Dù được coi là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của chính quyền các cấp trong việc triển khai Năm trật tự và văn minh đô thị 2016, song tình trạng vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội vẫn diễn biến phức tạp. Nhiều vi phạm không được xử lý quyết liệt, dứt điểm, gây bức xúc trong nhân dân.

Vi pham trat tu xay dung tai Ha Noi dien bien phuc tap - Anh 1

Từ nhiều năm nay, xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì được coi là “điểm nóng” về vi phạm trật tự xây dựng. Tình trạng người dân lấn chiếm đất công, xây dựng trên đất công, đất nông nghiệp diễn ra ở nhiều địa điểm. Ngay khu vực phía sau trụ sở UBND xã, lợi dụng chủ trương chính quyền cho người dân thuê đất để sản xuất, phát triển kinh tế, hơn 20 công trình xây dựng trái phép đã mọc lên, nằm ngay dưới đường dây điện, vi phạm nghiêm trọng hành lang lưới điện, trong đó có một số công trình kiên cố. Điều đáng nói, các công trình này tồn tại suốt thời gian dài, nhưng không hiểu vì sao vẫn chưa bị xử lý!? Về phía chủ công trình, nhằm hợp thức hóa hành vi vi phạm, họ cố tình đắp chữ nổi thời điểm xây dựng là năm 1993, trong khi công trình mới xây dựng thời gian gần đây. Theo quy định của Luật Đất đai, nhà đất được người dân sinh sống ổn định trước 15-10-1993, phù hợp quy hoạch địa phương, thì đủ điều kiện cấp "sổ đỏ". Tương tự, tại khu vực trước cửa Trường tiểu học Tả Thanh Oai và Trạm Xử lý, cung cấp nước sạch, tồn tại hơn 30 công trình vi phạm trật tự xây dựng, với quy mô và mức độ vi phạm nghiêm trọng. Nhiều công trình được xây dựng kiên cố, thậm chí được mua bán, chuyển nhượng nhiều lần…

Tình trạng lấn chiếm đất công, vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn huyện Thanh Trì còn diễn ra ở các xã Vĩnh Quỳnh, Tân Triều... Nguyên nhân chính do công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng bị buông lỏng trong thời gian dài; và trách nhiệm thuộc về người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương. Nhằm lập lại trật tự trong lĩnh vực này, huyện Thanh Trì đã quyết tâm xử lý điểm các vi phạm tại xã Tả Thanh Oai, sau đó mở rộng ra các xã khác. Ban Thường vụ huyện ủy Thanh Trì yêu cầu đồng chí Chủ tịch UBND và Trưởng Công an xã Tả Thanh Oai tạm dừng, bàn giao nhiệm vụ điều hành chung cho cấp phó để tập trung giải quyết các công việc tồn đọng. Đảng ủy, HĐND, UBND xã Tả Thanh Oai chủ động phối hợp các phòng, ban chức năng của huyện kiểm tra, thống kê và hoàn thiện hồ sơ đối với các trường hợp vi phạm đất đai, trật tự xây dựng.

Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Trì Nguyễn Tiến Cường khẳng định, trước mắt, lực lượng chức năng tập trung xử lý dứt điểm các công trình vi phạm tại khu vực phía sau trụ sở UBND xã; hoàn thiện hồ sơ, xử lý nghiêm các công trình vi phạm khác. Đến nay, hơn 20 công trình vi phạm tại khu vực phía sau trụ sở UBND xã đã bị tháo dỡ, các công trình khác sẽ xử lý dứt điểm trong năm nay.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội, tình trạng vi phạm xây dựng, xây dựng không phép, sai phép thời gian gần đây xảy ra ở hầu hết các quận, huyện, chậm được xử lý hoặc xử lý không dứt điểm dẫn đến tồn đọng nhiều. Tính riêng chín tháng đầu năm 2016, thành phố có tới 596 công trình sai phạm, chủ yếu ở các quận, huyện: Đông Anh, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hoài Đức, Hoàng Mai, Mỹ Đức, Thanh Trì, Thanh Xuân. Năm 2015, còn tồn đọng 168 công trình vi phạm trật tự xây dựng trên đất nông nghiệp chưa được xử lý, chín tháng năm 2016 lại có thêm 277 công trình sai phạm. Bên cạnh đó, nhiều vi phạm trật tự xây dựng tại các dự án, khu đô thị về quy hoạch, số tầng, chiều cao, mật độ xây dựng, diện tích sàn... không được xử lý kịp thời, dứt điểm ngay khi mới phát sinh, gây khó khăn cho công tác cưỡng chế. Điển hình như các sai phạm của Xí nghiệp xây dựng tư nhân số 1 tỉnh Điện Biên, cụ thể là xây dựng sai quy hoạch tại khu nhà ở thấp tầng (quy hoạch ba tầng, nhưng đơn vị xây dựng nhà ở năm tầng), xây dựng công trình trên đất cây xanh tại Khu đô thị Đại Thanh (xã Tả Thanh Oai); xây dựng vượt mười tầng so với giấy phép, từ 25 tầng lên 35 tầng tại tòa chung cư VP6, phường Hoàng Liệt (quận Hoàng Mai); biến khu đất công thành bốn cụm công trình, với 12 tòa nhà cao khoảng 40 tầng ở Khu đô thị Linh Đàm... Hay công trình nhà ở cao 14 tầng, một tầng hầm của gia đình ông Nguyễn Viết Quý, nằm cạnh quốc lộ 32, thuộc dự án tái định cư thôn Lai Xá, xã Kim Chung. Theo quy định, lô đất của ông Quý chỉ được cấp phép xây dựng sáu tầng, nhưng thực tế, gia đình ông chưa hề được cấp phép xây dựng, đã nhanh chóng xây 14 tầng. Sau nhiều lần lập biên bản, xử lý, ông Quý mới tháo dỡ được ba tầng và đang xin cho công trình tồn tại.

Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố Nguyễn Nguyên Quân phân tích: Các công trình vi phạm trật tự xây dựng chưa được xử lý triệt để do nhiều yếu tố. Trước hết, nhiều công trình dù được các cơ quan chức năng ra quyết định xử lý, yêu cầu chủ đầu tư khắc phục các sai phạm, nhưng vì lợi nhuận, nhiều chủ đầu tư không chấp hành. Chính quyền địa phương không giám sát chặt chẽ dẫn đến vi phạm tái diễn. Bên cạnh đó, sai phạm của các công trình xây dựng nhà cao tầng thường về chiều cao, muốn xử lý đòi hỏi có thời gian, phương tiện kỹ thuật. Mặt khác, sự phối hợp giữa lực lượng Thanh tra xây dựng với chính quyền cơ sở chưa tốt, chưa hiệu quả, vẫn xảy ra tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, dẫn đến việc xử lý công trình vi phạm chậm, không dứt điểm. Năng lực của một bộ phận cán bộ còn hạn chế, thậm chí có biểu hiện tiêu cực, thiếu trách nhiệm. Công tác tham mưu chính sách trong quản lý trật tự xây dựng để người dân biết, kiểm tra, giám sát chưa được quan tâm.

Thực tế, việc quản lý xây dựng trên địa bàn đã có những chuyển biến tích cực, số công trình được cấp phép xây dựng tăng hằng năm, nhưng có thể nhận thấy, kết quả chưa đạt như mong muốn. Dù thành phố đã phân cấp quản lý, song việc hàng loạt vi phạm trật tự xây dựng tiếp tục tái diễn và chậm xử lý là không thể chấp nhận. Đề nghị các sở, ngành chức năng của thành phố, chính quyền các quận, huyện khẩn trương phối hợp, vào cuộc quyết liệt, có đánh giá nghiêm túc, để có những giải pháp cụ thể, đồng bộ, tổ chức thực hiện khắc phục kịp thời những hạn chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý đô thị trên địa bàn.