Thay cho VFF quản lý yếu kém, sự có mặt của VPF đã làm thay đổi khá nhiều bộ mặt giải chuyên nghiệp Việt Nam. Nhưng nội bộ VPF vẫn có những điểm yếu mà sự cải tổ nhân sự quyết liệt, mới giúp VPF tiếp tục hoàn thành sự mạng sau 1 năm ra đời.

-
Khi VPF dần thỏa hiệp VFF

Đã qua 10 năm ra đời, giải chuyên nghiệp Việt Nam (V-League, hạng Nhất) đã có những sự thụt lùi đáng lo ngại. Dù mang danh giả đấu hấp dẫn số 1 Đông Nam Á, nhưng ẩn sau vẻ hào nhoáng, là nhiều thói quen, nếp nghĩ còn chưa chuyên nghiệp. Việc lãnh đạo Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) dung dưỡng tật xấu "hai đội bóng, một ông chủ" suốt 4 năm qua đã tạo những tiền lệ nguy hiểm. Đó là thói quen ông bầu bỏ tiền mua sao vô tội vạ, giới trọng tài cũng mang nhiều biểu hiện thiếu tích cực, khi nạn "đi đêm" ở các câu lạc bộ diễn ra ngày càng thủ đoạn, tinh vi.
Sự thụt lùi giá trị chuyên môn, đạo đức trên sân cỏ Việt dẫn đến nhiều biến chứng. Đó là việc các trận đấu diễn ra như võ đài, trên khán đài cổ động viên xuất hiện văn hóa "chửi tục". Điều tệ nhất xảy ra, giải đấu có nguy cơ tan như bong bóng xà phòng do các ông bầu bỏ bóng đá, nhiều câu lạc bộ giải thể.
Trong bối cảnh ấy, VPF đã ra đời và thay VFF quán xuyến công tác tổ chức, quản lý hai giải đấu V-League, hạng Nhất. Chính VPF cũng là người bỏ tiền túi trả tiền chế độ, phụ cấp cho trọng tài, giúp họ an tâm để điều khiến các trận đấu. Kết quả 1 năm làm việc, VPF đã giúp giải đấu bớt bạo lực, khách quan và công bằng hơn. 6 vòng đấu cuối không có "mùi" bán độ, dàn xếp xuất hiện là tín hiệu tích cực.

Sau 1 năm ra đời, hoạt động của công ty cổ phần bóng đá VPF không quyết liệt,
mạnh mẽ như cương lĩnh thời điểm mới ra đời thay VFF quản lý giải chuyên nghiệp

Nhưng có 1 điều lo lắng là VPF cũng bắt đầu thỏa hiệp với VFF trong nhiều vấn đề. Có lẽ việc nhân vật cốt cán của VPF, là bầu Kiên dính vòng lao lý, đã khiến VPF không còn tính phản biện mạnh với VFF như trước. Rất nhiều ý kiến, đề xuất của VFF đưa ra mà VPF tán đồng, thay vì đóng góp ý kiến, hay phản đối như trước. Nên nhớ rằng sự ra đời của VPF cũng từ cách làm việc thiếu mạnh mẽ, quyết liệt của VFF và họ ra đời cũng với mục tiêu sửa lại sai lầm do VFF để lại. Nhưng sau 1 năm ra đời, VPF đã có phần nhàn nhạt, thiếu đi những cú đột phá như ngày mới ra đời.
Một phần khách quan tác động, VPF là họ cũng chỉ là một tổ chức nắm dưới quyền VFF, khi đơn thuần tổ chức giải đấu, chứ không thể nắm hết tầm vĩ mô như VFF. Nhiều quyết định quan trọng như việc bãi bỏ việc 1 ông bầu, 2 đội bóng, hay cấm chuyển tên phiên hiệu... lại thuộc quyền của VFF, chứ không thể do VPF thực hiện. Bản thân trong nội bộ VPF cũng có những bất đồng, như việc bầu Đệ của Thanh Hóa từng tranh cãi quyết liệt với các yếu nhân Hội đồng quản trị VPF về việc xóa sổ VPF và trả lại quyền quản lý cho VFF cách đây mấy tháng, là ví dụ điển mình.
Và hạn chế về giá trị lịch sử

Bên cạnh sự thỏa hiệp dần trong quan hệ, công việc giữa VPF và VFF, một hạn chế lịch sử mà VPF cũng mắc phải vào lúc này. Đó là việc cơ chế hoạt động VPF cũng chưa chuyên nghiệp, khách quan so với yêu cầu cải tổ nền chuyên nghiệp. Chuyện các ông bầu các đội bóng lại là những nhân vật quyền lực ở VPF chẳng khác gì cảnh "vừa đá bóng, vừa thổi còi".
Bản thân những ông bầu có chức sắc quan trọng trong VPF sẽ phần nào nhận được sự nhân nhượng từ giới trọng tài, một lực lượng quyết định cho sự trong sạch của giải đấu. Chính hạn chế này ngăn cản sự tiến lên của VPF, mà mô hình chung là càng khiến giải đấu chuyên nghiệp của chúng ta thiếu chuyên nghiệp.

VPF cần thêm nhiều chuyên gia như ông Tanabe (trắng) trong bộ máy hoạt động
để tránh hiện tượng các ông bầu "vừa đá bóng, vừa thổi còi" trong thời gian tới

Nếu nhìn qua bộ máy tổ chức và quản lý ở J-League của Nhật Bản hoàn toàn là những cá nhân không nằm trong bộ máy của bất cứ câu lạc bộ nào. Tất cả những nhân vật chủ chốt của giải nhà nghề Nhật Bản đều được trả tiền thuê làm việc, nhằm đảm bảo tính khách quan, minh bạch.
Đây là điều VPF chưa có được sau 1 năm hoạt động, dù đã có những kết quả ấn tượng trong hoạt động quản lý giải chuyên nghiệp. Việc thuê chuyên gia người Nhật Bản, ông Tanabe, phụ trách mảng quản lý, tổ chức V-League 2013, kiêm chuyên gia giúp đỡ VPF về mặt truyền hình, quảng cáo, là trường hợp quá ít mà VPF cần thực hiện. Nhìn đi nhìn lại, chỉ chuyên gia Trần Duy Ly là người duy nhất không gắn với VFF hay phía các đội bóng nắm vị trí quan trọng ở bộ máy lãnh đạo VPF
Còn lại nhiều ông bầu, lãnh đạo VFF kiêm nhiệm các vị trí quan trọng trọng trong các khâu tổ chức, khiến cuộc cách mạnh của VPF trong năm thứ 2 ra đời có chút gì đó nửa vời. Nó chưa thoát khỏi rào cản cá nhân, tổ chức liên quan những bộ phận nằm trong giải đấu. Đấy là điều đáng lo khiến VPF phải tính đến cuộc cải tổ triệt để về nhân sự, để tạo cú hích thay đổi so với 1 năm cũ. Nếu không hoạt động VPF sẽ nhạt nhòa, thiếu đột phá không xứng với kỳ vọng như ngày mới ra đời.

Kim Chi