Liên quan vụ tàu cá của ngư dân xã Hải Ninh, huyện Tĩnh Gia bị chìm khi va chạm với tàu của lực lượng thanh tra, điều tra của Lao Động cho thấy, không có chuyện tàu ngư dân bị đâm nhiều lần và đặc biệt, nhiều dấu hiệu cho thấy có thể "ai đó" đã cố tình đánh đắm tàu.

Vu tau ngu dan bi chim o Thanh Hoa: Nhieu dau hieu nghi van can duoc dieu tra - Anh 1

Sau cú va chạm, tàu ngư dân chỉ hỏng phần be phía trên boong tàu.

Tàu của thanh tra sở, chứ không phải lực lượng kiểm ngư

Theo đơn báo cáo của anh Dương Văn Đồng (SN 1981, trú thôn Liên Đình, xã Hải Bình, huyện Tĩnh Gia), vào khoảng 8h30 ngày 16.11, tàu của gia đình anh mang biển kiểm soát TH-01077.TS công suất 52 CV cùng hai máy phụ mỗi máy 32 CV đang đánh bắt hải sản ngoài biển thì có một chiếc tàu sắt mang biển kiểm soát TH-0002.KN đâm ngang vào mạn phải làm vỡ mạn tàu. Sau đó, chiếc tàu này còn quay lại húc thêm lần nữa khiến tàu của gia đình anh hư hỏng hoàn toàn và chìm tại chỗ. Theo anh Đồng, có 2 người trên tàu bị thương. Anh Đồng đề nghị các cơ quan chức năng làm rõ và có biện pháp trục vớt tàu của gia đình.

Kèm đơn trình báo, anh Đồng cũng gửi kèm clip ghi cảnh đâm va, tàu chìm, các ngư dân bơi sang tàu bạn. Ngay sau đó, đoạn clip này được đăng tải trên mạng xã hội, nhiều bình luận tỏ ra bức xúc với lực lượng chức năng.

Ông Hoàng Văn Tân – Phó Chánh thanh tra Sở NNPTNT Thanh Hóa - khẳng định, tàu mang số hiệu của lực lượng chức năng va chạm với tàu cá của ngư dân là tàu của Thanh tra Sở NNPTNT Thanh Hóa chứ không phải tàu của lực lượng kiểm ngư.

Cố tình chống đối

Sự việc không hoàn toàn như phản ánh của ngư dân Dương Văn Đồng. Làm việc với Lao Động, ông Lê Nọc Vân - thuyền trưởng tàu TH-0002.KN - cho hay, vào thời điểm 7h30 ngày 16.11, tàu thanh tra thủy sản phát hiện thấy một đôi tàu lưới kéo không có bất kỳ số hiệu đăng ký nào chuẩn bị khai thác ở khu vực cấm khai thác nghề lưới kéo. Tàu thanh tra phát tín hiệu kiểm tra thì 2 tàu cá bỏ chạy. Đoàn cho cano tiếp cận một tàu, tàu còn lại ông Vân chỉ huy tàu thủy sản tiếp cận.

Khi tàu thủy sản tiếp cận, quăng dây buộc tàu đối tượng thì những người trên tàu ngư dân tháo dây, vác dao dọa đánh lực lượng thanh tra rồi nổ máy bỏ chạy. Tàu của ngư dân Dương Văn Đồng công suất thấp nên cố tình chạy lòng vòng, lúc vượt qua trước mũi tàu thanh tra, lúc cố tình chạy song song sau đó phanh để quay mũi đằng sau, chạy tiếp. Sau khi chạy lòng vòng rượt đuổi khoảng 15 phút, tàu đánh cá của ngư dân đã đột ngột quay ngang trước mũi tàu thanh tra. Dù tàu thanh tra đã lùi hết ga phá trớn, bẻ lái tối đa nhưng vẫn va chạm với tàu ngư dân.

Phân tích clip do tàu thanh tra ghi được, ngay điểm va chạm, tàu ngư dân chỉ bị gãy thanh gỗ phía trên thành tàu, không hề có dấu hiệu ảnh hưởng đến kết cấu của tàu cũng như việc nước có thể vào tàu. Tàu ngư dân vẫn nổ máy chạy bình thường. Không có việc ngư dân bị rơi xuống biển do va chạm mà đây là hình ảnh do những ngư dân tạo ra khi vứt can xuống trước rồi 2 người nhảy xuống biển để quay clip khoảng 4 phút sau đó. Rồi tàu không số chạy đến chỗ tàu đi khai thác cùng và bốc ngư lưới cụ hành lý lên tàu này.

Chủ động để… bị đâm?

Mặc dù vụ va chạm không quá mạnh, thiệt hại không lớn, không làm ảnh hưởng đến vận hành của tàu nhưng nhiều dấu hiệu cho thấy chính những ngư dân trên tàu đánh cá đã cố tình đánh đắm tàu của mình. Những clip do họ quay đã tự tố cáo họ.

Theo đó, ở clip thứ nhất, họ chủ động cho tàu nằm ngang trước mũi tàu thanh tra, chuẩn bị sẵn máy quay, trước khi va chạm, một người đàn ông nói: “Nào, húc vô, húc vô” .

Sau khi va chạm, họ liên tục giục nhau quay clip, một người cố tình lấy tay bóc cho thủng vỏ tàu điểm va chạm bên cạnh sự cổ vũ của một người đàn ông: “Tháo bớt ra cho nước vào đi”. Một người đàn ông khác thì giục: “Tháo lù ra, tháo lù ra cho chìm tàu luôn!”, “cho chìm tàu cho chết mẹ nó đi”.

Và đúng như vậy, sau khi lực lượng thanh tra dùng cano đón 2 cán bộ biên phòng đến, ngư dân mới cho tổ công tác gồm 4 người tiếp cận tàu. Tổ công tác nhanh chóng phát hiện van thông sông (hay còn gọi là lù - điểm thông cho nước biển vào nhằm điều chỉnh tàu) đã bị tháo, nước biển đang tràn vào buồng máy. Một cán bộ tổ công tác xuống xử lý nhưng không được. Ông Mai Thanh Biên – Trạm trưởng trạm biên phòng Lạch Ghép - yêu cầu thuyền trưởng tàu cá cho người xuống lắp lại van. Clip của tổ công tác cho thấy, lúc này, nước đã chảy vào khá nhiều. Ông Lê Ngọc Vân – thuyền trưởng tàu thanh tra - kéo điện, máy bơm sang hút nước từ lòng tàu cá ra ngoài.

Tổ công tác đã lập biên bản sự việc nhưng ngư dân Dương Văn Đồng cương quyết không ký và không đưa tàu vào cảng Lạch Hới. Ngư dân Đồng yêu cầu đưa tàu vào cảng Lạch Bạng trong khi tàu thanh tra không thể vào cảng Lạch Bạng vì nước đang xuống, không đảm bảo an toàn. Tổ công tác đành chấp nhận để đối tượng tự đưa tàu vào cảng Lạch Bạng vì đường đi không xa, biển lặng. Ông Mai Thanh Biên - Trạm trưởng Trạm biên phòng Lạch Ghép - hỏi ngư dân Dương Văn Đồng: “Tàu có tự về cảng Lạch Bạng an toàn được không?”, ngư dân Đồng nói: “Được!”. Ông Biên yêu cầu “cho tàu về cảng và lên trạm biên phòng Lạch Bạng báo cáo”. Tuy nhiên, tàu đã không về đến cảng mà bị chìm.

Clip do ngư dân ghi lại cho thấy, thời điểm tàu đắm có 2 tàu đánh cá đi cùng, họ bình thản để tàu chìm rồi bơi sang 2 tàu bên cạnh.

Ai “bảo kê” cho vụ chìm tàu?

Xem xét toàn bộ vụ việc thấy rõ, tàu đánh cá của ngư dân vi phạm rất nhiều quy định. Đây là tàu đánh cá nhiều không: Không đăng ký đăng kiểm, không thiết bị cứu nạn, không hồ sơ tàu, thuyền viên không đúng quy định, đánh cá không đúng nơi cho phép... Vậy nhưng, khi bị lực lượng chức năng kiểm tra, tàu đã cố tình chống đối.

Đây là con tàu đánh cá đã quá cũ, giá trị không lớn nhưng cách hành xử của những ngư dân trên biển thể hiện sự chống đối, làm mất an toàn trên biển và đặc biệt cố tình tạo hiện trường, quay clip tung lên mạng khiến nhiều người hiểu nhầm, gây bức xúc dư luận.

Nhà nước ta đã và đang có nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ ngư dân vươn khơi, tỉnh Thanh Hóa đã hỗ trợ hàng trăm tỉ đồng giúp ngư dân vượt khó bám biển. Vậy nhưng, hành động không tuân thủ quy định đánh bắt, an toàn hàng hải của những ngư dân trên đây đã làm xấu hình ảnh, gây hiểu nhầm dư luận.

Cơ quan chức năng cần sớm làm rõ dấu hiệu tự đánh đắm tàu và ai đã làm điều đó.

Xuân Hùng