Một trong những điểm nhấn quan trọng trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh đó là thành lập, nghiên cứu bản đồ các khu vực nghi ngờ ô nhiễm bom mìn ở Việt Nam.

Viet Nam sap co ban do o nhiem bom min - Anh 1

Bom phát quang được trưng bày tại Trung tâm hành động bom mìn quốc gia. Ảnh Trần Vương

Trao đổi với báo chí ngày 18.10, Thiếu tướng Hồ Bá Vinh-Phó Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Bộ Quốc phòng, cho hay, hiện nay cơ bản Trung tâm hành động bom mìn Quốc gia Việt Nam (VNMAC) đã được xây dựng xong và chuẩn bị khánh thành trong những ngày sắp tới. Thời gian vừa qua, các đơn vị trong “Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom, mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010-2025” (gọi tắt là Chương trình 504) đã phối hợp chặt chẽ với các địa phương bị ô nhiễm bom mìn nặng triển khai khảo sát, lập đề cương dự án rà phá bom mìn.

Bên cạnh đó là công tác triển khai hỗ trợ nạn nhân bom mìn như trợ cấp nuôi dưỡng, chăm sóc, cấp thẻ bảo hiểm y tế, hỗ trợ mai tác, miễn giảm học phí, cấp đồ dùng học tập cho nạn nhân đang theo học tại các cơ sở giáo dục. Tổ chức thí điểm mô hình trợ giúp nạn nhân bom mìn phục hồi chức năng, dạy nghề gắn với đào tạo việc làm. Tổ chức thăm hỏi, hỗ trợ làm chân tay giả và sinh kế cho nạn nhân bom mìn tại 18 tỉnh.

Viet Nam sap co ban do o nhiem bom min - Anh 2

Thiếu tướng Hồ Bá Vinh-Phó Cục trưởng Cục Tuyên huấn trao đổi thông tin với báo chí. Ảnh Trần Vương

“Trong nhiều nhiệm vụ phải tiến hành theo "Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom, mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010-2025” (gọi tắt là Chương trình 504), việc thực hiện dự án "Điều tra, lập bản đồ ô nhiễm bom, mìn toàn quốc” được coi là nhiệm vụ trước tiên, làm cơ sở cho thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ khác”- Thiếu tướng Vinh nhấn mạnh.

Theo đó, ngay sau khi chương trình 504 được phê duyệt, Trung tâm Hành động bom mìn Quốc gia Việt Nam (VNMAC) được thành lập. Trung tâm cũng xây dựng Cơ sở dữ liệu ban đầu được đưa vào hoạt động. Triển khai thực hiện, tổ chức nghiệm thu kết thúc dự án “điều tra, khảo sát lập bản đồ ô nhiễm bom mìn trên phạm vi toàn quốc giai đoạn 1”; Xây dựng định hướng nghiên cứu phát triển, thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu về quản lý, chế tạo rà phá bom mìn…

Viet Nam sap co ban do o nhiem bom min - Anh 3

Tòa nhà Trung tâm hành động bom mìn Quốc gia Việt Nam. Ảnh Trần Vương

Ông Nguyễn Trung Cảnh-Phó Tổng Giám đốc VNMAC cho biết, hiện tại bản đồ ô nhiễm bom mìn đã hoàn thành xong giai đoạn hoạch định chính sách, xác định vùng ưu tiên, điều tra thiết lập trên bản đồ ô nhiễm bom mìn cùng những khảo sát kỹ thuật đã được tiến hành tương đối. Trước hết có thể thấy những địa phương bị ảnh hưởng nặng bởi bom mìn như: Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế… Mục tiêu của đề án là điều tra, phỏng vấn các nhân chứng, kiểm tra thực địa và xác định tọa độ theo hệ định vị vệ tinh GPS, lập bản đồ các khu vực hiện còn bị ô nhiễm bom, mìn và các khu vực đã được rà phá hết bom, mìn. Qua bản đồ nhằm cung cấp thông tin rộng rãi và thiết lập cơ chế ưu tiên, bổ sung cơ sở dữ liệu để nghiên cứu, hoạch định chính sách. Bản đồ ô nhiễm bom mìn sẽ sớm được giới thiệu theo chương trình 504.

Theo các tài liệu nghiên cứu, tỷ lệ bom, đạn chưa nổ ở nước ta chiếm khoảng 5% số lượng bom, đạn Mỹ đã sử dụng đánh phá (có tài liệu nước ngoài đánh giá còn khoảng 10%). Số lượng bom, mìn, vật nổ còn sót sau chiến tranh tại Việt Nam khoảng 800.000 tấn. Toàn quốc có 9.284/10.511 xã đang bị ô nhiễm bom, mìn. Tổng diện tích ô nhiễm là 6,6 triệu ha, chiếm 21,12% diện tích cả nước.

Vương Trần