"Đã đến lúc xổ số truyền thống phải chuyển mình, phải thay đổi phù hợp với cơ chế thị trường cạnh tranh lành mạnh".

Đó là nhận định của Luật sư Trương Xuân Tám - Ủy viên Hội đồng luật sư toàn quốc với Đất Việt.

Nên cổ phần hóa các công ty xổ số

PV:- Xổ số truyền thống đứng trước sức ép vô cùng lớn từ sự phát triển mạnh mẽ và lan rộng của xổ số điện toán kiểu Mỹ - Vietlott. Đã có nhiều chuyên gia cho rằng, nếu muốn tồn tại và cạnh tranh thì bản thân xổ số truyền thống phải thay đổi, phải cải tổ để tự bản thân hấp dẫn hơn trên thị trường. Là một chuyên gia trong lĩnh vực này, quan điểm của ông ra sao về vấn đề trên?

Luật sư Trương Xuân Tám:- Tôi cũng đồng ý với ý kiến xổ số truyền thống muốn tồn tại, chưa nói đến phát triển thì phải tự thay đổi mình, xóa bỏ đi thói quen từ bao lâu nay khi không phải cạnh tranh với ai, dựa vào cơ chế quản lý 100% vốn nhà nước, với bộ máy vô cùng cồng kềnh, trong khi đây được xác định là một ngành kinh doanh lãi rất cao.

Và tất nhiên khi bước vào cạnh tranh thì phải chịu sức ép của thị trường, nếu xổ số truyền thống không đổi mới cả về cơ cấu tổ chức, phương thức kinh doanh, cách tiếp thị, các loại hình mở thưởng, thì họ chắc chắn sẽ thua. Tôi tin cuộc sống thị trường sẽ dạy cho họ phải đổi mới như thế nào, phải có định hướng rõ ràng ra sao.

Trước đây, xổ số truyền thống là công ty nhà nước nên có rất nhiều công chức, viên chức không năng động, sáng tạo, con ông cháu cha nhiều, vì thế độ nhanh nhạy trong kinh doanh, không có. Thậm chí, cái mục tiêu không ngừng cạnh tranh để đạt hiệu quả kinh tế cao nhất với bản thân họ không phải là mệnh lệnh, yêu cầu bắt buộc hàng ngày, hàng giờ, nên chỉ làm cho có.

Thế nhưng, đã đến lúc xổ số truyền thống phải bừng tỉnh, phải giật mình thấy rằng, cơ chế tồn tại được bao bọc nhiều chục năm nay không phù hợp với cơ chế thị trường, để thay đổi và thích nghi.

Vietlott trao giai khung: Xo so truyen thong thay doi hay chet? - Anh 1

Xổ số truyền thống phải thay đổi

Đây là sự cạnh tranh không sớm thì muộn cũng diễn ra, không chỉ xổ số mà các lĩnh vực khác đang được hưởng độc quyền, hưởng sự bao cấp như điện lực, xăng dầu, tài chính ngân hàng, tất cả đều cần chủ động, đừng để nước đến chân mới nhảy.

Thực tế mô hình của xổ số điện toán Vietlott đã tồn tại nhiều năm ở Mỹ và một số quốc gia nên họ đã đủ thời gian để chứng minh nó phù hợp với thị hiếu của một bộ phận phần đông người tiêu dùng trong xã hội.

Đặc biệt, ai cũng biết tỷ lệ trúng thưởng của loại hình này rất thấp, nhưng lại bị hấp dẫn bởi giải đặc biệt được cộng dồn lại từ các ngày không có người trúng của loại hình xổ số này. Đã đến lúc xổ số truyền thống phải chuyển mình, thay đổi hay là chết.

PV:- Cụ thể, các chuyên gia có chỉ rõ, về hình thức kinh doanh xổ số truyền thống phải bổ sung thêm các loại hình mới, để mở rộng đối tượng chơi, địa bàn chơi. Về mục tiêu thị trường thì phải thu hẹp thị phần trong nước, mở rộng cửa đầu tư sang các quốc gia đối tác, trước hết là các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á.

Về tổ chức nhân sự thì phải tái cơ cấu lại lực lượng cán bộ, giảm bớt số người làm, thay đổi cách thức hạch toán doanh thu, tất cả phải công khai, minh bạch hơn. Ông có đồng tình với các đề xuất trên? Theo ông, ngoài các thay đổi trên thì cần phải có những thay đổi nào thì mới đảm bảo sự phát triển và tồn tại của xổ số truyền thống?

Luật sư Trương Xuân Tám:- Về phương án để cải cách, thay đổi thì đó là vấn đề chuyên môn của các chuyên gia kinh tế, các công ty hệ thống xổ số truyền thống.

Thế nhưng, là người nghiên cứu về vấn đề này, bản thân tôi thấy, thứ nhất, loại hình mở thưởng phải khác đi, có giải thưởng lớn hơn, để hấp dẫn người chơi; thứ hai, địa bàn không nên bó hẹp, không nên phân khu vực, không những phát hành trong nước, mà phải in bằng cả tiếng Anh phát hành ra nước ngoài.

Đừng co hẹp thị trường trong nước, mà cần nghĩ đến các thị trường rộng lớn hơn ở nước ngoài, bởi đã làm kinh doanh thì thị trường càng nhiều, càng tốt. Còn thị phần trong nước không phải xổ số truyền thống muốn mà là đang bị thu hẹp, đang bị chiếm.

Còn chắc chắn không thể làm mất toàn bộ thị trường trong nước, nếu như vậy thật thì họ sẽ mất khách, kinh doanh thua lỗ, không thể tồn tại, thậm chí phải chấp nhận giải thể hoặc phá sản.

Vietlott trao giai khung: Xo so truyen thong thay doi hay chet? - Anh 2

Sự phát triển mạnh như vũ bão của Vietlott

Thứ ba, về cơ cấu tổ chức, dần dần nhà nước không nên nắm 100% vốn các công ty xổ số, cần phải cổ phần hóa, xã hội hóa, như vậy sẽ phù hợp hơn. Khi CPH thành các công ty cổ phần, khi đó các cổ đông sẽ là người chủ thực sự của công ty, bản thân họ kinh doanh trên đồng tiền của mình thì sẽ phải nghĩ phương thức kinh doanh tốt hơn, để làm sao đồng vốn họ bỏ vào sẽ sinh lời.

Cuối cùng là phải gọn nhẹ biên chế, tinh giản theo nghĩa ít người nhưng tinh xảo, có năng lực thực sự, loại dần những người ghi danh ăn lương, chứ không góp phần tích cực vào hoạt động sản xuất kinh doanh.

Về phương thức hạch toán doanh thu có nhiều cách, nhưng nếu chỉ có khoán doanh thu thì chưa đủ, hoạt động kinh doanh phải hướng tới lợi nhuận, doanh thu là tiền thu về, thu về 10 đồng mà chi ra gần hết, hoặc chi bằng, chi hơn là khó chấp nhận. Con số doanh thu chỉ nói đến quy mô hoạt động, chứ không nói hiệu quả kinh tế của 1 DN, hiệu quả phải là lợi nhuận.