Những ngày cuối thu, đầu đông ở Washington, D.C. và vùng Đông Bắc Hoa Kỳ thời tiết chuyển lạnh.

Rừng cây bên đường mới mấy hôm trước còn vàng rực rỡ pha sắc đỏ nhưng sáng nay một cơn bão nhỏ lướt qua đã rụng hết lá, trơ cành… Mặc dù còn đến gần hai tháng nữa mới đến ngày nhậm chức của tổng thống tân cử nhưng người ta đã lo dựng khán đài chuẩn bị cho buổi lễ trước cổng chính Nhà Trắng, trong khi nhiều cuộc biểu tình của các nhóm sinh viên diễn ra khắp nước - nhất là các đại học ở New York và Washington, D.C. phản đối ông Trump làm chủ Nhà Trắng. Tuy vậy, những người Mỹ mà tôi tình cờ gặp và bắt chuyện trên đường phố New York, Philadelphia,Washington… vẫn tỏ ra phớt lờ. Họ bảo mặc dù ông Trump dính nhiều scandal bê bối, ăn nói bốc đồng, tiền hậu bất nhất nhưng ông ấy là người làm ăn giỏi, hy vọng ông ấy sẽ làm thay đổi nước Mỹ và mang lại cho người Mỹ nhiều điều tốt hơn hiện nay.

Chỉ những người Mỹ gốc Việt tôi gặp ở Westminster, Santa Ana, San Jose (California) thì tỏ ra hơi lo chính quyền mới của ông Trump sắp tới có cắt xén bảo hiểm, trợ cấp xã hội hay không thôi. Mặc dù nhiều người tỏ vẻ không ưa ông Trump, một phần vì cái vẻ mặt và cách ăn nói bất cần cũng như những scandal bê bối của ông ta nhưng theo họ, ai làm tổng thống cũng được, miễn đừng đụng tới túi tiền của họ. Trừ một số người lớn tuổi thuộc thế hệ trưởng thành từ Việt Nam rồi mới sang định cư, những người lớn lên ở Mỹ họ thực thụ là người Mỹ nên họ thực dụng không khác người Mỹ chính gốc! Không chỉ người dân Mỹ bình thường sẵn sàng bỏ qua những chuyện bê bối của ông Trump với hy vọng ông ta mang lại sự thay đổi cho nước Mỹ, mà nhiều chính trị gia hàng đầu cùng đảng Cộng hòa đã từng phê phán ông Trump với những lời lẽ hết sức nặng nề nhưng hiện đã đổi giọng và sẵn sàng cộng tác với chính quyền mới của ông ta. Còn ông Trump thì thay đổi 180 độ cả đối với những đối thủ đã từng mạt sát ông lẫn các tờ báo đã đả kích, bới móc chuyện đời tư, chuyện làm ăn với bê bối trốn thuế của ông. Nhất là tờ New York Times - tờ báo “đánh” ông Trump nặng nề nhất trong thời gian ông tranh cử nhưng vừa qua đã được ông tặng những lời khen có cánh, tâng bốc là một tờ báo “tầm cỡ và quan trọng”. Ông Trump cũng mời nhiều nhân vật đã từng chửi ông - và ông cũng chửi lại họ - tham gia nội các sắp tới của ông. Thật lạ lùng nếu nhìn theo quan niệm Đông phương.

Người Mỹ vốn được coi là những người thực dụng. Nhưng thực dụng đến bất chấp tất cả và sẵn sàng bỏ qua hết mọi chuyện, kể cả những chuyện tồi tệ nhất miễn mang lại lợi ích thì đúng là chỉ có người Mỹ! Viết đến đây tôi chợt nhớ đến một nhận định tôi đọc đã lâu, không nhớ của ai: Phương Tây coi trọng phong cách sống, phương Đông coi trọng đạo sống. Cách sống phương Tây và đạo sống phương Đông. Ở Việt Nam hiện nay, đông đảo giới trẻ cũng thực dụng không thua Mỹ. Họ bất chấp mọi giá miễn kiếm được nhiều tiền. Họ đánh giá con người qua tiền tài, vật chất. Xu hướng thực dụng ngày càng thắng thế, trở thành tiêu chuẩn sống. Một thứ văn hóa thực dụng.