Hy vọng giữa năm 2018, Việt Nam sẽ xây dựng hoàn thiện được Bộ Luật Cạnh tranh tương đối hoàn chỉnh theo hướng tiệm cận với quy định pháp luật quốc tế nói chung.

Viet Nam co the hoan thien Bo Luat Canh tranh vao nam 2018 - Anh 1

Các diễn giả tại Hội thảo Đánh giá thực thi Luật Canh tranh Việt Nam và định hướng hoàn thiện. Ảnh: Uyên Hương/BNEWS/TTXVN

Hy vọng giữa năm 2018, Việt Nam sẽ xây dựng hoàn thiện được Bộ Luật Cạnh tranh tương đối hoàn chỉnh theo hướng tiệm cận với quy định pháp luật quốc tế nói chung và phù hợp với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay.

Ông Nguyễn Phương Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Cạnh tranh ( Bộ Công Thương ) đã nhấn mạnh như vậy tại Hội thảo “Đánh giá tình hình thực thi Luật Cạnh tranh Việt Nam và định hướng hoàn thiện” do Cục này tổ chức ngày 4/11, tại Hà Nội.

Theo ông Nguyễn Phương Nam, xây dựng hệ thống pháp luật đảm bảo cạnh tranh minh bạch, bình đẳng giữa các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế là một trong những nội dung quan trọng đã được đề cập trong văn kiện của Đảng nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thi trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Vì vậy, việc xây dựng và ban hành Luật Cạnh tranh được coi là trụ cột trong hệ thống pháp luật kinh tế công, là Hiến pháp của kinh tế thị trường như cách ví của các nhà khoa học cho thấy tầm quan trọng của Luật Cạnh tranh trong đời sống kinh tế.

Nhìn lại quãng thời gian 10 năm kể từ khi Luật Cạnh tranh được ban hành và thực thi, ông Phùng Văn Thành, Phó trưởng phòng Phòng Điều tra vụ việc hạn chế cạnh tranh (Cục Quản lý Cạnh tranh) khẳng định:

Việc ban hành Luật Cạnh tranh là cụ thể hóa một cách nhanh chóng, kịp thời chủ trương xây dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh, hợp pháp, văn minh, cạnh tranh vì mục đích phát triển đất nước.

Hơn thế, Luật còn đảm bảo cạnh tranh lành mạnh, kiểm soát độc quyền trong kinh doanh, chống lại việc cạnh tranh không lành mạnh mà Đảng và Nhà nước đề ra làm tiền đề cho việc xây dựng và phát triển kinh tế.

Chính vì vậy, sự ra đời của Luật Cạnh tranh đã đánh dấu một mốc quan trọng trong tiến trình đổi mới nền kinh tế.

Cùng với đó, Luật Cạnh tranh còn tạo lập một hành lang pháp lý chính thức và thống nhất cho các hoạt động cạnh tranh của doanh nghiệp nhằm tạo một môi trường cạnh tranh bình đẳng và lành mạnh.

Đồng thời, Luật Cạnh tranh cũng lần đầu tiên tạo cơ sở pháp lý cho các doanh nghiệp kinh doanh trên thị trường được khiếu nại đối với các hành vi phản cạnh tranh của doanh nghiệp khác làm ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của mình hoặc của người tiêu dùng.

Vì vậy, theo đánh giá tổng thể, Luật Cạnh tranh tương đối hoàn thiện và tiến bộ gồm cả luật nội dung và luật hình thức.

Cùng với các chế định được thiết kế phù hợp, Luật Cạnh tranh thích hợp với hoàn cảnh và điều kiện kinh tế cụ thể của đất nước cũng như xu hướng phát triển chung của pháp luật cạnh tranh thế giới.

Cũng theo ông Phùng Văn Thành, kết quả thực thi sau 10 năm ban hành Luật Cạnh tranh đã giúp nâng cao nhận thức toàn cộng đồng xã hội về vai trò và tầm quan trọng của cạnh tranh, giúp định hình văn hóa cạnh tranh trong kinh doanh và điều chỉnh hành vi ứng xử phù hợp không chỉ riêng doanh nghiệp mà cả cơ quan quản lý.

Đặc biệt, Luật Cạnh tranh còn đóng vai trò quan trọng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, tạo tiền đề cho việc xây dựng và mở rộng các quan hệ hợp tác thương mại song và đa phương với nhiều quốc gia.

Tuy nhiên, ông Phùng Văn Thành cũng thừa nhận trong quá trình thực thi Luật Cạnh tranh vẫn còn phát sinh một số vướng mắc.

Trong đó, về năng lực cơ quan thực thi vẫn còn hạn chế về nguồn nhân lực, cơ sở vật chất. Đối với cộng đồng xã hội và các cơ quan liên quan vẫn còn tâm lí ngại khiếu nại va chạm, thiếu tinh thần hợp tác, cung cấp thông tin, chứng cứ.

Thống kê từ Cục Quản lý Cạnh tranh cho thấy, đến thời điểm này Cục đã tổ chức điều tra 8 vụ việc hạn chế cạnh tranh; trong đó đã chuyển 5 hồ sơ vụ việc sang Hội đồng Cạnh tranh để xử lý theo pháp luật.

Bên cạnh đó, Cục cũng đã thụ lý 28 vụ việc thông báo tập trung kinh tế và nhiều vụ việc tham vấn khác cả trước và trong quá trình doanh nghiệp tập trung kinh tế.

Tuy nhiên, Cục đã phê chuẩn tất cả các vụ việc tập trung kinh tế được thông báo và chưa có vụ việc nào thuộc trường hợp bị cấm theo quy định của Luật Cạnh tranh.

Riêng với các hành vi cạnh tranh không lành mạnh, sau 10 năm thực thi Luật, Cục đã tiếp nhận hơn 300 khiếu nại và tiến hành điều tra 158 vụ; trong đó xử phạt 150 vụ đã điều tra.

Tại Hội thảo, không ít ý kiến cho rằng việc tiếp nhận và xử lý vụ việc liên quan đến cạnh tranh khá phức tạp, do hiện có đến hai cơ quan cùng có chức năng thực thi Luật Cạnh tranh.

Theo đó, Cục Quản lý cạnh tranh có chức năng hoạt động điều tra và xử lý một phần vụ việc vi phạm luật cạnh tranh.

Còn Hội đồng cạnh tranh có chức năng xử lý các vụ việc vi phạm Luật Cạnh tranh sau khi bị cơ quan quản lý cạnh tranh điều tra. Điều này dẫn đến sự đùn đẩy hoặc chồng chéo trong trách nhiệm.

Do đó, để Luật Cạnh tranh có thể đi sâu vào cuộc sống và doanh nghiệp có thể vận dụng dễ dàng, cần thiết giao về một đơn vị nhất quán, độc lập, có uy tín.

Đơn vị này có chức năng tham gia hòa giải hoặc tham vấn cho doanh nghiệp có vướng mắc về Luật Cạnh tranh.

Trường hợp doanh nghiệp không đạt được thỏa thuận thì cần có sự can thiệp của cơ quan chức năng hoặc xử lý thông qua tòa án kinh tế./.