Trong số trước, Báo Người Tiêu Dùng đã phản ánh thực trạng nhiều người lao động (NLĐ) tại Công ty Cổ phần Thông tin và Thẩm định giá Miền Nam khiếu nại về việc không được trả lương trong nhiều tháng và đại diện công ty cho rằng, NLĐ đã không thực hiện tốt công việc được giao (nên không được trả lương)... Về vấn đề này, phóng viên (PV) Báo Người Tiêu Dùng đã có cuộc trao đổi với luật sư (LS) Nguyễn Văn Kiệm (Đoàn Luật sư Hà Nội) để NLĐ nắm rõ quyền và nghĩa vụ lao động của mình...

*PV: Xin LS cho biết, luật pháp quy định việc trả lương cho NLĐ phải dựa trên những nguyên tắc nào?

Viet tiep bai “Nguoi lao dong tran ai vi bi “quyt” luong nhieu thang”: Doanh nghiep da vi pham nghiem trong phap luat! - Anh 1

LS Nguyễn Văn Kiệm.

- LS Nguyễn Văn Kiệm:

Đại diện Công ty Cổ phần Thông tin và Thẩm định giá Miền Nam cho rằng, “những người khiếu nại không thực hiện tốt công việc được giao (không đủ doanh thu) nên không được trả lương”, có nghĩa NLĐ đã vi phạm kỷ luật lao động. Để biết NLĐ có vi phạm kỷ luật lao động hay không thì phải xem xét các vấn đề sau: Công ty, tức người sử dụng lao động, phải có nội quy lao động được xây dựng theo đúng quy định của Bộ luật Lao động. Đồng thời, phải có thỏa ước lao động được đăng ký với cơ quan có thẩm quyền và thông qua tổ chức công đoàn cơ sở. Chỉ khi có các văn bản nội bộ này, căn cứ vào hợp đồng lao động giữa NLĐ và người sử dụng lao động thì mới xác định được NLĐ có vi phạm kỷ luật không? Và, việc vi phạm ấy diễn ra như thế nào, đã được lập biên bản, bị xử lý kỷ luật cũng như xử lý cụ thể ra sao?

Điều 128 Bộ luật Lao động nghiêm cấm những hành vi khi xử lý kỷ luật lao động, như: Xâm phạm thân thể, nhân phẩm của NLĐ hay dùng hình thức phạt tiền, cắt lương để thay việc xử lý kỷ luật lao động, cũng như xử lý kỷ luật lao động đối với hành vi vi phạm không được quy định trong nội quy lao động. Do vậy, việc doanh nghiệp cho rằng những người này không đủ doanh thu nên không được trả lương là vi phạm điều cấm của Bộ luật Lao động. Ở đây còn chưa xem xét đến hình thức kỷ luật, thời hiệu...

* PV: Như vậy, pháp luật không cho phép Công ty Cổ phần Thông tin và Thẩm định giá Miền Nam thực hiện kỷ luật NLĐ bằng cách không trả lương?

- LS Nguyễn Văn Kiệm:

Việc không trả lương cho NLĐ là vi phạm quy định tại Bộ luật Lao động 2012 về nguyên tắc trả lương. Cụ thể, Điều 96 quy định: NLĐ được trả lương trực tiếp, đầy đủ và đúng thời hạn. Trường hợp đặc biệt không thể trả lương đúng thời hạn thì không được chậm quá 1 tháng và người sử dụng lao động phải trả thêm cho NLĐ một khoản tiền ít nhất bằng lãi suất huy động tiền gửi do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm trả lương.

Do đó, bất luận trong trường hợp nào, phía công ty không trả lương cho NLĐ cũng là trái với quy định của pháp luật, xâm phạm đến quyền và lợi ích của NLĐ, làm ảnh hưởng xấu đến đời sống NLĐ và người thân của họ. Vì thế, các cơ quan có thẩm quyền cần nhanh chóng vào cuộc để xử lý trách nhiệm của người sử dụng lao động để buộc phải có nghĩa vụ trả lương cho NLĐ theo quy định của pháp luật và xử lý hành vi vi phạm, tránh tái diễn và tạo thành tiền lệ xấu cho các doanh nghiệp khác.

Viet tiep bai “Nguoi lao dong tran ai vi bi “quyt” luong nhieu thang”: Doanh nghiep da vi pham nghiem trong phap luat! - Anh 2

Đơn khiếu nại của NLĐ vì không được trả lương nhiều tháng.

* PV: Khi xử lý kỷ luật NLĐ thì phải tuân thủ những quy định nào và thời gian bao lâu thì hết hiệu lực kỷ luật?

- LS Nguyễn Văn Kiệm:

Trong trường hợp NLĐ thực sự vi phạm kỷ luật lao động thì việc xử lý kỷ luật phải tuân theo Điều 123, 124 Bộ luật Lao động, cụ thể:

Điều 123. Nguyên tắc, trình tự xử lý kỷ luật lao động

1. Việc xử lý kỷ luật lao động được quy định như sau:

a/ Người sử dụng lao động phải chứng minh được lỗi của NLĐ

b/ Phải có sự tham gia của tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở

c/ NLĐ phải có mặt và có quyền tự bào chữa, nhờ LS hoặc người khác bào chữa; trường hợp là người dưới 18 tuổi thì phải có sự tham gia của cha, mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật

d) Việc xử lý kỷ luật lao động phải được lập thành biên bản

e/ Không được áp dụng nhiều hình thức xử lý kỷ luật lao động đối với một hành vi vi phạm kỷ luật lao động

f/ Khi một NLĐ đồng thời có nhiều hành vi vi phạm kỷ luật lao động thì chỉ áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất tương ứng với hành vi vi phạm nặng nhất

2. Không được xử lý kỷ luật lao động đối với NLĐ đang trong thời gian sau:

a) Nghỉ ốm đau, điều dưỡng; nghỉ việc được sự đồng ý của người sử dụng lao động

b) Đang bị tạm giữ, tạm giam

c) Đang chờ kết quả của cơ quan có thẩm quyền điều tra xác minh và kết luận đối với hành vi vi phạm được quy định tại khoản 1, Điều 126 của Bộ luật này

d) Lao động nữ có thai, nghỉ thai sản; NLĐ nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi

3. Không xử lý kỷ luật lao động đối với NLĐ vi phạm kỷ luật lao động trong khi mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình.

Điều 124. Thời hiệu xử lý kỷ luật lao động

Thời hiệu xử lý kỷ luật lao động tối đa là 6 tháng, kể từ ngày xảy ra hành vi vi phạm; trường hợp hành vi vi phạm liên quan trực tiếp đến tài chính, tài sản, tiết lộ bí mật công nghệ, bí mật kinh doanh của người sử dụng lao động thì thời hiệu xử lý kỷ luật lao động tối đa là 12 tháng.

Khi hết thời gian quy định tại các điểm a b và c khoản 4 Điều 123, nếu còn thời hiệu để xử lý kỷ luật lao động thì người sử dụng lao động tiến hành xử lý kỷ luật lao động ngay, nếu hết thời hiệu thì được kéo dài thời hiệu để xử lý kỷ luật lao động nhưng tối đa không quá 60 ngày kể từ ngày hết thời gian nêu trên.

3. Khi hết thời gian quy định tại điểm d khoản 4 Điều 123, mà thời hiệu xử lý kỷ luật lao động đã hết thì được kéo dài thời hiệu xử lý kỷ luật lao động, nhưng tối đa không quá 60 ngày kể từ ngày hết thời gian nêu trên. Quyết định xử lý kỷ luật lao động phải được ban hành trong thời hạn quy định tại khoản 1 và khoản 2 điều này.

* PV: Công ty Cổ phần Thông tin và Thẩm định giá Miền Nam yêu cầu NLĐ đã nghỉ việc phải bàn giao công việc, bàn giao hợp đồng thì mới nhận được lương. Vậy, yêu cầu này có đúng và NLĐ cần làm gì để đòi quyền lợi chính đáng của mình?

- LS Nguyễn Văn Kiệm:

Để giải quyết mâu thuẫn này, trước tiên công ty phải nhận thức được các hành vi sai trái, vi phạm pháp luật lao động của mình và thực sự cầu thị. Đồng thời, nên sử dụng hình thức đối thoại, thương lượng với NLĐ để tìm cách giải quyết và cùng với tổ chức công đoàn tại địa phương tìm biện pháp giải quyết, khi quyền lợi của NLĐ được giải quyết đúng pháp luật họ sẽ bàn giao công việc cho công ty...

Theo tôi, NLĐ cần làm đơn đến thanh tra lao động cấp tỉnh, thành phố và liên đoàn lao động cấp tỉnh, thành phố để các cơ quan này có biện pháp xử lý hành vi vi phạm; đồng thời, buộc công ty phải có nghĩa vụ chi trả tiền lương cũng như những chế độ còn thiếu cho NLĐ. NLĐ cũng có thể lựa chọn phương án khác là khởi kiện ra tòa án nơi công ty có trụ sở chính để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình!

* PV: Xin cảm ơn luật sư!

Cao Tuấn (thực hiện)

Viet tiep bai “Nguoi lao dong tran ai vi bi “quyt” luong nhieu thang”: Doanh nghiep da vi pham nghiem trong phap luat! - Anh 3