Một trong những tổn thất, bí ẩn nhất đối với Hải quân Mỹ là sự cố tàu hạt nhân USS Scorpion, mang theo 99 sinh mạng hồi tháng 5/1968.

Đến nay, 48 năm trôi qua, người ta vẫn chưa biết nguyên nhân gây nên sự cố là gì.

Vi sao tau ngam hat nhan USS Scorpion My no tung? - Anh 1

Tàu ngầm tấn công hạt nhân US Scorpion

Vi sao tau ngam hat nhan USS Scorpion My no tung? - Anh 2

Theo trang tin Scout.com của Mỹ, sự cố tàu ngầm tấn công hạt nhân US Scorpion là một trong những bí ẩn lớn nhất của Mỹ trong thời kỳ Chiến tranh lạnh.

USS Scorpion là tàu ngầm tấn công hạt nhân rất hiện đại những năm 60 thế kỷ trước, được điều đi làm nhiệm vụ tuần tra, trinh sát, do thám tàu hải quân Liên Xô nhưng trớ trêu, USS Scorpion lại bị nổ tung.

Ngay sau khi xảy ra sự cố, Hải quân Mỹ (USN) đã nhận ra rằng USS Scorpion là nạn nhân của một sự cố cực kỳ bí ẩn, thậm chí sự cố này đến nay vẫn gây tranh cãi bất phân thắng bại.

USS Scorpion thuộc lớp tàu ngầm tấn công hạt nhân Skipjack, tàu đầu tiên của Mỹ ra đời sau Thế chiến II với nhiều tính năng thiết kế nổi trội, hình dáng giống giọt nước khổng lồ, được hạ thủy tháng 8/1958 và biên chế cho USN tháng 7/1960.

Cũng cần nói thêm, Skipjack là lớp tàu ngầm có kích thước nhỏ hơn so với tàu ngầm hạt nhân hiện nay, lượng giãn nước chỉ có 3.075 tấn, dài gần 77 mét, rộng 9,5 mét. Thủy thủ đoàn gồm 99 người, trong đó có 12 sĩ quan và 77 thủy thủ. Đây là lớp tàu ngầm đầu tiên sử dụng lò phản ứng hạt nhân Westinghouse S5W, tốc độ bề mặt 28 km/h và 35 km/giờ khi lặn.

Vi sao tau ngam hat nhan USS Scorpion My no tung? - Anh 3

Tàu ngầm tấn công hạt nhân lớp Skipjack

Vũ khí chính trên tàu lớp Skipjack là ngư lôi tự điều khiển Mk-37. Mk-37 mang theo một sonar chủ động dẫn đường, dải hoạt động rất rộng, có thể phát hiện chính xác mục tiêu trong phạm vi 9 km, tốc độ 42 km/ giờ, mang theo đầu đạn chứa 150 kg thuốc nổ HBX-3.

USS Scorpion chỉ mới hoạt động được 8 năm cho đến khi gặp nạn và vẫn còn tương đối mới theo tiêu chuẩn hiện đại. Theo các thủy thủ đoàn thì tàu ngầm có nhiều vấn đề, kiểu như "già trước tuổi".

Theo bài báo đăng trên tạp chí U.S. Naval Institute Proceedings ấn hành năm 1998, USS Scorpion có tới 109 vấn đề kỹ thuật ngay trong chuyến điều động cuối cùng. Thường xuyên gặp trục trặc "mạn tính" về hệ thống thủy lực, hệ thống thổi khẩn cấp không làm việc, còn hệ van ngắt nước biển cũng liên tục bị trục trặc.

Ngay chuyến ra khơi cuối cùng, tàu bị rò rỉ khoảng 1.500 gallons dầu (tương đương 5.678 lít) ngay sau khi rời khỏi cảng Hampton Roads.

Vi sao tau ngam hat nhan USS Scorpion My no tung? - Anh 4

Ngư lôi MK-37 của tàu ngầm lớp Skipjack

Hai tháng trước khi gặp nạn, hạm trưởng USS Scorpion, Francis Atwood Slattery đã viết báo cáo đề nghị khẩn cấp, xem lại thân tàu, "vì nó liên tục trong tình trạng tồi tệ", van bị rò rỉ khiến tàu chỉ lặn được trên 90 mét nước, chỉ bằng một nửa công suất khi kiểm nghiệm.

Sau ba tháng hoạt động cùng hạm đội 6 tại biển Địa Trung Hải, ngày 20/5/1968, Tư lệnh hạm đội tàu ngầm Đại Tây Dương của USN đã ra lệnh cho USS Scorpion khi đang chuẩn bị trở về căn cứ, thực hiện tiếp nhiệm vụ mới, theo dõi đội tàu của Hải quân Liên Xô đang đồn trú tại quần đảo Canary, ngoài khơi phía tây bắc châu Phi.

Đây là đội tàu gồm một tàu ngầm hạt nhân lớp Echo-II, tàu cứu hộ, hai tàu nghiên cứu thủy văn, một tàu khu trục và một tàu chở dầu đang được cho là theo dõi tàu nổi và tàu ngầm của NATO tại khu vực này.

Ngày 21/5, qua radio người ta biết được vị trí hiện tại của USS Scorpion, dự kiến sẽ trở về Norfolk vào ngày 27/5. Ngoài ra, trung tâm điều hành của USN không hề phát hiện thấy những bất thường liên quan đến các hoạt động của USS Scorpion.

Ngày 28/5 không thấy USS Scorpion trở về, tổng hành dinh USN lờ mờ nhận ra rằng có điều gì đó bất ổn. Qua hệ thống do thám ngầm SOSUS, thiết bị vốn được sử dụng để phát hiện tàu ngầm Liên Xô đã phát hiện thấy một tiếng nổ cực lớn dưới lòng đại dương.

Bẵng đi 5 tháng, người ta phát hiện thấy xác USS Scorpion nằm dưới lòng Đại Tây Dương sâu thẳm, sâu khoảng 3.200 mét, rác của USS Scorpion trôi nổi trên diện tích rộng khoảng 1 cây số vuông, toàn bộ 99 thủy thủ trên tàu đều thiệt mạng.

Những giả thiết về sự cố của USS Scorpion

Ngay sau khi sự cố xảy ra, Hải quân Mỹ đã thành lập đội công tác đặc biệt để điều tra nguyên nhân tai nạn, và đến nay đã 48 năm trôi qua nhưng chưa hề có thông tin chính thức được công bố, mặc dù có rất nhiều giả thiết được đưa ra.

Vi sao tau ngam hat nhan USS Scorpion My no tung? - Anh 5

Ngư lôi MK-37 được xem là kẻ "nội gián" của USS Scorpion

Giả thiết được đại đa số chấp nhận và mang tính thuyết phục hơn cả cho rằng, USS Scorpion là nạn nhân của chính ngư lôi Mk-37. Đây là vũ khí "vận hành nóng", được kích hoạt bất ngờ ngay khi còn đang nằm trong ống phóng.