Quan hệ Việt Nam - Cuba là mối quan hệ song phương giữa hai nước được thiết lập ngày 2/12/1960.

Năm 1973, Chủ tịch Cuba Fidel Castro đã có chuyến thăm lịch sử tới Việt Nam giữa lúc cuộc đấu tranh thống nhất đất nước đang bước vào giai đoạn quyết liệt nhất và đã quyết định tặng Việt Nam 5 công trình kinh tế quan trọng gồm: Khách sạn Thắng Lợi (Hồ Tây, Hà Nội), Bệnh viện Việt Nam - CuBa tại Đồng Hới (Quảng Bình), trại bò Mộc Châu, trại gà Lương Mỹ và đường cao tốc Xuân Mai.

Hai nước đã có mối quan hệ chính trị sâu sắc và gắn kết vững bền từ năm 1960 đến nay. Tượng đài Hồ Chí Minh đã được khánh thành tại thủ đô Lahabana (năm 2003), trường Hồ Chí Minh (cấp II) ở tỉnh Jarugo (năm 1974), trường Bác Hồ (cấp I) ở Lahabana (năm 1976).

Hồ Chí Minh, người Việt Nam đầu tiên biết đến Cuba từ năm 1920 khi Người hoạt động trong Quốc tế cộng sản, là hai vĩ nhân của hai dân tộc vĩ đại đã gieo mầm cho tình hữu nghị Việt Nam - Cuba ngày càng phát triển.

Ngay sau khi cách mạng Cuba thành công, ngày 1-1-1959, Bác Hồ, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã tỏ tình đoàn kết với sự nghiệp chính nghĩa của nhân dân Cuba, nhiệt liệt chào mừng thắng lợi vĩ đại trên hòn đảo xinh đẹp và quật khởi của Jose Marti, lãnh tụ tinh thần của cuộc tiến công Moncada (26-7-1953), người Cuba đầu tiên biết đến Việt Nam từ năm 1889.

Với tinh thần "Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình", một phong trào quần chúng rộng rãi ủng hộ Việt Nam đã được triển khai khắp cả nước với các hình thức rất phong phú... Ngay từ buổi đầu cách mạng, khó khăn có nhiều, Cuba đã nhận lớp học sinh Việt Nam đầu tiên và sau đó hàng nghìn sinh viên sang đào tạo ở nhiều ngành khác nhau.

Nhiều kỹ sư, công nhân Cuba đã sang xây dựng một số công trình quan trọng như khách sạn Thắng Lợi, Bệnh viện Đồng Hới, xa lộ Xuân Mai - Sơn Tây, đường Hồ Chí Minh, hai trung tâm nuôi bò, gà theo công nghệ hiện đại...Nhiều bác sĩ, nhân viên y tế Cuba đã sang giúp chữa trị cho các nạn nhân chiến tranh.

Cuba là nước đầu tiên công nhận Mặt trận dân tộc giải phóng miền nam Việt Nam và cho đặt cơ quan đại diện thường trú của Mặt trận tại La Ha-ba-na, sau đó, Cuba đã cử Đại sứ bên cạnh Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam tại vùng giải phóng.

Đồng chí Fidel là nguyên thủ quốc gia đầu tiên và duy nhất đến thăm một vùng giải phóng của miền nam. Chuyến thăm Việt Nam đầu tiên này của đồng chí Fidel là nguồn cổ vũ to lớn đối với nhân dân Việt Nam. Hai nước đã trao đổi các đoàn để cùng nhau nghiên cứu các kinh nghiệm của nhau, nhất là trên lĩnh vực chiến tranh nhân dân và nông nghiệp, chủ yếu là kinh nghiệm trồng lúa của Việt Nam.

Khi Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu sụp đổ, Mỹ siết chặt cấm vận, lại bị thiên tai tàn phá liên tiếp, Cuba đã phải đương đầu với rất nhiều khó khăn của thời kỳ đặc biệt, thời kỳ khó khăn nhất kể từ khi cách mạng thành công. Trước tình hình trên, Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và nhân dân ta đã dành cho Cuba anh em sự ủng hộ hết lòng, góp phần khiêm tốn cùng bạn vượt qua khó khăn tổ chức các đợt quyên góp gạo, quần áo, đồ dùng học tập cho học sinh, máy tính, một số mặt hàng tiêu dùng cần thiết khác, gửi sang giúp bạn.

Hiện nay, Việt Nam và Cuba hợp tác kinh tế song phương trong nhiều lĩnh vực dựa vào thế mạnh của mỗi nước. Trong quá trình thành lập khu chế xuất thương mại tự do ZEDM tại cảng biển Mariel, Cuba ưu tiên chọn Việt Nam là điểm đầu tiên để tham khảo kinh nghiệm thu hút các loại vốn đầu tư nước ngoài.

Việt Nam hiện đang là đối tác thương mại lớn thứ hai của Cuba tại châu Á. Theo số liệu thống kê Hải quan Việt Nam, kim ngạch trao đổi thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Cuba năm 2014 đạt 207,46 triệu USD, chủ yếu tập trung vào việc Việt Nam hàng năm cung cấp gạo ổn định cho Cuba theo phương thức trả chậm. Trong đó kim ngạch xuất khẩu sang Cuba đạt 206,17 triệu USD. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang Cuba như gạo, than đá, hóa chất, dệt may, máy tính… Chiều ngược lại, Cuba xuất khẩu sang Việt Nam chủ yếu là dược phẩm với kim ngạch đạt 1,294 triệu USD.

Theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. tính đến tháng 12/2015, Cuba có 1 dự án tại Việt Nam với tổng số vốn đăng ký là 6,6 triệu USD (đứng thứ 75/110). Về đầu tư trực tiếp của Việt Nam sang Cuba, hiện Việt Nam có một dự án đầu tư thăm dò dầu khí tại Cuba của Tổng công ty Thăm dò và Khai thác dầu khi (PVEP) thuộc Tập đoàn dầu khí Việt Nam.

Cụ thể trong lĩnh vực xây dựng, Bộ Xây dựng Việt Nam sẵn sàng chia sẻ với Bộ Xây dựng Cuba về kinh nghiệm quản lý và phát triển ngành xây dựng như: phát triển nhà ở, khu đô thị, tư vấn thiết kế xây dựng công trình, quản lý chất lượng công trình xây dựng, ứng dụng công nghệ trong thi công xây dựng công trình, sản xuất vật liệu xây dựng,…

Viet Nam Cuba - Moi quan he sau sac - Anh 1

Đoàn công tác Cuba do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Cuba Rene Antonio Mesa Villafana thăm và làm việc với Bộ Xây dựng Việt Nam vào ngày 13/6 vừa qua

Một số công trình xây dựng do Cuba hỗ trợ Việt Nam:

Khách sạn Thắng Lợi

Khách sạn Thắng Lợi (Tây Hồ, Hà Nội) do Đảng, Chính phủ Cu-Ba giúp Việt Nam xây dựng trong kháng chiến chống Mỹ và khánh thành ngày 26/7/1975, thể hiện tình hữu nghị cao quý Việt Nam – Cu-Ba.

Viet Nam Cuba - Moi quan he sau sac - Anh 2

Khách sạn Thắng Lợi được Đảng, Chính phủ giao trọng trách là nơi đón tiếp các nguyên thủ quốc gia, các đoàn khách quốc tế quan trọng của Đảng và Nhà nước. Thời kỳ đầu, khách sạn Thắng Lợi là khách sạn đầu tiên trong ngành khách sạn của Thủ đô. Thời kỳ đổi mới, khách sạn Thắng Lợi vẫn luôn giữ vững vị trí, hình ảnh của mình, không ngừng vươn lên, mỗi năm tiếp đón hàng ngàn lượt khách trong nước và quốc tế, là điểm đến lý tưởng của các đoàn khách du lịch quốc tế.

Đội ngũ lãnh đạo ở đây luôn nhấn mạnh việc thực hiện tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của Đảng và Nhà nước, Chính phủ, mãi mãi giữ được kỷ niệm quý báu, món quà hữu nghị mà nhân dân Cu-Ba gửi tặng Việt Nam; đồng thời phải đổi mới diện mạo, đảm bảo chất lượng dịch vụ phục vụ khách quốc tế và trong nước, tăng doanh thu, tăng thu nhập cho người lao động.

Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba Đồng Hới

Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba Đồng Hới là biểu tượng của tình đoàn kết giữa hai nước Việt Nam - Cu Ba, được nước Cộng hòa Cu Ba viện trợ và hoàn thành ngày 09/09/1981.

Hiện nay là bệnh viện đa khoa hạng I trực thuộc Bộ Y tế với 620 giường bệnh, gồm 39 khoa phòng, trong đó có 24 khoa lâm sàng, 07 khoa cận lâm sàng và 08 phòng chức năng. Tổng số cán bộ nhân viên của Bệnh viện hiện có 676 cán bộ gồm: 160 bác sĩ, 26 dược sỹ, 257 điều dưỡng, 36 hộ sinh, 45 kỹ thuật viên và 155 chức danh khác.

Bệnh viện có chức năng nhiệm vụ chăm sóc, khám và chữa bệnh, đào tạo nhân lực y tế, chỉ đạo tuyến, phòng chống dịch bệnh và nghiên cứu khoa học, triển khai ứng dụng khoa học, công nghệ, kỹ thuật hiện đại phục vụ nhân dân trong tỉnh và khu vực lân cận từ nam Hà Tĩnh đến bắc Quảng Trị.

Viet Nam Cuba - Moi quan he sau sac - Anh 3

Phối cảnh tổng thể Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - CuBa Đồng Hới mới

Được sự quan tâm và đầu tư của Chính phủ và Bộ Y tế, Bệnh viện đang triển khai nhiều dự án đầu tư phát triển: Dự án đầu tư Xây dựng, cải tạo và nâng cấp Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba Đồng Hới. Toàn thể cán bộ viên chức Bệnh Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba Đồng Hới quyết tâm phấn đấu đến năm 2020 đưa Bệnh viện trở thành Bệnh viện đa khoa hạng I quy mô 800 giường bệnh, trở thành địa chỉ tin cậy về chăm sóc sức khỏe của nhân dân tỉnh nhà.

Khánh Phương (Tổng hợp)