Trái với dự kiến ban đầu (sẽ tuyên án vào chiều 21/4), phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án Nguyễn Quang Chung - Phó giám đốc Công ty SCI và đồng phạm về các tội danh “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ" đã phải tiến hành thẩm vấn lại.

Những mâu thuẫn trong lời khai

Sau 3 ngày xét hỏi với diễn biến hết sức phức tạp, tại phiên tòa chiều 21/4, một số tình tiết mới cùng những mâu thuẫn trong lời khai của các bị cáo với đại diện Cục Thuế Hà Tĩnh đã phần nào làm rõ nghi vấn xoay quanh việc lập hồ sơ khống nhằm chiếm đoạt hơn 8 tỷ đồng tiền hoàn thuế của Công ty SCI.

Vu xu cong ty 'ma' SCI: Nhieu mau thuan trong loi khai va an so viec chuyen 6 trieu USD qua bien gioi - Anh 1

Các bị cáo tại phiên tòa

Theo quy định của pháp luật, quy trình kiểm tra hoàn thuế phải được tiến hành tại trụ sở công ty và bắt buộc có người đại diện theo pháp luật. Theo khẳng định của đại diện cơ quan thuế và hải quan, Công ty SCI thuộc doanh nghiệp (DN) rủi ro cao về thuế. Vì vậy, quy trình kiểm tra hoàn thuế bắt buộc phải được tiến hành hết sức chặt chẽ, đồng thời phải yêu cầu DN làm rõ những điểm còn nghi vấn.

Tuy nhiên, phần xét hỏi tại phiên tòa cho thấy những sơ hở, sai phạm trong việc thực hiện quy trình kiểm tra hoàn thuế của 3 đoàn kiểm tra.

Có hay không sự có mặt của Lê Đình Quốc?

Trước vành móng ngựa, Lê Đình Quốc liên tục khẳng định trong cả 3 lần làm việc với đoàn kiểm tra của Cục thuế tỉnh vào các ngày 6/2/2015, 23/4/2015 và 2/6/2015, bị cáo đang ở Gia Lai nên không thể có mặt.

Nguyễn Quang Chung cũng yêu cầu các cơ quan tố tụng cần xác minh, làm rõ sự xuất hiện của Quốc qua việc kiểm chứng camera tại khách sạn Ruby (thị trấn Tây Sơn) và các hóa đơn tại khách sạn.

Trình bày trước HĐXX, Nguyễn Thị Bảo Hằng hoàn toàn đồng tình với lời khai của Lê Đình Quốc.

Bác bỏ lời khai của 3 bị cáo, ông Lê Quốc Hội và ông Trần Đại Vệ kiên quyết khẳng định Quốc có xuất hiện. “Lời khai này rất quan trọng bởi nếu cơ quan tố tụng xác minh được Quốc ở Gia Lai, sẽ rất bất lợi”, chủ tọa nhận định.

Cả ông Hội và Vệ vẫn một mực bảo vệ quan điểm của mình.

Vu xu cong ty 'ma' SCI: Nhieu mau thuan trong loi khai va an so viec chuyen 6 trieu USD qua bien gioi - Anh 2

Ông Phạm Tiến Phương - Đại diện Cục Thuế tỉnh nêu ý kiến tại phiên xử

Tuy nhiên, theo xác nhận của công an địa phương tại Gia Lai, trong thời gian kiểm tra hoàn thuế, Quốc có ghé thăm nhà chú ruột. Đồng thời, căn cứ vào kết quả giám định trong lần 2, lần 3 cho thấy, chữ ký trong biên bản kiểm tra không phải của Lê Đình Quốc.

Liên quan đến vấn đề này, Lê Đình Quốc đề nghị Viện kiểm sát truy tố ông Lê Quốc Hội và Trần Đại Vệ về tội khai báo gian dối nếu không chứng minh được bị cáo đang ở địa phương khác.

Những dấu hiệu sai phạm trong quá trình kiểm tra hoàn thuế

Liên quan đến các biên bản được đoàn lập vào các đợt kiểm tra, lời khai giữa các bị cáo và cán bộ thuế phát sinh mâu thuẫn.

Cụ thể, theo Nguyễn Quang Chung và Nguyễn Thị Bảo Hằng, toàn bộ biên bản được lập tại khách sạn Ruby trong khi đại diện Cục thuế tỉnh khẳng định, biên bản được lập tại nhà kế toán (thị trấn Tây Sơn). Tuy nhiên, biên bản lại ghi rõ là được lập tại trụ sở Công ty SCI (thôn 3, xã Sơn Diệm).

“Khoảng cách giữa nhà kế toán Hằng tới trụ sở Công ty SCI là 17km”, Chung cho biết.

Vu xu cong ty 'ma' SCI: Nhieu mau thuan trong loi khai va an so viec chuyen 6 trieu USD qua bien gioi - Anh 3

Nguyễn Quang Chung bác bỏ mọi lời khai từ phía đại diện cơ quan thuế

Đại diện Cục thuế Hà Tĩnh cho rằng, việc ghi nơi lập biên bản trong biên bản xuất phát từ yêu cầu giữa phía đơn vị (công ty SCI) và vì nhà kế toán Hằng có đầy đủ máy móc, thiết bị. “Vậy tại sao không ghi rõ là biên bản đã lập tại thị trấn Tây Sơn mà lại ghi lập tại Công ty SCI? Biên bản ghi 1 nơi nhưng thực tế lại được lập ở một nơi khác. Chẳng lẽ, đơn vị đề xuất như thế nào thì đoàn kiểm tra sẽ chấp nhận như vậy?”, chủ tọa đặt câu hỏi.

Bị cáo Chung khai: “Trong biên bản ghi rõ, đoàn kiểm tra trong thời gian từ 2 - 3 ngày nhưng sự thật đoàn chỉ kiểm tra 1 ngày trong thời gian từ 2 - 3 tiếng”.

Về thời hạn giải quyết hoàn thuế, theo quy định của Thông tư 99/2016/TT-BTC, cơ quan thuế tiến hành kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế và ban hành quyết định hoàn thuế trong thời hạn không quá 40 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hoàn thuế (HSHT). Nếu hết thời hạn 40 ngày vẫn chưa xác minh được thì phải ra quyết định hoàn thuế. Tuy nhiên, sau 3 lần kiểm tra, dù chưa có kết quả xác minh hóa đơn, đoàn kiểm tra vẫn chấp thuận cho Công ty SCI hoàn thuế.

Về việc xác minh hàng hóa có phù hợp với hóa đơn hay không phải thông qua quá trình kiểm tra hóa đơn, chứng từ mua bán. Theo lời khai của Nguyễn Quang Chung, có 14 - 15 DN tại TP Hồ Chí Minh bán hàng cho Chung nhưng chỉ có duy nhất 1 người tên Phương đứng ra nhận tiền.

Bị cáo cho biết, mặc dù đã cung cấp chứng từ cho cơ quan thuế nhưng đoàn kiểm tra vẫn bỏ qua, không nghi ngờ. Ngoài ra, liên quan đến vấn đề kiểm tra vận chuyển, kho bãi, đối với DN rủi ro cao, phải tiến hành kiểm tra; trong trường hợp kiểm tra không thấy hàng hóa phải được thể hiện rõ trong biên bản.

Mặc dù Chung với vai trò là Phó giám đốc, không phải người đại diện cho pháp luật của Công ty, nhưng biên bản đã thể hiên tất cả các thành phần tham gia (giám đốc Lê Đình Quốc). Tại phiên tòa, Nguyễn Quang Chung thừa nhận đã giả mạo chữ ký của Quốc trước đoàn kiểm tra nhưng cán bộ của thuế không có ý kiến.

Hội thẩm nhân dân đặt câu hỏi: Bị cáo Chung yêu cầu khởi tố cán bộ thuế có liên quan, bị cáo có bằng chứng gì không? Nếu không bị cáo sẽ phải chịu thêm tội về việc khai báo gian dối.

“Tôi có đầy đủ bằng chứng và xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời khai của mình. Tuy nhiên, bị cáo sẽ cung cấp riêng cho HĐXX, không tiết lộ tại phiên tòa”, Chung cho biết.

Trách nhiệm của cơ quan Hải quan?

Trình bày với HĐXX, đại diện cơ quan Hải quan cho biết: "Theo quy định của Thông tư 15/2011/TT-NHNN, trường hợp cá nhân nhập cảnh mang theo ngoại tệ tiền mặt bằng hoặc thấp hơn mức 5.000 USD hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương thì không cần phải khai báo. Vào những đợt cao điểm, có gần 3.000 lượt người qua lại qua Cửa khẩu Cầu Treo, chúng tôi không thể quản lý hết. Hải quan chỉ kiểm tra đối với những trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ. Tuy nhiên, các đối tượng này lại rất tinh vi, chúng tìm cách chia nhỏ tiền nhờ khách hay các phương tiện vận tải khác vận chuyển".

Luật sư Phan Văn Chiều phản biện: “Để chuyển số tiền 152 tỷ từ Việt Nam qua Lào rồi từ Lào về Việt Nam, tương đương với 6 triệu USD, nếu làm phép tính bình quân, bị cáo sẽ phải chuyển từ 600 nghìn đến 1 triệu đồng/ngày và phải huy động tới hàng trăm người. Vậy, Chung và Quốc làm thế nào có thể huy động được?”.

Làm rõ vai trò của Nguyễn Tiến Dũng

Liên quan đến Nguyễn Tiến Dũng (người cùng góp vốn và theo dõi mọi hoạt động của Công ty SCI), Chung khẳng định người này chính là người xuất hiện trong lần làm việc thứ nhất với đoàn kiểm tra Cục thuế.

Dũng cũng trợ giúp tích cực cho Chung trong những lần chuyển tiền qua biên giới. Tuy nhiên, trong vụ án này, vai trò của Dũng vẫn chưa được làm rõ.

Dự kiến phiên tòa sẽ tuyên án vào chiều 24/4. Báo Hà Tĩnh điện tử sẽ tiếp tục thông tin về phiên xử sơ thẩm này.

>> “Phù phép” hồ sơ, chiếm đoạt hơn 8 tỷ tiền hoàn thuế

>> Lộ tình tiết mới phiên xử công ty “ma” chiếm hơn 8 tỷ tiền hoàn thuế

Dương Vinh