Về tới Philippines, Tổng thông Duterte nói không cắt đứt quan hệ với Mỹ mà chỉ theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập hơn bằng cách tăng cường quan hệ với Trung Quốc.

Vua ve nuoc, ong Duterte giai thich chuyen 'chia tay' My - Anh 1

Ông Duterte giải thích phát ngôn "chia tay Mỹ" của mình ngay khi về nước tối 21.10

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã về nước sau chuyến thăm 4 ngày tới Trung Quốc và ngay trong đêm 21.10, một cuộc họp báo đã diễn ra ở thành phố Davao, quê hương ông Duterte. Tại cuộc họp báo đó, nhà lãnh đạo này đã nói lại nhiều vấn đề vốn thu hút sự chú ý trong chuyến thăm Bắc Kinh, theo Reuters ngày 22.10.

Nếu như tại Trung Quốc, ông Duterte tuyên bố Philippines chia tay Mỹ thì khi về nước ông khẳng định không "đoạn tuyệt" quan hệ với đồng minh lâu năm của mình. Ông Duterte nói: "Không phải là cắt đứt quan hệ. Khi bạn nói như vậy đồng nghĩa với việc cắt đứt quan hệ ngoại giao, nhưng tôi không hề làm thế". Ông Duterte nhấn mạnh Philippines có lợi ích tốt nhất khi duy trì quan hệ với Mỹ.

Ngày 20.10, tại Đại lễ đường nhân dân ở Bắc Kinh, ông Duterte phát biểu rằng Mỹ đã thua cuộc và Philippines tuyên bố tách rời khỏi Mỹ. Tuy nhiên tối 21.10 ở Davao, ông Duterte giải thích rằng câu nói đó có nghĩa chính sách đối ngoại của Philippines không cần lúc nào cũng nhất nhất theo Mỹ. "Trong vấn đề chia tay, điều tôi thực sự nói là sự tách rời trong chính sách đối ngoại. Trong quá khứ cho đến khi tôi lên làm tổng thống, Philippines luôn làm theo những gì mà Mỹ ra hiệu".

Mặc dù đã rất khó chịu khi bị đồng minh tuyên bố "đoạn tuyệt" ở đất Trung Quốc, thế nhưng ngay sau khi ông Duterte hạ giọng và giải thích khi về nước, Mỹ đã nhanh chóng hoan nghênh.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Josh Earnest cho biết: "Dựa trên những bình luận màu mè và bao la mà ông ấy đưa ra, chúng tôi muốn biết rõ ý định của Tổng thống Duterte và chính phủ của ông ấy. Nhưng dựa vào những gì tôi đã đọc, dường như có sự thay đổi giọng điệu phù hợp hơn với mối quan hệ đồng minh kéo dài 7 thập kỷ giữa Mỹ và Philippines".

Cũng tại cuộc họp báo ở Davao, ông Duterte cho biết lúc ở Trung Quốc, ông có thảo luận về vấn đề bãi cạn Scarborough trên Biển Đông với Trung Quốc nhưng không bàn nhiều. Trước đó, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân nói rằng Tổng thống Duterte và Chủ tịch Tập Cận Bình đã bàn về Biển Đông nhưng không đề cập đến vấn đề bãi cạn Scarborough.

Theo Reuters, sau khi ông Duterte đưa ra tuyên bố "chia tay" Mỹ, nhiều quan chức cấp cao Philippines đã phải vất vả giải thích phát ngôn mà tổng thống đưa ra. Mặc dù Mỹ tỏ ra quan ngại nhưng Bộ trưởng Quốc phòng Ashton Carter khẳng định Washington vẫn duy trì cam kết đồng minh với Manila. Bộ Ngoại giao Mỹ thì hy vọng quan hệ đồng minh song phương vẫn tiếp tục được duy trì và phát triển trong tương lai.

Ngọc Mai