Tại Mỹ, 48% số CEO nữ của các doanh nghiệp thuộc S&P 500 và 35% số thượng nghị sĩ nữ sở hữu mái tóc vàng. Vì sao lại có điều này?

Vi sao nhieu nu CEO My toc vang? - Anh 1

Marissa Mayer, người từng lèo lái YahooBloomberg

Thật hiếm khi có người phụ nữ đứng vị trí lãnh đạo một tập đoàn lớn và cũng có rất ít xác suất để một người trưởng thành có mái tóc vàng. Song ở Mỹ, phụ nữ tóc vàng có nhiều khả năng thăng tiến đến chức vụ cao hơn phụ nữ màu tóc khác. Đây là kết quả nghiên cứu mới của hai giáo sư trường kinh doanh thuộc Đại học British Columbia.

Cụ thể, chỉ 2% dân số thế giới và 5% người Mỹ da trắng có tóc vàng, nhưng có đến 35% nữ thượng nghị sĩ và 48% nữ giám đốc điều hành doanh nghiệp thuộc S&P 500 sở hữu tóc vàng. Đến cả những người đứng đầu các trường đại học cũng có nhiều khả năng là phụ nữ tóc vàng.

Hai giáo sư Jennifer Berdahl và Natalya Alonso trình bày nghiên cứu tại cuộc họp thường niên của Học viện Quản lý hồi đầu tháng 8 này, theo Business Insider. Họ cho biết tỷ lệ người tóc vàng có thể được lý giải bằng yếu tố thành kiến chủng tộc và tuổi tác trong khuynh hướng lãnh đạo.

Tóc vàng thường được tìm thấy ở người da trắng, và người da trắng chiếm số lượng bất cân xứng ở tầng trên cùng của các hoạt động kinh doanh và chính trị. Vì trẻ em có nhiều khả năng sở hữu tóc vàng hơn người trưởng thành, đây là đặc điểm của sự trẻ trung. Dù vậy, sức mạnh của mái tóc vàng không áp dụng cho nam giới. Một nghiên cứu khác công bố năm 2005 chỉ ra rằng chỉ hơn 2% nam CEO của các doanh nghiệp Fortune 500 có tóc vàng.

Đây có vẻ là nghịch lý khi từ lâu, những cô gái tóc vàng thường bị gán cho hình ảnh đỏng đảnh, khờ khạo. Song theo giáo sư Berdahl: “Dữ liệu của chúng tôi cho thấy phụ nữ tóc vàng không chỉ được xem là trẻ hơn so với phụ nữ tóc sẫm ngang tuổi, mà còn được đánh giá là ít có óc độc lập, ít sẵn sàng đấu tranh hơn những phụ nữ và đàn ông khác. Nói cách khác, búp bê Barbie có thể làm CEO miễn là cô ấy trẻ, và/hoặc ngoan ngoãn”.

Vi sao nhieu nu CEO My toc vang? - Anh 2

CEO HP Meg Whitman Bloomberg

Hẳn nhiên nhiều phụ nữ, đặc biệt là những người trong độ tuổi trung bình của các CEO hay thượng nghị sĩ, đi nhuộm tóc. Vì thế hiện nhiều người sở hữu mái tóc vàng không nhờ tự nhiên. Tuy nhiên tỷ lệ nhuộm tóc đó không lên đến mức 1/3 nữ thượng nghị sĩ hay nữ CEO tóc vàng. Giáo sư Berdahl cho hay số người nhuộm tóc vàng tăng sẽ đẩy mạnh kết luận của bà nhiều hơn là bác bỏ chúng.

“Nếu phụ nữ chọn nhuộm tóc vàng thì hành động đó ít nhiều có tính chiến lược. Nếu có bề ngoài nữ tính và trẻ con, bạn có thể được bỏ qua cho những hành vi quyết đoán, độc lập và nam tính hơn”, bà Berdahl nói.

Trong nghiên cứu, Berdahl và Alonso để 100 người đàn ông đánh giá ảnh phụ nữ tóc vàng và phụ nữ tóc sẫm trên các phương diện hấp dẫn, năng lực và độc lập. Hai nhóm phụ nữ thể hiện như nhau ở phương diện đầu, song phụ nữ tóc vàng được đánh giá là ít năng lực và ít độc lập hơn nhiều. Khi những người đàn ông được cho xem hình ảnh cùng một phụ nữ nhưng với tóc vàng và tóc nâu, đa số họ chọn giới thiệu người tóc nâu lên vị trí CEO hay thượng nghị sĩ thay vì người tóc vàng. Dù vậy, họ chia sẻ phụ nữ tóc vàng ấm áp hơn và hấp dẫn hơn cô nàng tóc sẫm.

Kết luận của các nghiên cứu này là: nhiều người dễ nhượng bộ một nữ lãnh đạo hơn nếu họ cảm nhận cô ấy nhẹ nhàng, ít đòi hỏi và yếu ý chí hơn so với cô nàng tóc nâu hay tóc đen.

Trước đó, nghiên cứu công bố năm 2009 cũng cho thấy nam CEO da màu trong các hãng thuộc top Fortune 500 thường có các đặc điểm “baby” như mặt tròn, trán lớn, mũi nhỏ. Ngược lại, đàn ông da trắng ít có khả năng lên chức cao nếu họ sở hữu những đặc điểm trên.

Thu Thảo