Sau khi báo NB&CL có bài viết “Công an TP. Cần Thơ hình sự hóa một vụ án kinh tế?”, mới đây Công an TP. Cần Thơ đã tổ chức buổi họp báo thông tin cho rằng có đủ hồ sơ chứng cứ để khởi tố vụ án, khởi tố bị can, đúng người, đúng tội. Tuy nhiên dựa vào hồ sơ khởi tố, các Luật sư đã có phản biện trái chiều và cho rằng Công an TP. Cần Thơ đang thể hiện sự đuối lý và lúng túng trong quá trình điều tra?

Công an TP. Cần Thơ chưa chứng minh được hành vi bị khởi tố?

Trước đó, vào khoảng tháng 6 năm 2016, Cơ quan an ninh điều tra – Công an thành phố Cần Thơ đã khởi tố, bắt tạm giam 4 tháng đối với Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân về hành vi “Làm khống hồ sơ để lừa đảo chiếm đoạt tiền ưu đãi lãi suất của Nhà nước”.

Tuy nhiên sau gần 4 tháng điều tra, cơ quan tố tụng TP. Cần Thơ đã tiếp tục ra quyết định gia hạn thêm 4 tháng nữa để tiếp tục điều tra.

Lý giải về vấn đề này trong cuộc họp báo thông tin đến báo chí vừa qua của Công an TP. Cần Thơ, Đại tá Bùi Trọng Thế, Phó Giám đốc Công an TP. Cần Thơ, khẳng định việc cơ quan an ninh điều tra khởi tố các bị can về tội cố ý làm trái các quy định về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng và lừa đảo chiếm đoạt tài sản là có đầy đủ căn cứ. Do vụ án phức tạp và còn liên quan đến nhiều đối tượng vẫn điều tra làm rõ nên cơ quan Công an chưa thể cung cấp các thông tin khác.

Vu bat Doanh nhan Nguyen Huynh Dat Nhan: Co dau hieu duoi ly va lung tung cua Cong an TP. Can Tho? - Anh 1

Siêu thị Citymart, tài sản của Cty Tây Nam thế chấp cho Agribank Cần Thơ để đảm bảo khoản vay.

Cũng theo Công an Cần Thơ vụ án này không chỉ dừng lại ở số tiền chiếm đoạt 258 tỷ mà còn số tiền rất lớn. Vì vậy cơ quan điều tra đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân tiếp tục gia hạn thời gian điều tra vụ án và gia hạn thời gian tạm giam bốn tháng đối với Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân và Phạm Tường Thi.

Ngoài ra, theo cơ quan điều tra, khoản vay 258 tỷ đồng của Công ty TNHH MTV nông thủy sản Tây Nam (gọi tắt là công ty Tây Nam) do bị can Nhân làm giám đốc đã sử dụng không đúng mục đích theo hợp đồng vay vốn của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – chi nhánh Cần Thơ (Agribank Cần Thơ) mà sử dụng chính số tiền trên để mua bất động sản và chi các khoản cá nhân khác nhằm chiếm đoạt tiền của Agribank Cần Thơ.

Phản biện lại thông tin của Công an TP. Cần Thơ, Luật sư Vũ Văn Lợi, Công ty Luật TNHH Hòa Lợi (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho rằng: “việc cơ quan anh ninh điều tra cung cấp thông tin trong cuộc họp báo về việc khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam các bị can là không có gì mới đối với các hành vi bị khởi tố”.

Cho đến thời điểm hiện nay, các hành vi lập hồ sơ khống để lừa đảo cũng như các hành vi cố ý làm trái theo quy định của Nhà nước mà cơ quan an ninh điều tra đã khởi tố điều tra đối với bị can cách đây 4 tháng thì cơ quan an ninh điều tra vẫn chưa chứng minh được.

Việc cơ quan an ninh điều tra chuyển hướng để điều tra sang hành vi sử dụng tiền vay không đúng mục đích của Công ty Tây Nam do Nhân làm Giám đốc là thể hiện sự đuối lý và lúng túng trong quá trình điều tra. Cơ quan an ninh điều tra đã phớt lờ việc có hay không việc Nhân có hành vi lập hồ sơ khống để lừa đảo mà lại cung cấp cho báo chí nội dung Nhân sử dụng không đúng mục đích khoản vay 258 tỷ đồng là không đúng với hành vi Nhân bị khởi tố theo quyết định khởi tố ban đầu.

Ngoài ra, cơ quan an ninh điều tra cung cấp cho báo chí việc thu giữ được nhiều đồ đạc của Nhân như áo trang phục lực lượng an ninh nhân dân… là chưa chính xác vì chưa có cơ sở nào khẳng định các tài sản này là của Nhân. Việc cung cấp thông tin này chỉ tạo thêm sự tò mò cho báo chí và người dân và cũng có thể đánh giá nhìn nhận về Nhân theo hướng không tốt.

Mặt khác, các vật thu giữ được cũng như việc cung cấp thông tin cho báo chí cho thấy không liên quan gì đến hành vi bị can Nhân đang bị khởi tố và điều tra.

Đặc biệt có một điều cần phải hết sức chú ý đó là về tố tụng: Cơ quan an ninh điều tra khởi tố về hành vi “Làm khống hồ sơ để lừa đảo chiếm đoạt tiền ưu đãi lãi suất của Nhà nước” nhưng quá trình điều tra mới đây cho thấy cơ quan an ninh lại điều tra các hành vi chưa bị khởi tố là hết sức có vấn đề cần phải xem xét có đúng với qui định của pháp luật về tố tụng không”, luật sư Lợi nhấn mạnh.

Cũng theo luật sư Vũ Lợi, trong sáng ngày 14/10/2016 khi làm việc giữa cơ quan an ninh điều tra với các luật sư thì bị can Nhân đã phản ứng quyết liệt về việc bị can gửi đơn khiếu nại lần 2 về việc khởi tố, bắt tạm giam bị can nhưng các đơn của Nhân không được trại tạm giam cũng như cơ quan an ninh điều tra Công an thành phố Cần Thơ chuyển đến địa chỉ các cấp có thẩm quyền để giải quyết.

Không chỉ riêng trường hợp của Nhân, trường hợp của cán bộ Ngân hàng Agribank cũng tiếp tục lặp lại, đó là tại quyết định khởi tố vụ án hình sự số 09 ngày 24/12/2015 của cơ quan an ninh điều tra Công an TP. Cần Thơ thì vụ án khởi tố về “Vi phạm các quy định cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”. Tuy nhiên sau đó cơ quan an ninh điều tra Công an TP. Cần Thơ lại khởi tố bị can và bắt tạm giam Bùi Tuấn Anh cán bộ Ngân hàng Agribank Việt Nam chi nhánh Cần Thơ về tội “Cố ý làm trái nguyên tắc quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” là không đúng với quyết định khởi tố vụ án hình sự hay nói cách khác là việc khởi tố bắt tạm giam bị can khi chưa có quyết định khởi tố vụ án hình sự về hành vi “Cố ý làm trái nguyên tắc quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Ngân hàng Agribank Việt Nam chi nhánh Cần Thơ”.

Có yếu tố hình sự hóa quan hệ kinh tế dân sự?

Theo Luật sư Nguyễn Duy, Công ty luật TNHH MTV Duy Nguyễn ((Đoàn Luật sư TP.HCM): “Đối với việc khởi tố bị can Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân về hành vi “Làm khống hồ sơ để lừa đảo chiếm đoạt tiền ưu đãi lãi suất của Nhà nước” phạm vào Điều 139 Bộ luật hình sự thì trước hết Cơ quan an ninh điều tra phải chứng minh ông Nhân có hành vi gian dối, cụ thể ở đây là có hành vi làm khống hồ sơ để được vay vốn, hỗ trợ lãi suất ưu đãi theo quyết định 63 ngày 15/10/2010 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư 65 ngày 16/5/2011 của Bộ Tài Chính hay không?

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay Agribank Cần Thơ (đơn vị cho vay và thực hiện hỗ trợ lãi suất cho Cty TNHH MTV Nông thủy sản Tây Nam) cũng như Cơ quan chủ quản là Agribank Việt Nam đã có văn bản khẳng định dự án đầu tư xây dựng cụm nhà máy chế biến nông thủy sản Tây Nam là thuộc đối tượng được vay vốn, hỗ trợ lãi suất ưu đãi theo quy định của Nhà nước. Ngoài ra đối với khoản lãi suất ưu đãi thì cả Cty Tây Nam và Agribank đã thỏa thuận chuyển sang lãi suất thông thường (do yếu tố khách quan) trước khi cơ quan an ninh điều tra khởi tố nên mọi việc hiện nay vẫn là vấn đề dân sự và đang được Tòa án giải quyết.

Ngoài ra, còn một điều quan trọng nữa là Cơ quan an ninh điều tra phải chứng minh được hành vi “Làm khống hồ sơ để lừa đảo chiếm đoạt tiền ưu đãi lãi suất của Nhà nước” đã gây ra thiệt hại nào chưa? Theo hồ sơ thì thiệt hại này chưa xảy ra cũng như chính Agribank Việt Nam khẳng định là không hề có thiệt hại. Một hồ sơ vay vốn có thế chấp tài sản bảo đảm (đủ để xử lý nghĩa vụ trả nợ vì giá trị tài sản bảo đảm cao hơn khoản vay) lại đang được Tòa án thụ lý trong tranh chấp về Hợp đồng vay vốn thì càng không thể nào xác định được là có thiệt hại vào lúc này. Chính vì vậy, tôi cho rằng ở đây rõ ràng đã có yếu tố của việc hình sự hóa quan hệ kinh tế dân sự trong vụ việc này”.

Báo NB&CL sẽ tiếp tục thông tin diễn biến vụ việc.

Thủ tướng khẳng định: không hình sự hóa trong hoạt động hành chính và kinh tế!

Tại hội nghị “Doanh nghiệp – Động lực phát triển kinh tế” tổ chức sáng ngày 29/4/2016 tại TP.HCM, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã thẳng thắn khẳng định trước hàng trăm doanh nghiệp rằng: “Tinh thần lớn nhất của Chính phủ là không hình sự hóa hoạt động hành chính và kinh tế…, phải tạo niềm tin cho doanh nghiệp, cũng như tạo được niềm tin cho một xã hội tốt đẹp để mọi người hăng hái bắt tay vào sản xuất. Đây là sự khẳng định mạnh mẽ của người đứng đầu Chính phủ, cho thấy sự kiên quyết kiến tạo một Chính phủ liêm chính, hành động, phục vụ người dân và Doanh nghiệp, qua đó thể hiện sự đồng hành, sát cánh của Chính phủ, góp phần tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho Doanh nghiệp, nhà đầu tư thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nhóm PV