Vụ bắt giữ Bộ trưởng Kinh tế Alexei Valentinovich Ulyukayev hồi tuần trước đã gây chấn động nước Nga. Ông trở thành quan chức cấp cao nhất bị bắt kể từ khi Liên bang Nga được thành lập năm 1991.

Vị Bộ trưởng này hiện đang là đối tượng điều tra về cáo buộc đã nhận khoản hối lộ 2 triệu USD từ Tập đoàn Dầu khí Rosneft nhằm tạo điều kiện để tập đoàn này thâu tóm 50% cổ phần của Công ty Bashneft với giá 330 tỷ rúp (tương đương 5 tỷ USD). Được biết, Rosneft hiện đang do Igor Sechin - nhân vật thuộc nhóm tài phiệt có quyền lực hàng đầu tại Nga - điều hành.

Vu an chan dong nuoc Nga - Anh 1

Thông tin về việc bắt giữ ông Aleksei Valentinovich Ulyukaev trên báo đài Nga. Ảnh: RT

Thể hiện quan điểm về vụ việc đang gây xôn xao dư luận, Tổng thống V.Putin đã ký sắc lệnh bãi nhiệm chức vụ của ông Ulyukayev. Theo Thư ký báo chí Tổng thống Nga, ông Dmitry Peskov, ông chủ Điện Kremlin nhận định vụ việc gây chấn động giới kinh tế và chính trường Nga này là "một thực tế đáng buồn". Nhà lãnh đạo Nga đồng thời khẳng định Mátxcơva sẽ không khoan nhượng với bất cứ trường hợp nào tương tự nhằm củng cố môi trường kinh doanh ở xứ sở Bạch dương.

Sinh ngày 23-3-1956 tại Mátxcơva, ông Ulyukayev có bằng Tiến sĩ khoa học kinh tế. Tham gia Chính phủ Nga từ năm 2000, ông giữ cương vị hiện tại kể từ năm 2013. Trong suốt quá trình công tác, chính trị gia này được xem là một người có quan điểm hướng tới tự do kinh tế, thường xuyên chỉ trích các quan điểm tăng sự hiện diện của Nhà nước trong hạ tầng kinh tế Nga. Trước đó, trong giai đoạn nước Nga nằm dưới sự chèo lái của đương kim Thủ tướng Dmitry Medvedev, ông Ulyukayev từng đảm nhận vị trí Phó Thống đốc Ngân hàng trung ương Nga. Các điều tra viên đã theo dõi điện thoại của vị Bộ trưởng trong 2 năm để tìm bằng chứng dẫn đến quyết định bắt giữ. Cho dù bị bắt quả tang cùng với tang vật và xác nhận qua lời khai của các nhân chứng, song ông Ulyukayev cho đến nay vẫn không công nhận bất kỳ cáo buộc nhận hối lộ nào, cho đây là sự "khiêu khích" của Tập đoàn Rosneft với các quan chức chính phủ, đồng thời từ chối lấy lời khai. Thế nhưng với kết quả điều tra ban đầu, Tổng cục Điều tra các vụ việc đặc biệt nghiêm trọng thuộc Ủy ban Điều tra Liên bang Nga đã khởi tố vụ án hình sự đối với Bộ trưởng Phát triển kinh tế Ulyukayev. Hiện ông Ulyukayev đang bị quản thúc tại gia trong 2 tháng. Theo luật pháp Nga, ông Ulyukayev có thể sẽ phải đối mặt với hình phạt tối đa là nộp phạt từ 80 tới 100 lần số tiền đã tham nhũng. Thêm vào đó, nếu bị kết tội, ông có thể bị tước quyền phục vụ trong bộ máy nhà nước hoặc không được tham gia một số hoạt động nhất định trong khoảng từ 8 đến 15 năm.

Giới phân tích cho rằng, sự vụ của Bộ trưởng Kinh tế mới chỉ là “điểm khởi đầu” trong một cuộc thanh lọc bộ máy lớn hơn có thể dính dáng tới hàng loạt quan chức cao cấp khác của Nga. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy Tổng thống Nga V.Putin đang đẩy mạnh chiến dịch chống tham nhũng do chính ông phát động từ đầu năm 2016. Dẫn lời một nguồn tin an ninh cấp cao, hãng tin Reuters và báo Nga Vedomosti cho biết, hiện đã có nhiều cái tên khác cũng được liệt vào danh sách “giám sát đặc biệt" nhằm xác định các bằng chứng cần thiết, trong đó bao gồm cả Phó Thủ tướng Nga Arkady Dvorkovich và Trợ lý Igor Shuvalov.

Hoàng Linh