Chỉ trong vòng một tuần, Việt Nam liên tiếp ghi nhận số ca nhiễm vi-rút Zika. Bệnh nhân không có tiền sử đi du lịch hay tiếp xúc với người bệnh mà lây trực tiếp từ muỗi chứa vi-rút Zika. Bộ Y tế cảnh báo về nguy cơ lây lan trong cộng đồng nếu người dân không có các biện pháp mạnh diệt muỗi, phòng bệnh.

Viet Nam da ghi nhan vi-rut Zika gay chung dau nho tai cong dong - Anh 1

Liên tục ghi nhận số ca mắc

Ngày 15-10, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế đã thông báo về 2 trường hợp được ghi nhận nhiễm vi-rút Zika tại TP HCM. Theo đó, Viện Pasteur TP HCM đã phát hiện thêm 2 trường hợp mới nhiễm vi-rút Zika tại TP HCM trong thời gian 1 tuần.

Trường hợp thứ nhất là bệnh nhân nữ 22 tuổi sống tại quận 2. Bệnh nhân khởi phát với triệu chứng phát ban, kèm theo sốt, đau khớp bàn tay, viêm kết mạc 2 mắt. Bệnh nhân tới khám tại phòng khám đa khoa và được lấy mẫu xét nghiệm. Kết quả dương tính với vi-rút Zika; Trường hợp thứ hai là phụ nữ 43 tuổi sống tại quận 12, khởi phát với triệu chứng phát ban dạng sẩn, sốt 390C, kèm theo đau cơ. Bệnh nhân tới khám ở BV, nghi ngờ nhiễm vi-rút Zika và được lấy mẫu xét nghiệm. Kết quả dương tính với vi-rút Zika. Bệnh nhân không có tiền sử đi du lịch hoặc tiếp xúc với người bệnh.

Trước đó, ngày 7-10, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm của Bộ Y tế cũng đã ghi nhận 2 trường hợp mới nhiễm vi-rút Zika. Một trường hợp là nữ 27 tuổi đang mang thai, sống tại thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương, khởi phát với triệu chứng phát ban, sốt 380C kèm đau cơ, xung huyết kết mạc. Bệnh nhân tới khám ở BV, nghi ngờ nhiễm vi-rút Zika và được lấy mẫu xét nghiệm. Kết quả dương tính với vi rút Zika. Bệnh nhân không có tiền sử đi du lịch hoặc tiếp xúc với người bệnh. Trường hợp tiếp theo cũng là nữ, 28 tuổi sống tại quận 9, TP HCM. Bệnh nhân khởi phát với triệu chứng đặc trưng, khi đi khám được lấy mẫu và kết quả dương tính với vi-rút Zika. Trường hợp này cũng không có tiền sử đi du lịch, khu vực bệnh nhân sinh sống không có ai có biểu hiện như bệnh nhân.

Như vậy, tích hợp đến thời điểm này cả nước đã ghi nhận 7 trường hợp nhiễm vi-rút Zika, trong đó cao nhất là tại TP HCM với 4 ca, Bình Dương, Khánh Hòa, Phú Yên. Cục Y tế dự phòng cho biết, Việt Nam là nước đã ghi nhận sự lưu hành vi-rút Zika. Trong thời gian tới hệ thống giám sát dịch có thể sẽ tiếp tục phát hiện trường hợp nhiễm vi-rút Zika tại cộng đồng.

Xuất hiện muỗi chứa vi-rút Zika tại Việt Nam

Số ca nhiễm vi-rút Zika tăng đồng thời với “mùa” dịch sốt xuất huyết. Thêm đó, người mắc không có tiền sử đi du lịch hay tiếp xúc với người bệnh. Điều này càng cho thấy rõ “thủ phạm” gây nên các ca mắc Zika tại Việt Nam chính là muỗi vằn chứa loại vi-rút này.

Theo nghiên cứu của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, trong các năm 2013-2014, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương đã phối hợp triển khai dự án hướng tới loại trừ sốt xuất huyết tại Việt Nam nhằm hạn chế lây truyền bệnh sốt xuất huyết dangue trong cộng đồng. Dự án đã thu thập và lưu trữ 23.682 mẫu muỗi vằn (cái) tự nhiên ở TP Nha Trang trong thời gian từ tháng 3-2015 đến tháng 5-2016. Sau khi Việt Nam ghi nhận một số ca nhiễm Zika trên người từ tháng 4-2016, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương đã tiến hành xét nghiệm các cá thể muỗi vằn tự nhiên này để xác định khả năng muỗi có nhiễm vi-rút Zika, Dengue hoặc Chikungunya. Kết quả cho thấy có 56 cá thể muỗi vằn tự nhiên dương tính với Zika (0,24%); 29 cá thể muỗi vằn tự nhiên dương tính với vi-rút Dengue (0,12%).

Kết quả này cho thấy, vi-rút Zika đã có mặt (với tỷ lệ rất thấp) trong quần thể muỗi vằn tự nhiên ở Nha Trang. Việc phát hiện các trường hợp nhiễm Zika trên người ở một số địa phương trong thời gian gần đây cho thấy vi-rút Zika hiện đã lưu hành trong muỗi vằn tự nhiên.

Để chủ động phòng chống bệnh do vi-rút Zika, Bộ Y tế khuyến cáo người dân tiếp tục thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh do Bộ Y tế đưa ra. Cụ thể, những người đi, đến, về từ vùng có dịch bệnh do vi-rút Zika cần chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày. Nếu có biểu hiện bệnh cần đến cơ sở y tế để chủ động khai báo về tiền sử đi lại và được khám, tư vấn, điều trị.

Với người đang sinh sống ở vùng có dịch bệnh hoặc từ vùng dịch trở về cần sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục hoặc không quan hệ tình dục với vợ (bạn tình) đang trong quá trình mang thai, dự định có thai; hoặc trong ít nhất 6 tháng để phòng lây truyền Zika qua đường tình dục. Người đang sinh sống ở vùng có dịch bệnh do vi-rút Zika chủ động theo dõi sức khỏe, nếu có biểu hiện bệnh hãy đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn và điều trị.

Phụ nữ có thai tại vùng dịch và đi về từ vùng có dịch nếu có các triệu chứng như sốt, phát ban hoặc các dấu hiệu khác của bệnh cần đến cơ sở y tế để chủ động khai báo về tiền sử đi lại và được khám, tư vấn; Phụ nữ mang thai trong 3 tháng đầu, đang sinh sống hoặc đã từng đến vùng có dịch mà có sốt hoặc phát ban và có ít nhất một trong số các triệu chứng đau mỏi cơ/khớp, viêm kết mạc mắt cần được xét nghiệm phát hiện vi-rút Zika. Tại cộng đồng, người dân cần áp dụng các biện pháp chống muỗi đốt, chủ động diệt muỗi và bọ gậy (loăng quăng), phòng muỗi đốt.

Vân Hà