Những vấn nạn về rượu bia một lần nữa được đại biểu nhiều ngành, trong nước và quốc tế, khẳng định tại hội thảo góp ý về Luật Phòng chống tác hại rượu bia do Bộ Y tế và Liên minh Phòng chống các Bệnh không lây nhiễm (NCDs-VN) tổ chức tại Hà Nội ngày 11-11.

Đại diện Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), Cục Y tế dự phòng, Viện Chiến lược và chính sách y tế, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam, Văn phòng HealthBridge Canada vv… đều thống nhất về hậu quả của nạn lạm dụng rượu bia ở Việt Nam.

Viet Nam 'vo dich' ASEAN ve muc tieu thu bia - Anh 1

Các đại biểu thống nhất ý kiến cần phải ngăn chặn nạn lạm dụng rượu bia

Theo kết quả Điều tra các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm của Bộ Y tế, việc tiêu dùng rượu bia đang ngày càng gia tăng cả về tỷ lệ sử dụng và mức độ tiêu thụ, đặc biệt ở giới trẻ.

Chỉ trong 5 năm (2011-2015), tỷ lệ sử dụng rượu bia ở nam giới trong độ tuổi 25-64 đã tăng từ 69,6% lên 80,3% và, đang buồn khi uống rượu bia ở nữ giới cũng tăng, từ 5,6% lên 11,2%. Có tới 44,2% “đấng mày râu” sử dụng rượu bia ở mức nguy hại và 47,9% người điều khiển phương tiện cơ giới sau khi sử dụng rượu bia.

Báo cáo toàn cầu về đồ uống có cồn và sức khỏe của WHO cho thấy, chỉ từ 2005 đến 2010, mức tiêu thụ rượu bia bình quân đầu người ở Việt Nam từ 15 tuổi trở lên tăng gấp đôi, từ 3,8 lít/người lên 6,6 lít/người.

Riêng nam giới sử dụng rượu bia, mức tiêu thụ trung bình là 27,4 lít cồn nguyên chất/người/năm. Việt Nam đang trở thành nước có mức tiêu thụ bia đứng đầu ASEAN và xếp thứ 3 châu Á.

Viet Nam 'vo dich' ASEAN ve muc tieu thu bia - Anh 2

Cấp cứu bệnh nhân suy gan do lạm dụng rượu.

Một tỉ lệ không nhỏ các em thiếu niên từ 15 tuổi trở lên gặp các rối loạn liên quan đến sử dụng rượu. Đặc biệt, gần 40% các vụ tai nạn giao thông có liên quan đến rượu bia và riêng năm 2010, thiệt hại kinh tế đã ước tính gần 1 tỷ USD.

Tổng cục tống kê, Điều tra quốc gia về bạo lực gia đình đưa ra con số đáng ngại khi rượu bia là nguyên nhân lớn nhất gây ra các vụ gây rối trật tự xã hội và bạo lực gia đình. Trẻ em Việt Nam cũng đang là nạn nhân của nạn lạm dụng rượu bia của người lớn như bị xúc phạm, nhục mạ, mắng chửi, bị bỏ mặc, bị đánh đập vv… với tỉ lệ cao hơn các nước khác.

Tại hội thảo, Viện nghiên cứu phòng chống ung thư, Bệnh viện K, cũng công bố nghiên cứu: Việc lạm dụng rượu bia tạo nên gánh nặng kinh tế cho hộ gia đình và quốc gia, khi chi phí kinh tế trực tiếp cho điều trị 6 loại bệnh ung thư phổ biến tại Việt Nam - trong đó có 5 bệnh có liên quan đến sử dụng rượu bia - lên tới 25.789 tỷ đồng. Gia đình những người sử dụng rượu bia phải chịu gánh nặng kinh tế rất lớn cho việc điều trị các bệnh ung thư.

Viet Nam 'vo dich' ASEAN ve muc tieu thu bia - Anh 3

Nhiều ý kiến đóng góp để hạn chế việc lạm dụng rượu bia

Nhiều đại biểu quốc tế giật mình trước con số tiêu thụ bia của Việt Nam: bình quân hơn 3 tỷ USD/năm (khoảng 1,8% GDP), bằng gần 3% thu ngân sách cả nước và cao gấp 4 lần mức đóng góp ngân sách của ngành sản xuất rượu bia, nước giải khát hàng năm khoảng 800 triệu USD/năm. Các gia đình có người sử dụng rượu bia cũng rơi vào thảm cảnh khi nhiều ông chồng “gom” hết tiền của gia đình để uống rượu, bỏ mặc việc học hành, chăm sóc sức khỏe của con cái.

Ai cũng biết hậu quả của việc lạm dụng rượu bia rất lớn. Thế nhưng ở Việt Nam, giá rượu bia rất rẻ và lại có sẵn mọi nơi mọi lúc, nên chính là nguyên nhân góp phần gây ra tệ nạn lạm dụng rượu bia. Bên cạnh đó, mặc dù quảng cáo rượu bị luật pháp cấm nhưng còn nhiều vi phạm, nhất là quảng cáo bia vẫn thả nổi với sự “chung tay” của báo chí.

Trước thực trạng trên, để thực hiện các giải pháp của “Chính sách quốc gia giai đoạn 2017-2020 và kịp thời ngăn chặn tệ nạn rượu bia và những hệ lụy của nó tới đời sống kinh tế, xã hội và thế hệ sau này, Bộ Y tế và NCDs-VN đã kiến nghị với Chính Phủ và Quốc hội nghiên cứu, xem xét việc sửa đổi Luật thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các sản phẩm thuốc lá và rượu bia, đồng thời, cần có những điều khoản liên quan tới kiểm soát quảng cáo khuyến mại và tài trợ và kiểm soát bán lẻ trong Luật Phòng chống tác hại của rượu bia.

Thanh Hằng