Chính quyền Mỹ cần chống lại những lời kêu gọi lật đổ Tổng thống Assad vì can thiệp quân sự chỉ làm cho tình hình Syria trở nên tồi tệ hơn.

Đó là nhận định của nhà phân tích Daniel L. Davis - thành viên cao cấp của tổ chức “Những ưu tiên quốc phòng” và là trung tá Quân đội Mỹ nghỉ hưu năm 2015, sau 21 năm trong quân ngũ và từng tham gia bốn cuộc chiến – trong bài viết đăng trên trang mạng The National Interest số ra ngày 16/5/20147.

Vi sao My chua the lat do Tong thong Syria Bashar al-Assad? - Anh 1

Bính sĩ đặc nhiệm Mỹ triển khai ở miền bắc Syria. Ảnh: The National Interest

Theo nhà phân tích Daniel L. Davis , Đạo luật về Quyền tiến hành Chiến tranh (War Powers Act -WPA) năm 1973 nêu rõ các điều kiện có thể và không thể sử dụng Các lực lượng vũ trang Mỹ. Trái với những gì mà nhiều người ngộ nhận, WPA không cho phép Tổng thống Mỹ sử dụng quân đội trong vòng 60 ngày mà không có sự chấp thuận của Quốc hội.

Trừ khi có Ủy quyền đặc biệt cho việc sử dụng quân đội (AUMF) hoặc sự tuyên chiến đã được Quốc hội thông qua hoặc Syria tấn công Hoa Kỳ, Tổng thống Mỹ không được sử dụng quân đội chống lại nước Trung Đông đang có chiến tranh này.

Nếu Mỹ can thiệp quân sự lật đổ Tổng thống Assad tương tự như vụ sát hại nhà lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi trong năm 2011, một số nhóm hoặc liên minh sẽ tìm cách lên cầm quyền thay thế ông ta.

Vậy các nhóm và liên minh này là những ai?

Thứ nhất là nhóm Mặt trận al-Nusra (Jabhat al-Nusra) cũ có quan hệ trực tiếp với mạng lưới khủng bố toàn cầu Al Qaeda và chia sẻ cùng một hệ tư tưởng. Nhóm khủng bố thiện chiến này ước tính có khoảng 20.000 tay súng.

Thứ hai, Quân đội Syria Tự do (FSA) chỉ là một sự liên kết lỏng lẻo giữa các "lữ đoàn" độc lập hơn là một quân đội thống nhất và chiến đấu hiệu quả. Giống như các nhóm nổi dậy khác, FSA cũng đã mắc phải những hành động tàn bạo chống lại kẻ thù.

Thứ ba là nhóm Ahrar al-Sham có hàng chục ngàn tín đồ. Đây là một nhóm thánh chiến muốn áp đặt một phiên bản riêng của Luật Hồi giáo Sharia ở Syria.

Nếu Tổng thống Syria Bashar al-Assad bị lật đổ, các nhóm nói trên và nhiều nhóm khác gần như chắc chắn sẽ bắt đầu quay súng bắn nhau, tranh giành quyền lực. Cường độ nội chiến gần như chắc chắn sẽ gia tăng đi kèm với sự gia tăng thương vong trong dân thường. Thậm chí, trong cuộc tranh giành quyền lực đẫm máu này, sẽ xảy ra nhiều hành động dã man tàn bạo hơn.

Hơn nữa, các nước như Iran, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không khoanh tay đứng nhìn trong và sau sự sụp đổ của Tổng thống Assad. Các nước này sẽ ủng hộ các phe nhóm mà họ đỡ đầu, cung cấp vũ khí và đạn dược để tiếp tục chiến tranh. Trong trường hợp đó, Hoa Kỳ cũng sẽ hậu thuẫn cho các nhóm thân Mỹ.

Trong bối cảnh hỗn loạn lây lan toàn khu vực, nguy cơ đụng độ giữa các cường quốc sẽ tăng lên, và tệ hơn, có thể chính quyền kế nhiệm chế độ thế tục của Tổng thống Assad lại là một chính quyền Hồi giáo nghiệt ngã, đe dọa lợi ích của bản thân nước Mỹ.

Nếu Hoa Kỳ can thiệp quân sự trực tiếp dẫn đến việc lật đổ chế độ Assad, hành động này có thể khiến cho dân thường trở nên khốn khổ hơn và mở rộng chiến tranh ra ngoài biên giới Syria, làm gia tăng nguy cơ tấn công khủng bố ở nước Mỹ.

Nhà phân tích Daniel L. Davis kết luận: Chính vì vậy, chính quyền của Tổng thống Donald Trump cần phải chống lại mọi sự cám dỗ nhân danh can thiệp quân sự, không để cho cảm xúc lấn át lý trí dẫn đến việc vi phạm luật pháp của nước Mỹ cũng như luật pháp quốc tế và tránh làm cho tình hình Syria vốn đã tồi tệ còn trở nên tồi tệ hơn.