Nông canh trên mặt nước Các chuyên gia ước tính, ở châu Á, khi nước biển dâng cao, đời sống của hàng triệu nông dân sẽ bị đe dọa, thậm chí có thể tạo ra các cuộc đại di cư. “Thật khó có thể tưởng tượng nông dân sẽ sống ra sao. Ở những nơi bị ngập lụt và chịu ảnh hưởng bởi nước biển dâng, người dân sẽ có rất ít sự lựa chọn” - Tapas Paul thuộc Ngân hàng Thế giới nói. Vườn nổi ở làng Baithakatha, huyện Pirojpur, Bangladesh. Ảnh: Wikimedia Không chịu ngồi yên trước tình trạng trên, nhiều nơi đã có những cách thức canh tác nông nghiệp độc đáo để sống chung với lũ, với mặn. Điển hình là Bangladesh - một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nhất của biến đổi khí hậu và nước biển dâng - đã kết hợp với các tổ chức trên thế giới cùng người dân để canh tác, trồng cây nông nghiệp ngay trên những vùng nước ngập. Từ những năm 2005- 2007, một số tổ chức phi chính phủ như Care/Iucn và Practical Action đã triển khai mở rộng mô hình làm vườn nổi đối với hàng nghìn hộ nông dân ở các vùng ngập nước phía nam Bangladesh. Bằng việc sử dụng các vật liệu sẵn có như bèo tây, tre, can nhựa hay các vật liệu nổi khác cùng với đất để qua mưa cho giảm bớt độ nhiễm mặn và phân bò, nông dân tại đây có thể kết thành các bè nổi trên nước, gieo hạt và trồng cây tại đó. Thậm chí, trên các nông trang nổi còn thiết kế cả pin năng lượng mặt trời để cung cấp điện khi cần. Trên khu vườn nổi này, người dân có thể trồng hàng chục loại rau quả khác nhau như dưa chuột, đậu, bầu, mướp, cà tím, cà chua, xúplơ, củ cải, càrốt, gừng và tỏi. Không những thế, nhờ bảo vệ được cây trồng khỏi bị hư hại khi ngập nước do lũ lụt hay triều cường nên việc canh tác trên các vườn nổi còn có thể đem lại năng suất gấp nhiều lần. “Năng suất trên trang trại nổi này cao hơn 10 lần so với năng suất nông nghiệp dựa trên đất truyền thống ở khu vực đông nam Bangladesh” - Papon Deb - quản lý dự án của Hiệp hội Phát triển nguồn lực vùng đất ngập nước (WRDS) - cho biết. Ngoài trồng rau, nông dân còn có thể tăng gia bằng cách nuôi gia c

Hệ thống vườn nổi được Tổ chức Lương - Nông thế giới (FAO) xem như một phương thức canh tác quan trọng trên toàn cầu để hàng triệu nông dân các vùng ven biển có thể tồn tại trước tình trạng nước biển dâng cao, gây ngập mặn, lụt lội.

Dương Văn (Tổng hợp)