Là một người dành sự quan tâm thích đáng đến các vấn đề môi trường, tại cuộc hội thảo khoa học “Bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội trong tình hình mới, tầm nhìn 2025” được tổ chức mới đây, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung khẳng định, xây dựng định hướng phát triển cho nền kinh tế tăng trưởng xanh, trong đó có môi trường xanh là việc “rất cần thiết và bức thiết”.

Ông Chung khi có mặt tại các diễn đàn về quản lý đô thị, luôn thể hiện nhất quán quan điểm này, đã phát động chương trình 1 triệu cây xanh; chỉ đạo chỉnh trang hệ thống cây xanh, thảm cỏ, các công viên, vườn hoa, chiếu sáng theo yêu cầu kỹ - mỹ thuật tiên tiến; thu gom rác thải và cắt tỉa cây xanh theo hướng cơ giới hóa…

Nhưng những thách thức đặt ra cho ông quả thực không nhỏ. Với dân số trên 7,5 triệu người, Hà Nội hàng ngày thải ra khoảng 8-10 nghìn tấn rác thải; trong đó tỷ lệ rác chưa được thu gom vẫn rất lớn, kể cả rác thải công nghiệp…

Đáng lưu ý, ô nhiễm nước ngầm đang là vấn đề đáng báo động. Kết quả phân tích các mẫu nước ngầm của Hà Nội cho thấy có những nơi hàm lượng các chất ô nhiễm cao gấp 30-40 lần tiêu chuẩn. Hà Nội đã đề ra mục tiêu đến năm 2020 sẽ không sử dụng nước ngầm để làm nước sinh hoạt, song còn nhiều khu vực chưa đủ nguồn lực cũng như các điều kiện khác để khai thác nguồn nước mặt từ các dòng sông, xử lý thành nước sinh hoạt. Bên cạnh đó, ô nhiễm từ khí thải của ô tô, xe máy quá đát, từ công trường xây dựng, hoạt động đốt rơm rạ theo mùa khiến cho có những ngày môi trường không khí Thủ đô được coi là độc hại ngang ngửa với thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc)...

Hàng ngàn làng nghề cũng là mối lo lớn, cả về nước thải, chất thải rắn và không khí. Hà Nội hiện có 266/1.350 làng nghề bị ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Từ tháng 12-2015, Thành phố đã quyết tâm kêu gọi xã hội hóa, đầu tư thí điểm tại 3 làng nghề với công nghệ tiên tiến nhất bằng năng lượng sạch, tiến tới tất cả nhà máy xử lý nước thải làng nghề đều được kêu gọi từ nguồn xã hội hóa.

Nhiều dự án đã được ấp ủ hoặc đang trong quá trình triển khai. Như chương tình trồng thêm 1 triệu cây xanh, đến nay đã được gần 150 nghìn cây – ông Chung cho biết. Hà Nội phấn đấu đầu tháng 1-2017 khởi công nhà máy đốt rác điện đầu tiên công suất 2.000 tấn/ngày đêm và đầu 2020 có 3 nhà máy đốt rác…

Quyết tâm của chính quyền là vậy, nhưng nếu người dân không chung tay góp sức cùng, thay đổi nhiều thói quen cố hữu như xả rác không đúng chỗ, đúng nơi; tùy tiện đốt rơm rạ ven đường… thì quả thật rất khó thuyết phục được người dân và bạn bè gần xa về “Thủ đô ngàn năm văn hiến”. Văn hiến, trước hết là sạch – như nhà sử học Dương Trung Quốc đúc kết ngắn gọn khi được chúng tôi hỏi về vấn đề này.

CẨM HÀ