Đã có nhiều giả thuyết giải thích cho hành động tự cắt tai của danh họa Van Gogh (1853-1890). Đây là một bằng chứng cho căn bệnh tâm thần hoặc là hậu quả của một cuộc tranh cãi nảy lửa giữa ông và nghệ sĩ đồng nghiệp Paul Gauguin.

Tuy nhiên, sử gia nghệ thuật Martin Bailey lại đưa ra một kết luận đơn giản hơn nhiều về hành động cắt tai của Van Gogh vào ngày 23/12/1888. Sau khi biết em trai là Theo (1857-1891) đính hôn, Van Gogh sợ mình bị bỏ lại cô đơn, không xu dính túi, mất nguồn ủng hộ tài chính từ em trai mà nhờ đó ông đã có thể cống hiến cả đời mình cho nghệ thuật.

Van Gogh cat tai vi so bi... cat tien chu cap!? - Anh 1

Bức chân dung tự họa của Van Gogh với tai trái bị băng (1889)

Ông Bailey cho rằng, sau khi nghe tin đó Van Gogh đã rất đau khổ và dẫn đến hành động tự hành hạ bản thân và cắt chiếc tai trái của mình.

Bailey đã đưa ra giả thuyết này trong một cuốn sách mới, mang tựa đề Studio of the South: Van Gogh in Provence, được phát hành vào ngày 3/11, sau khi ghép nối nhiều bức thư gia đình chưa được công bố.

Van Gogh biết tin em trai mình đính hôn sau khi được em tới thăm tại bệnh viện - nơi danh họa đang điều trị những vết thương tự gây ra trên đầu.

Hành động cắt tai của Van Gogh vẫn được coi là hậu quả của một cuộc tranh cãi gay gắt với nghệ sĩ đồng nghiệp Gauguin và trang web của Bảo tàng Van Gogh giải thích: “Vincent Van Gogh đã cắt tai trái của mình khi tranh luận căng thẳng với Paul Gauguine, nghệ sĩ sống và làm việc với ông trong một thời gian ngắn ở Arles”.

Hồi đầu năm, bí ẩn về chuyện Van Gogh cắt tai rồi sau đó đưa cho một cô gái điếm đã phần nào được làm sáng tỏ. Theo kết quả một nghiên cứu mới, người phụ nữ từng được cho là cô gái điếm đó thực ra là một người lao công trong nhà thổ. Cô làm việc ở đây để kiếm tiền mua thuốc chữa bệnh.

Van Gogh cat tai vi so bi... cat tien chu cap!? - Anh 2

Theo, em trai danh họa Van Gogh

Nghiên cứu của sử gia nghệ thuật Bailey đã góp phần làm sáng tỏ hơn nữa về hành động của Van Gogh. Trong cuốn sách mới, Bailey viết:

“Theo tôi, hành động khiến Van Gogh dẫn đến việc tự làm tổn thương đã bị bỏ qua. Chỉ vài giờ trước khi Van Gogh tự cắt tai, ông đã nhận được một lá thư từ Paris. Lá thư này có viết rằng em trai ông đã gặp Johanna (Jo) Bonger, một người phụ nữ Hà Lan trẻ, khi cô tới thăm Paris và chỉ trong vòng vài ngày họ đã quyết định kết hôn. Ông sợ sẽ mất Theo, người em trai đồng thời là người bạn gần gũi nhất của ông. Van Gogh còn lo lắng có thể em trai sẽ rút sự hỗ trợ tài chính cho mình, mà nhờ đó danh họa mới có thể cống hiến hết mình cho nghệ thuật.

Khó có thể thể tưởng tượng được rằng, chỉ vài tiếng sau khi nghe tin đó, Van Gogh đã tự cắt tai. Tin này đã khiến ông đau khổ hơn bất cứ những khó khăn nào khác mà ông đang phải đối diện, kể cả mối quan hệ với Gauguine đang xấu dần đi. Có thể tin này không phải là nguyên nhân cơ bản song nó là nguyên cớ khiến danh họa có hành động đó”.

Van Gogh cat tai vi so bi... cat tien chu cap!? - Anh 3

Vợ, bà Johanna ( Jo) Bonger, và con trai của ông Theo

Trong số các bức thư trao đổi giữa các thành viên trong gia đình Van Gogh, được lưu giữ tại Trung tâm Tư liệu trong Bảo tàng Van Gogh ở Amsterdam, có bức thư Theo viết cho Van Gogh vào ngày 23/12/1888, trong đó đề cập đến sự hỗ trợ tài chính. Hai ngày trước đó, Theo đã viết thư cho mẹ đề nghị bà cho phép được kết hôn.

Theo và Jo đã đính hôn chỉ một tuần sau khi gặp gỡ. Ngày 18/4/1889, hai người kết hôn. Hai năm sau đó, ngày 25/1/1891), Theo qua đời vì bệnh giang mai.

Tuấn Vĩ
Theo Telegraph