Yến sào

Một ngôi nhà nuôi yến ở Thái (CATP) Một trong những ngành công nghiệp gia đình đang phát triển nhanh nhất ở Đông Nam Á, là thu hoạch yến sào (tổ chim yến). Yến là một loài chim nhỏ xuất hiện phần lớn ở Đông Nam Á, đã xây tổ bằng nước miếng của chúng. Món canh từ tổ chim yến là một món ăn cao cấp rất quý hiếm và bổ dưỡng. Chính vì vậy mà chúng còn có tên gọi là “vàng trắng” hay “trứng cá caviar của Đông phương”. Ngành kinh doanh đang được mùa này cũng đã dẫn đến nhiều vụ phạm pháp và kể cả sát nhân nữa. Ở Bangkok, một hộp yến sào 300g có thể lên tới giá 2.600USD, những lon nước yến chỉ chứa 1,1% yến sào nguyên chất cũng đã bán với giá 4USD/lon rồi. Yến sào được cho là thần dược chữa được nhiều chứng bệnh, từ chứng viêm miệng siêu vi cho đến bệnh lao phổi, đồng thời giúp làm tăng tuổi thọ và tăng cường khả năng tình dục. Cho đến gần đây, phần lớn yến sào vẫn được thu hoạch từ các hang động hoang dã. Nhưng hiện nay, do nhu cầu tiêu thụ gia tăng, cả khu vực Đông Nam Á đang bùng nổ các trại nuôi yến sào dưới dạng các ngôi nhà yến, hay còn gọi là “các chung cư yến” hoặc “một hình thức chống suy thoái”. Ngành kinh doanh này phát triển khá nhanh và con số lên tới bao nhiêu khó mà thống kê được chính xác. Chỉ riêng ở Malaysia đã có 10.000 ngôi nhà nuôi yến, mỗi năm sản xuất khoảng 144 tấn yến sào trị giá 160 triệu USD. Ở Thái Lan có hơn 600 chung cư yến đem lại lợi nhuận 60 triệu USD, theo một cuộc thăm dò năm 2007. Indonesia là nhà cung cấp yến sào lớn nhất thế giới, một nền công nghiệp còn lớn hơn cả Thái Lan và Malaysia cộng lại. Hồng Kông, nguồn tiêu thụ chính, năm ngoái đã nhập khẩu lượng yến sào trị giá 276 triệu USD, tăng lên nhiều so với 204 triệu USD năm 2006. Món yến sào đã tạo nên ngành kinh doanh bạc tỉ USD trên toàn cầu, bao gồm cả các quyển sách và các bloggers chia sẻ những bí quyết xây dựng nhà chim và trang thiết bị kèm theo. Giá trị của một ngôi nhà yến tùy thuộc nhiều yếu tố. Thứ nhất phải thăm dò bầu trời có lộ trình chim bay qua thường xuyên để xây cất nhà yến. Khi xây xong, một nhà chim ba tầng với khoảng 40.000 tổ yến trị giá 100.000USD, phải gắn thiết bị truyền thanh có thể “kêu gọi ái tình” đối với những con chim yến bay xa cách đó một dặm. Các thiết bị tạo độ ẩm giữ cho độ ẩm bên trong nhà luôn ổn định giống như tại các hang động chim yến. Và đừng quên phân bột: phân chim trộn với ammonium bicarbonate rắc trên nền nhà, làm cho tổ mới có mùi quen thuộc với chim yến. Tuy nhiên, nuôi yến sào cũng gây ra các tội phạm liên quan. Đảo Koh Mak ở Thái Lan mỗi năm thu lợi 1,1 triệu USD từ yến sào, gấp tám lần so với thu nhập của khu lân cận Phatthalung không kinh doanh tổ yến. Nhưng tại Koh Mak đã xảy ra hàng loạt vụ giết người và tình trạng bất ổn. Pradit Jariya, 35 tuổi, hiện là trưởng phòng quản lý đảo trong thời gian một năm. Anh đang nơm nớp lo sợ về số phận của bản thân anh. Tháng bảy vừa qua, người tiền nhiệm của anh đang ngồi trên con phá (đầm nước mặn) thì một chiếc xuồng máy phóng qua và những khẩu M-16 xả đạn bắn chết anh ta với 10 viên đạn ghim vào người. Anh ta mới nhận chức được ba tháng. Người trưởng phòng trước anh ta làm việc được 10 tháng rồi cũng bị bắn chết. Và người trưởng phòng trước người này nữa cũng bị cùng số phận sau tám tháng công tác. Chưa có một vụ sát nhân nào được làm rõ cụ thể cả. Năm ngoái, các quan chức kiểm lâm Malaysia phối hợp với cảnh sát đã tiến hành khám xét bất ngờ hơn một tá các trại nuôi yến bất hợp pháp ở Sarawak, một bang chỉ có 2 trong số khoảng 1.500 nhà nuôi yến, là có giấy phép. Nhưng như đã nói, do nhu cầu tiêu thụ yến sào từ Trung Quốc tăng cao, nên con số các nhà nuôi yến tại các quốc gia Đông Nam Á vẫn tiếp tục nở rộ ngày càng nhiều hơn.