Khả năng chinh phục của con người luôn vô tận. Những người như Bùi Thái Giang đã chinh phục được cả bầu trời, biến giấc mơ được bay như chim trở thành hiện thực. Thế nhưng với người đàn ông tuổi 50 này, sự khám phá luôn mới mẻ, cuốn hút đến lạ kỳ. Gần 20 năm làm lính dù, hơn năm năm chơi dù lượn, đã mang lại cho anh những trải nghiệm, những cảm giác mà theo anh, không thứ gì có thể đánh đổi được...

CHƠI DÙ CŨNG LẮM CÔNG PHU

Vì sao anh lại thích môn dù, một môn thể thao đầy mạo hiểm và rất mới mẻ ở Việt Nam?

Thật ra tôi theo môn này là vì ảnh hưởng lớn của người bố. Bố tôi trước đây là một trong những thế hệ lính dù đầu tiên của Việt Nam. Chính những bức ảnh lính dù của bố, đã khiến tôi cảm thấy rất thích thú và muốn được thử sức ngay từ nhỏ. Vào những năm 80 của thế kỷ trước, Không quân mở các lớp dạy nhảy dù theo mô hình của Liên Xô (cũ): Hội Ái hữu hải lục không quân-DOCAFF và tôi đã xin đăng ký học.

Một sự khởi nghiệp khá thú vị, cảm giác của anh thế nào khi trở thành một lính dù?

Thực tế thì hồi đó chúng tôi được huấn luyện để chuẩn bị sẵn sàng nếu có chiến tranh. Chính vì thế, tất cả chủ yếu chỉ được học căn bản, không nâng cao được trình độ. Nhưng hồi đó lại rất sướng vì mọi trang bị đều được Liên Xô cung cấp, nhảy dù xong còn được cân đường, hộp sữa. Đến năm 2006, tôi xin nghỉ vì môn này cứ kẽo kẹt mãi không phát triển được. Đó cũng là thời điểm mà dù lượn xuất hiện ở Việt Nam. Một anh bạn người Sài Gòn đã ra huấn luyện cho tôi theo học môn này.

Sự khác biệt nào giữa môn nhảy dù và dù lượn?

Nhảy dù thì tiếp đất ở khu vực hạn chế, phụ thuộc toàn bộ vào thiết bị của không quân. Còn dù lượn thì cơ động hơn, cảm giác tuyệt vời hơn nhiều.

Người chơi dù lượn phải cần những trang bị nào, thưa anh?

Nhiều lắm, như dù chính, dù phụ, đai ngồi, dây dù, la bàn, các thiết bị đo gió, giày, mũ... tất cả đều phải đồng bộ.

Anh gặp khó khăn gì khi theo học môn này?

Chi phí để sắm một bộ dù lượn rất tốn kém, lên tới cả trăm triệu. Rào cản lớn nữa là chúng tôi không có thông tin, tài liệu và cũng ít nhóm chơi môn này, cho nên có ít kinh nghiệm. Để khắc phục khó khăn, những ai cùng nhóm cân nặng, có thể góp tiền mua dù chung, mua dần dần, dân trong nghề chúng tôi hay gọi là “Hợp tác xã dù lượn”. Những dụng cụ, thiết bị cũng đều phải được hàng không kiểm định, nên rất đắt, khó tìm và đa số phải mua ở nước ngoài.

Còn về địa điểm bay, địa hình của Việt Nam có vẻ khá phù hợp?

Hồi đầu, chúng tôi mất rất nhiều thời gian để tìm các địa điểm bay có địa hình lý tưởng. Có nhiều núi cao 600m thôi nhưng phải leo bộ tới ba, bốn tiếng vì khi đó làm gì có đường như bây giờ. Đã thế, ai cũng phải vác đồ nặng giữa trời nắng, bị vắt bám tóe máu chân. Sau này anh em bảo nếu cứ như vậy thì cực quá, nhiều khi lên đến đỉnh núi không còn sức mà bay. Chính vì thế, chúng tôi mở rộng cuộc tìm kiếm địa điểm, nhờ các hội đi phượt, cứ thấy có núi là tìm hiểu. Một địa điểm đẹp, ngoài độ cao so với mặt nước biển, cần có độ dốc 30-40 độ, không vật cản để chạy đà cất cánh. Hướng gió chủ yếu phải là Bắc-Nam, tốc độ dù là 37km/h, tốc độ gió không quá 7m/giây.

Nói chung, môn này công phu lắm, chuẩn bị đủ thứ, học nhanh cũng mất ba tháng, nhưng để bảo đảm an toàn phải một năm.

RÈN TÍNH KIÊN NHẪN, CẨN THẬN

Môn dù lượn có tính chất rất mạo hiểm, những người chơi dù đã được chuẩn bị như nào để đối phó với những sự cố xảy ra?

Đây là môn thể thao độ rủi ro và chúng tôi phải tính toán 90- 95% những rủi ro đó để đề phòng trước. Tất cả phải tập luyện hàng tháng trời, tập bằng mô hình, tập xử lý khi xảy ra các sự cố... Khi bay, ngoài chuyện thực hiện các động tác kỹ thuật, còn phải biết quan sát để đưa ra hướng xử lý sớm. Chẳng hạn như bay biển, nếu nhìn thấy nhiều hơi sương mù, sóng bạc đầu, cần phải hạ cánh gấp bằng động tác “cụp tai voi”. Nếu không kịp thì phải tìm hướng xuôi gió, bay xa khoảng 5-6km rồi tiếp đất. Còn trường hợp gần mây, phải thoát ngay khi gần 100-200m vì mây rất dễ hút dù vào. Nếu bị hút vào rồi, phải sử dụng la bàn, giảm độ cao và thoát. Tính toán là vậy, nhưng đôi khi cũng nhờ may mắn.

Anh bị sự cố bao giờ chưa và làm thế nào để giảm tối đa các sự cố?

Cũng một vài lần, nhưng rất may không sao. Cần phải tập luyện nhiều, được trang bị đầy đủ các thiết bị, dụng cụ đặc chủng. Ngoài ra, còn phải chuẩn bị tốt về tâm lý, sức khỏe, dự báo thời tiết... Trước khi bay, phải tuân thủ đặc biệt các nguyên tắc về đo độ gió, độ dốc, biết cách xử lý dù. Khi nghỉ ba tháng, lại phải học lại toàn bộ để phản xạ phục hồi.

Như vậy, người chơi dù lượn cần những tố chất cần thiết nào, thưa anh?

Ngoài sự đam mê, cần phải ham học hỏi, phải kiên nhẫn, cẩn thận từng động tác.

Đã có trường hợp tai nạn đáng tiếc nào xảy ra chưa anh?

Có hai trường hợp bị tử nạn ở trong Đà Lạt và TP Hồ Chí Minh. Tôi cho rằng ngoài kỹ thuật cá nhân, thì chính những người hướng dẫn họ phải chịu trách nhiệm. Đây là môn mà mọi sai sót dù là nhỏ nhất đều bị trả giá đắt. Chính vì thế, ngay cả khi VĐV bay được rồi, người hướng dẫn không được “đem con bỏ chợ”.

Các nhóm dù chủ yếu chơi tự phát và không phải ai cũng tuân thủ tốt các quy định. Đó chính là nguyên nhân chính xảy ra các sự cố?

Đúng vậy, theo tôi, trong thời gian tới môn này sẽ phải thành lập Hiệp hội dù lượn Quốc gia để đưa vào các quy định, quản lý bảo đảm kỹ thuật an toàn. Các HLV cũng phải có chứng chỉ. Nói chung tất cả phải chuyên nghiệp.

* Bùi Thái Giang là VĐV chủ lực của đội tuyển dù lượn Việt Nam tham dự SEA Games 26 tại In-đô-nê-xi-a năm 2011. Ngay lần đầu tham dự, đội Việt Nam đã giành hạng tư. Anh Giang cho rằng, dù lượn của Việt Nam rất có tiềm năng và hoàn toàn có thể phát triển đỉnh cao được. Hiện tại, có khoảng 200 VĐV chơi dù lượn ở khắp mọi miền đất nước, nhưng đa số đều chơi tự phát. Sau khi thành lập Hiệp hội, được nhà nước quan tâm và đầu tư, anh Giang tin rằng trong tương lai không xa, dù lượn Việt Nam đủ khả năng tham dự các giải đấu lớn của châu lục cũng như thế giới. “Với công nghệ - kỹ thuật ngày càng cao, sự an toàn cũng được bảo đảm, đáp ứng nhiều nhu cầu bay khác nhau như: đường dài, nhào lộn, hạ cánh chính xác... Và phong trào học dù lượn phát triển mạnh thời gian qua, tôi cho rằng đã đến lúc dù lượn Việt Nam có thể tiến lên chuyên nghiệp. Tất nhiên, phải có sự đầu tư của Nhà nước”, anh Giang chia sẻ.