Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định lấy ngày 10-11 hàng năm là ngày Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam. Theo lãnh đạo Hiệp hội Phát triển Văn hóa doanh nhân Việt Nam, đây sẽ là dịp để ghi nhớ, khẳng định vai trò, tầm quan trọng của văn hóa DN, góp phần tạo sức lan tỏa sâu, rộng đến cộng đồng DN Việt Nam với quyết tâm xây dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh, thượng tôn pháp luật, đề cao đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội và cạnh tranh lành mạnh của các DN Việt Nam khi hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.

Van hoa doanh nghiep - Anh 1

Các DN phải có một nền tảng văn hóa mới có thể trụ vững được trên thương trường.

Thực tế thời gian qua, nhiều vụ việc liên quan đến vấn đề cạnh tranh giữa các DN cho thấy, cạnh tranh không lành mạnh, cạnh tranh bằng cách dìm chết đối thủ thì sớm muộn chính DN đó cũng khó tồn tại. Theo giới chuyên gia kinh tế, trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng hiện nay, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp không chỉ là chất lượng của sản phẩm, doanh thu, thương hiệu… mà đầu tiên và cốt lõi nhất chính là văn hóa doanh nghiệp.

Cần phải thừa nhận, những đóng góp của cộng đồng các DN, doanh nhân Việt Nam đã và đang tạo sức bật lớn cho nền kinh tế nước nhà. Tuy nhiên, bên cạnh những DN làm ăn chân chính, cạnh tranh lành mạnh, có không ít DN đã sử dụng các thủ đoạn để có thể chiến thắng đối thủ trên mặt trận kinh doanh bằng mọi giá.

Sự vụ nước mắm mới đây hay vụ việc của Tân Hiệp Phát là một số những ví dụ điển hình. Với động cơ tối đa hóa lợi nhuận và hoạt động trong một môi trường thể chế chưa đồng bộ, còn tồn tại nhiều yếu tố bất cập, không ít DN, doanh nhân có hành vi kinh doanh bất hợp pháp.

Việc các cơ quan chức năng vẫn thường xuyên phát hiện các vụ việc vi phạm về hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng hay hàng loạt các DN thiếu ý thức đã xả thải ra môi trường gây ô nhiễm, hủy hoại môi trường thiên nhiên… đã và đang khiến cho môi trường kinh doanh càng ngày càng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Nhận định về vấn đề đạo đức kinh doanh hiện nay của các DN Việt Nam, PGS.TS Dương Thị Liễu, Phó Viện trưởng Viện Văn hóa kinh doanh, Hiệp hội Phát triển văn hóa DN Việt Nam cho rằng, đang tồn tại khá nhiều bất cập, khiếm khuyết. “Nhiều DN tìm kiếm lợi nhuận từ các khoản đầu cơ chứng khoán, bất động sản, vàng bạc; lợi dụng sơ hở trong cơ chế chính sách của Nhà nước để “lách luật” kiếm chác, hay lợi dụng các quan hệ cá nhân để “nhờ vả, chạy chọt”.

Thậm chí có những DN sử dụng thủ đoạn tồi tệ để triệt hạ lẫn nhau… Khái niệm đạo đức kinh doanh, trách nhiệm DN, đạo đức doanh nhân vẫn chưa được các DN thực sự quan tâm” – PGS.TS Dương Thị Liễu nhấn mạnh. Trong khi đó, theo vị chuyên gia này, những hành vi phi đạo đức, phản văn hóa trong kinh doanh lại không hề được xử lý nghiêm khắc.

Thế nên mới có tình trạng, sau việc xả thải của Vedan làm phương hại nặng nề đến môi trường, nhiều công ty vẫn ngang nhiên xả thải gây ô nhiễm. Hay sau vụ nước tương xuất khẩu bị phát hiện có chất 3 – MCPD gây ung thư, người tiêu dùng vẫn phải đối mặt với sự khủng khiếp của vấn nạn thực phẩm bẩn…

“Lối kinh doanh theo kiểu “chụp giật”, ngắn hạn, sẵn sàng chà đạp lên người khác để mình được tồn tại mà không từ bất kỳ thủ đoạn nào, nếu như không thay đổi, DN, doanh nhân Việt Nam khó có thể hội tụ được sức mạnh để cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường ngày càng nhiều sóng gió” – Bà Liễu nhận định.

Cùng chung quan điểm khi đánh giá về vấn đề văn hóa doanh nghiệp, văn hóa doanh nhân hiện nay, ông Phan Đăng Tuất, Vụ trưởng – Thường trực Ban Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp Bộ Công thương cho rằng, một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng cạnh tranh thiếu lành mạnh của các DN, vấn nạn hàng giả, hàng nhái, thực phẩm bẩn tràn lan… hiện nay chính là bởi chúng ta đang thiếu nền tảng văn hóa doanh nhân, văn hóa doanh nghiệp.

Theo ông Tuất, trong thời kỳ hội nhập hiện nay, việc cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm, thương hiệu thôi chưa đủ, các DN phải có một nền tảng văn hóa mới có thể trụ vững được trên thương trường cả trong nước cũng như tại thị trường thế giới.

Nhiều ý kiến cho rằng, trong 30 năm qua, Việt Nam có tăng trưởng về kinh tế nhưng cái giá phải trả cho ô nhiễm môi trường quá lớn, tài nguyên khoáng sản thì ngày càng cạn kiệt.

Kết quả là hiện nay Việt Nam đã phải gánh chịu những hệ lụy do biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường… Những bất cập đó xuất phát từ chính ý thức hoạt động của mỗi DN, trách nhiệm xã hội, đạo đức kinh doanh của mỗi doanh nhân.

Minh Phương

Từ khóa

văn hóa doanh nghiệp cạnh tranh