Sau khi bắt đầu chuyến thăm chính thức tới Trung Quốc hôm 18-10, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuyên bố tranh chấp ở biển Đông “không nằm trong chương trình nghị sự giữa 2 nước”.

Trước khi ông Duterte đặt chân tới Bắc Kinh, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ca ngợi chuyến thăm của nhà lãnh đạo Philippines là cột mốc lịch sử, đồng thời cảnh báo không “cá nhân hoặc lực lượng bên ngoài” nào có thể can thiệp vào tiến trình xây dựng lại mối quan hệ hữu nghị giữa 2 nước.

“Chúng tôi đang dang rộng vòng tay để chào đón tình hữu nghị và sự hợp tác” – ông Vương nói.

Tổng thống Duterte đến Trung Quốc 3 tháng sau khi Bắc Kinh và Manila dính vào vụ kiện Tòa Trọng tài Thường trực (PCA), The Hague – Hà Lan. Philippines kiện đòi PCA bác bỏ tính pháp lý của cái gọi là “đường chín đoạn” độc chiếm hơn 80% biển Đông của Bắc Kinh, kết quả thành công.

Vua den Bac Kinh, tong thong Philippines da noi lai - Anh 1

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đón ông Duterte tại Bắc Kinh. Ảnh: CCTV

Phái đoàn của Tổng thống Duterte bao gồm 400 nhà lãnh đạo doanh nghiệp. Ông dự kiến gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 20-10 (giờ địa phương), sau đó gặp Thủ tướng Lý Khắc Cường và Chủ tịch Quốc hội Trương Đức Giang.

Reuters cho biết ngay khi về đến khách sạn ở thủ đô Bắc Kinh, ông Duterte chia sẻ chuyến thăm tới Trung Quốc sẽ mang lại nhiều yếu tố tích cực đối với Philippines.

Khi được hỏi về các tranh chấp ở biển Đông, ông trả lời ngay: “Không, đó không phải là một trong các chủ đề trong chương trình nghị sự”.

Tuy nhiên, trong cuộc họp báo hôm 16-10, chính Tổng thống Duterte khẳng định sẽ nêu phán quyết của PCA khi đến Trung Quốc. Ông còn nhấn mạnh không đi chệch hướng khỏi phán quyết PCA hay có sự mặc cả nào về vấn đề chủ quyền trong các cuộc thảo luận với giới lãnh đạo Trung Quốc..

Vua den Bac Kinh, tong thong Philippines da noi lai - Anh 2

Ông Duterte về tới khách sạn ở Bắc Kinh. Ảnh: REUTERS

Trước khi ông Duterte đến Bắc Kinh, các nhà phân tích nhận định Trung Quốc sẽ đồng ý thảo luận về các tranh chấp lãnh thổ ở biển Đông miễn là ông Duterte không đẩy họ vào thế khó. Tuy nhiên, làm như vậy có thể gây nguy hiểm cho mục tiêu tìm kiếm sự hợp tác về kinh tế cũng như giao dịch thương mại với Bắc Kinh.

“Nhiệm vụ chính của Tổng thống Duterte tại Bắc Kinh là sửa chữa mối quan hệ song phương và hợp tác an toàn, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế. Điều đó quan trọng hơn cả đối với ông ấy” – Chủ tịch Viện Nghiên cứu biển Đông Wu Shicun cho hay.

Trong khi đó, theo Xue Li, chuyên gia nghiên cứu tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, Bắc Kinh muốn phán quyết bất lợi của PCA chìm vào quên lãng càng sớm càng tốt. Kết quả là, chuyến thăm dự kiến kéo dài 2 ngày của ông Duterte đã được mở rộng thành 4 ngày để tôn vinh tầm quan trọng của nhà lãnh đạo Philippines.

Một thông cáo từ Bộ Ngoại giao Philippines cho biết ông Duterte và ông Tập dự kiến ký kết một loạt bản ghi nhớ và thỏa thuận trong các lĩnh vực nông nghiệp, xây dựng cơ sở hạ tầng, đầu tư và thương mại. Ngoài ra, 2 bên cũng sẽ thúc đẩy các phương pháp giải quyết tranh chấp ở biển Đông – có thể bao gồm chủ đề bãi cạn Scarborough - thông qua hợp tác và đối thoại.

P.Nghĩa (Theo SCMP)