Do thiếu sân chơi, thiếu định hướng nên kiến thức về thuật toán của nhiều sinh viên CNTT Việt Nam còn hạn chế để có thể ứng dụng giải quyết được những bài toán thực tế do doanh nghiệp đặt ra.

Viet Nam dang thieu san choi cho sinh vien lap trinh - Anh 1

Sinh viên trong cuộc thi lập trình Thử thách sáng tạo cùng Samsung 2016.

Sinh viên yếu kĩ năng thuật toán

Mới đây, Công ty Tư vấn Tholons đã xếp TP.HCM và Hà Nội nằm trong top 20 địa chỉ có dịch vụ gia công phần mềm tốt nhất thế giới. Tháng 8/2016, chuyên trang lập trình thuật toán HackerRank xếp hạng lập trình viên Việt Nam thứ 23 toàn cầu, đứng trên nhiều nước mạnh.

Tuy nhiên, bức tranh đó không chỉ toàn điểm sáng. Thuật toán, vốn được xem là năng lực cốt lõi của ngành lại đang bị xem nhẹ, kiến thức về thuật toán của nhiều sinh viên CNTT còn rất hạn chế.

Sau cuộc thi Thử thách Sáng tạo cùng Samsung 2016 (Samsung Software Challenge 2016) diễn ra mới đây tại Hà Nội, ông Huh Chang Wan, Tổng Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Di động Samsung Việt Nam, thuộc Samsung Electronics Việt Nam nhận định: Samsung đánh giá sinh viên CNTT Việt Nam rất có tiềm năng, tuy nhiên nhiều sinh viên còn thiếu kiến thức về thuật toán, kinh nghiệm lập trình để ứng dụng vào giải quyết những bài toán thực tế.

Đáng chú ý, hầu hết các đội tuyển dự thi Lập trình Sinh viên quốc tế ACM của Việt Nam hầu hết chỉ giải quyết được 2-4 bài toán trong số 11 bài của đề thi.

Nguyên nhân là do sinh viên chưa có nhiều điều kiện được thực hành, cần có nhiều cơ hội cọ xát thực tế hơn nữa để phát triển và khai thác khả năng.

“Thiếu sân chơi”, trả lời ngắn gọn để giải thích tại sao sinh viên ít quan tâm đến thuật toán, một giảng viên đại học cho biết.

Trong thực tế, tại Việt Nam hàng năm vẫn diễn ra cuộc thi Olympic Tin học Sinh viên tuy nhiên sân chơi này còn hẹp với nhiều thành viên của các đội tuyển đã từng gặp nhau ở các kỳ thi tin học ở bậc phổ thông, vắng bóng nhiều sinh viên CNTT theo học chuyên ngành trong những năm cuối (do họ tập trung vào những kĩ năng khác, như ngoại ngữ, ngôn ngữ lập trình, kĩ năng mềm).

Việt Nam không thể xây dựng nền công nghiệp CNTT chỉ với vài trăm lập trình viên thành thạo thuật toán, bởi riêng một đơn vị như Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Điện thoại di động Samsung Việt Nam cũng đã cần đến cả nghìn sinh viên như vậy, còn toàn bộ Việt Nam nhu cầu lên đến hàng chục nghìn.

Viet Nam dang thieu san choi cho sinh vien lap trinh - Anh 2

Sinh viên lCNTT cần có nhiều hơn nữa sân chơi lập trình để cọ xát thực tế.

Cần cái bắt tay chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo

Nếu như 20 năm trước đây, sinh viên học lập trình chỉ cần một máy tính, 10 năm sau cần thêm kết nối Internet thì hiện nay đang cần rất nhiều yếu tố khác. Đó là server, các dịch vụ đám mây, các thiết bị cầm tay, các loại điện thoại, thiết bị đeo, Internet vạn vật… Thế nhưng trong khi đó cơ sở vật chất tại nhiều trường đại học vẫn hầu như không thay đổi.

Thực tế đang đòi hỏi trong câu chuyện đào tạo cần có sự hợp tác, liên kết chặt chẽ hơn nữa với các doanh nghiệp để nhận được sự hỗ trợ về thiết bị công nghệ, chuyển giao công nghệ mới nhất để sinh viên thực hành, đào tạo theo sát nhu cầu thị trường.

Một ví dụ điển hình là trường hợp của Samsung Electronics Việt Nam - một trong những nhà máy sản xuất điện thoại di động lớn nhất thế giới. Bằng việc đưa các môn học liên quan trực tiếp đến nhu cầu của doanh nghiệp vào chương trình đào tạo cũng như đầu tư phòng lab cho các trường đại học, Samsung đang giúp sinh viên có thể thực hành nhiều hơn và tiếp cận với những công nghệ mới nhất.

Doanh nghiệp này đồng thời đưa ra chương trình thực tập để sinh viên có thể trải nghiệm môi trường làm việc thực tế.

Bên cạnh đó, đối với Samsung Software Challenge 2016 (với hơn 1300 thí sinh đăng kí tham dự, là cuộc thi về lập trình thuật toán có quy mô lớn nhất do một doanh nghiệp tổ chức tại Việt Nam), phía Samsung cho hay đã lên kế hoạch tổ chức hàng năm nhằm cung cấp sân chơi uy tín trong cộng đồng sinh viên CNTT, giúp các sinh viên định hướng kỹ năng cần thiết cho công việc của kỹ sư lập trình phần mềm.

Theo đánh giá của các chuyên gia công nghệ, tình trạng thiếu hụt các lập trình viên với kĩ năng thuật toán không chỉ là vấn đề của Việt Nam. Thống kê của Code.org chỉ ra rằng tại Mỹ, chỉ có 2% sinh viên được học lập trình máy tính, 98% học các ngành toán và khoa học khác nhưng nhu cầu việc làm cho lĩnh vực này lên đến 60%.

Năm 2013, Bill Gates và Mark Zuckerberg cùng nhau đăng một video kêu gọi học sinh Mỹ học lập trình. Ước tính đến năm 2025, nước Úc thiếu hụt 100.000 lập trình viên, còn ở Mỹ, con số này lên đến 1 triệu người.

Phan Minh