Về làng ươm tơ ở Nam Định du khách sẽ không khỏi ngỡ ngàng bởi khắp làng đâu cũng thấy những bó tơ vàng, tơ trắng óng ả phơi trên những thanh sào tre.

Nam Định có bến đò Chè
Có tàu Ngô Khách

Có nghề ươm tơ

Câu ca đưa ta về với làng nghề Cổ Chất, nằm ven dòng sông Ninh (xã Phương Đình, Trực Ninh, Nam Định) nổi tiếng với nghề trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa.

Ve Nam Dinh ghe lang uom to bang tay noi tieng nhat Viet Nam - Anh 1

Ấn tượng đầu tiên khi mới bước chân đến ngôi làng cổ này là đâu đâu cũng thấy những bó tơ vàng, tơ trắng óng ả phơi trên những thanh sào tre. Làng nghề dệt Cổ Chất nằm ven dòng sông Ninh, xã Phương Đình, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định. Nơi đây nổi tiếng với nghề trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa lâu đời.

Ve Nam Dinh ghe lang uom to bang tay noi tieng nhat Viet Nam - Anh 2

Từ thành phố Nam Định theo quốc lộ 21 hoặc xuôi theo dòng sông Hồng khoảng 20 km về phía Đông nam du khách sẽ đến được với làng Cổ Chất.

Ve Nam Dinh ghe lang uom to bang tay noi tieng nhat Viet Nam - Anh 3

Nhân lực chủ yếu là phụ nữ, đàn ông phụ giúp củi than đốt lò và phơi phóng, còn trẻ em và người già thì làm những việc nhẹ nhàng hơn như phân loại kén và nhộng.

Ve Nam Dinh ghe lang uom to bang tay noi tieng nhat Viet Nam - Anh 4

Dạo quanh làng Cổ Chất, ta sẽ cảm thấy tâm hồn mình nhẹ bẫng bởi cảnh thanh bình của sông nước, của chùa chiền, của nhà thờ, bởi những ngôi nhà cổ, những người đàn ông, những người đàn bà ươm tơ, quay tơ, phơi tơ, cân tơ và dệt vải…

Ve Nam Dinh ghe lang uom to bang tay noi tieng nhat Viet Nam - Anh 5

Trong những xưởng kéo tơ, các bà các chị miệt mài làm việc trong màn khói bốc nghi ngút từ nồi nước luộc kén.

Ve Nam Dinh ghe lang uom to bang tay noi tieng nhat Viet Nam - Anh 6

Kén tằm trưởng thành trong khoảng thời gian từ 20 đến 25 ngày sẽ được đem đi kéo sợi.

Ve Nam Dinh ghe lang uom to bang tay noi tieng nhat Viet Nam - Anh 7

Kén tằm cho vào nồi được khỏa liên tục thi nhau nhảy lên bàn kéo sợi. Sợi tơ chui qua một lỗ nhỏ rồi cuốn mình vào guồng đang quay tít. Những bó tơ trắng, vàng từ nơi đây sẽ dệt nên biết bao tà áo, tô thắm cho vẻ duyên dáng của người con gái Việt Nam.

Ve Nam Dinh ghe lang uom to bang tay noi tieng nhat Viet Nam - Anh 8

Trong quá trình ươm tơ, người thợ đun kén trong nước sôi 100 độ C cho keo tơ tan ra để dễ dàng rút thành từng sợi. Công đoạn se tơ, có nhiều cách xử lý cho ra các sợi tơ với tên gọi khác nhau là sợi mốt, sợi đũi, sợi mành. Kén tằm mua về sẽ được chọn, phân loại 1 và loại 2 sau đó làm tơi kén để ươm nếu không sợi sẽ bị đứt.

Ve Nam Dinh ghe lang uom to bang tay noi tieng nhat Viet Nam - Anh 9

Sợi tơ được quấn thành từng bó, phơi dưới nắng, sau khi khô sẽ được các lái buôn khắp nơi đến lấy.

Ve Nam Dinh ghe lang uom to bang tay noi tieng nhat Viet Nam - Anh 10

Sản phẩm tơ làng Cổ Chất vốn nổi tiếng khắp nơi bởi chất lượng tốt. Tuy nhiên, ngày nay làng nghề đã bị mai một đi nhiều, chỉ còn một số ít hộ còn giữ được quy trình chế biến thủ công.

Ve Nam Dinh ghe lang uom to bang tay noi tieng nhat Viet Nam - Anh 11

Có dịp đến làng nghề Cổ Chất du khách sẽ được tận mắt ngắm nhìn những người thợ thủ công đang ươm tơ, kéo kén dệt lụa trên những khung cửi gỗ thô sơ. Ngoài ra du khách còn có dịp được thả hồn cùng cuộc sống thanh bình nơi đây bởi những ngôi nhà cổ, những nhà thờ cùng sinh hoạt của người dân. Sản phẩm của làng nghề là một trong những món đồ lưu niệm mà du khách khó có thể chối từ để kỷ niệm chuyến tham quan du lịch về Nam Định.

Trần Huyền (t/h)