Lào - Việt Nam sẽ rà soát, đánh giá tổng thể tình hình thực hiện văn bản, thỏa thuận hợp tác đầu tư trong lĩnh vực năng lượng, khoáng sản, công nghiệp...

Phát triển dự án điện tạo Lào

Theo lời mời của đồng chí Sonexxay Siphandone, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ Lào, ngày 5/10 đồng chí Trịnh Đình Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ nước ta đã bắt đầu chuyến thăm làm việc tại Lào.

Chiều cùng ngày, tại trụ sở Văn phòng Chính phủ Lào ở Thủ đô Vientiane, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng đã có cuộc hội đàm với Phó Thủ tướng Chính phủ Lào Sonexxay Siphandone.

Cùng dự có lãnh đạo các Bộ: Kế hoạch và Đầu tư, Tài nguyên và Môi trường, Giáo dục và Đào tạo, Giao thông vận tải, Tài chính, Công Thương của hai nước. Ngoài ra còn có đại diện nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang hợp tác, đầu tư tại Lào.

Viet Nam ky Thoa thuan mua ban dien voi Lao - Anh 1

Lễ ký Thỏa thuận giữa hai Chính phủ về hợp tác phát triển các dự án điện tại Lào và mua bán điện đến năm 2030. Ảnh: VGP

Phó Thủ tướng Chính phủ Lào Sonexxay Siphandone đã nhiệt liệt chào mừng và đánh giá cao ý nghĩa của chuyến thăm, nhất là trong bối cảnh khi hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước đang tích cực triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng và kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2016-2020 của mỗi nước.

Ông Sonexxay Siphandone cũng bày tỏ tin tưởng rằng, chuyến thăm của Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng và đoàn đại biểu sẽ góp phần thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác giữa hai nước, nhất là trong lĩnh vực kinh tế, đầu tư và thương mại.

Tại buổi hội đàm, hai Phó Thủ tướng đã đề cập đến nhiều vấn đề quan trọng. Trong đó hai nước cũng sẽ phối hợp rà soát và đánh giá tổng thể tình hình thực hiện văn bản, thỏa thuận hợp tác đầu tư trong lĩnh vực năng lượng, khoáng sản, công nghiệp...

Kết thúc hội đàm, hai Phó Thủ tướng Chính phủ đã ký Thỏa thuận giữa hai Chính phủ về hợp tác phát triển các dự án điện tại Lào và mua bán điện đến năm 2030.

Việc mua điện của Lào đã được Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đề cập đến trong Chiến lược phát triển ngành điện lực Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035.

Tuy nhiên, vấn đề này đã nhận được nhiều ý kiến phản hồi từ phía dư luận. Trong đó nổi lên hai luồng ý kiến, một là trên góc độ kinh tế - ủng hộ việc mua điện từ Lào, hai là cần phải cân nhắc trước khi đi đến quyết định cuối cùng do ảnh hưởng đến nhiều vấn đề an ninh, chính trị, xã hội.

Nên hay không?

Từng trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Lê Văn Doanh, Chủ nhiệm khoa Điện & Bảo dưỡng Công nghiệp, Cao đẳng nghề Bách khoa Hà Nội cho rằng, đây là một hướng đi cần thiết để đa dạng hóa nguồn cung cấp điện trong nước.

Theo PGS.TS Lê Văn Doanh, tiềm năng thủy điện của Lào là rất lớn, đặc biệt là trên sông Mê Công. Trong thời gian tới, Lào dự định xây dựng thêm 1 số nhà máy nữa để phục vụ lợi ích quốc gia và khả năng dư thừa đã được báo trước.

''Nhu cầu sử dụng điện của Việt Nam còn rất lớn. Năm 2015-2016, chúng ta mới sản xuất ra được khoảng 150 tỷ KWh điện. Đến năm 2020, Việt Nam phải cần tới trên 200 tỷ KWh điện để đáp ứng nhu cầu sử dụng.

Để bù đắp vào đó, Việt Nam đã xây 1 số nhà máy nhiệt điện lớn chạy than và buộc phải nhập than từ nước ngoài về với giá đắt. Ngoài ra, hiện nay Việt Nam không còn con sông nào để xây thủy điện nữa. Tất cả các dòng sông có công suất lớn như sông Đà, sông Yaly… chúng ta xây hết rồi.

Trong khi Lào làm thủy điện nhưng dùng ít thôi, đến 90% lượng điện là họ bán. Lào có điện bán cho chúng ta thì quá tốt.'', PGS.TS Doanh nhấn mạnh.

Viet Nam ky Thoa thuan mua ban dien voi Lao - Anh 2

Đập thủy điện trên sông Mekong

Trong khi đó, GS.TS Vũ Trọng Hồng, Chủ tịch Hội Thủy lợi Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT nhận định, khi Lào xây dựng thủy điện thì về mặt luật pháp quốc tế Việt Nam không có quyền cấm. Tuy nhiên chúng ta là nước hạ lưu, giờ lại đặt vấn đề mua điện, điều đó rất tế nhị.

''Việt Nam không muốn Lào xây dựng thủy điện vì như thế sẽ thiếu nguồn nước cho ta. Đáng lẽ chúng ta không nên đặt vấn đề mua điện tích cực của họ.Vì nếu chúng ta mua, tức là đang khuyến khích họ. Như vậy 2 điều này nhìn vào thấy rất mâu thuẫn nhau. Một đằng chúng ta không muốn Lào xây thủy điện, một đằng mua điện của họ.

Tại sao chúng ta không có chiến lược phát triển nguồn điện thay thế mà phải đi mua. Đứng về góc độ quốc tế thì họ đánh giá Việt Nam khuyến khích Lào nên chúng ta không bao giờ được kêu khi thiếu nước...

Giữa lợi ích lâu dài và lợi ích trước mắt đó là 2 vấn đề chúng ta phải lựa chọn. An ninh nước hiện nay đang rơi vào tình trạng nguy cấp. Chúng ta lại đi vào bài toán điện tức là đang xâm phạm vào an ninh nước.'' GS. TS Vũ Trọng Hồng nhấn mạnh.

Hà Giang