Sau 3 năm 3 tháng hoạt động, VAMC thu hồi 39,2 nghìn tỷ nợ, tương đương 15% dư nợ gốc. Kết quả trên được ông Hùng tự đánh giá là khiêm tốn nhưng vẫn đáng khích lệ và khả quan.

Ngày 26/10, câu chuyện xung quanh "ung nhọt" nợ xấu một lần nữa lại được đem ra mổ xẻ tại Hội thảo Xử lý nợ xấu – Những nút thắt cần tháo gỡ với sự tham gia của các nhà khoa học, đại diện các ngân hàng, một số đại biểu quốc hội...

VAMC: Hon 39 nghin ty no thu hoi sau 39 thang hoat dong, NDT nuoc ngoai van 'dung nhin' - Anh 1

Công ty TNHH một thành viên Quản lý Tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (Công ty Quản lý Tài sản - VAMC), tổ chức được thành lập với sứ mệnh "xử lý nợ xấu, thúc đẩy tăng trưởng tín dụng hợp lý cho nền kinh tế" đương nhiên được nhắc tới. Theo báo cáo của Ts. Nguyễn Quốc Hùng, Chủ tịch HĐTV VAMC, tổ chức này đã thu hồi 15% khoản nợ xấu đã mua. Kết quả này được ông Hùng tự đánh giá là khiêm tốn nhưng vẫn đáng khích lệ và khả quan.

Dư nợ đã ngang ngửa một NHTMCP cỡ vừa

Thành lập ngày 26/7/2013 với vốn điều lệ 500 tỷ đồng, quy mô vốn của VAMC đã tăng lên 2.000 tỷ đồng hiện nay. Tuy nhiên, mức tăng này vẫn khiêm tốn nếu so với tăng trưởng tài sản.

Theo báo cáo của Ts. Nguyễn Quốc Hùng, VAMC đã mua lại 262 nghìn tỷ nợ xấu với giá mua 227 nghìn tỷ thông qua phát hánh trái phiếu đặc biệt. Tổng dư nợ gốc nội bảng hơn 256 nghìn tỷ đồng. Tổng dư nợ mà VAMC đang nắm giữ ngang ngửa một NHTMCP cỡ vừa.

Giá trị tài sản đảm bảo (TSĐB) là 403 nghìn tỷ. Trong đó, tới 71,1% TSĐB là bất động sản và tài sản hình thành trên đất.

VAMC: Hon 39 nghin ty no thu hoi sau 39 thang hoat dong, NDT nuoc ngoai van 'dung nhin' - Anh 2

Giá trị các khoản nợ mua thêm hàng năm

39 tháng hoạt động và 39 nghìn tỷ đồng thu hồi nợ

Nhìn lại tình hình nợ xấu giai đoạn 2012, Ts. Nguyễn Quốc Hùng cho biết tính đến tháng 8 tổng nợ xấu khi đó đạt 464 nghìn tỷ, chiếm 17,2% tổng dư nợ tín dụng.

Các giải pháp nợ xấu đã được thực hiện sau đó. Trong năm 2012 và nửa đầu năm 2013, các TCTD đã cơ cấu các khoản nợ với giá trị 143,4 nghìn tỷ. Tháng 6/2013, quyết định 843 về Đề án Xử lý nợ xấu cúa các tổ chức tín dụng đã được Chính phủ thông qua. Và tới ngày 26/7/2013, VAMC chính thức được thành lập.

Sau 3 năm 3 tháng hoạt động, vai trò của VAMC được thể hiện khá rõ ràng trên những con số báo cáo. Đến ngày 31/8/2016, toàn hệ thống các TCTD đã xử lý được 548,5 tỷ đồng trong đó 42,7% là bán nợ cho VAMC. Còn lại 57,2% là nợ xấu do các TCTD tự xử lý. Việc xử lý nợ xấu của TCTD được thực hiện bằng nhiều hình thức trong đó chủ yếu là đôn đốc thu hồi nợ, phát mại tài sản (chỉ giúp thu hồi 16 nghìn tỷ đồng), trích từ nguồn dự phòng rủi ro tín dụng 141 nghìn tỷ, các hình thức khác 45 nghìn tỷ...

Dư nợ nội bảng tại các ngân hàng đạt 147.000 tỷ. Tỷ lệ nợ xấu sau hơn ba năm đã giảm còn khoảng 2,66%. Nếu tính cả khoản bán cho VAMC trừ đi khoản trích lập dự phòng, nợ xấu ngành ngân hàng đến cuối tháng 8 khoảng 5,84%, ông Hùng cho biết.

Trong quá trình hoạt động, VAMC đã thu hồi nợ với giá trị 39,2 nghìn tỷ, tương đương 15% dư nợ gốc nội bảng. Trong đó, bán nợ 3,67 nghìn tỷ, bán tài sản đảm bảo 10.994 tỷ còn lại là phối hợp với các TCTD. Việc thu hồi nợ chiếm tới gần 70% là do khách hàng trả nợ. Còn thu hồi thông qua bán nợ, bán tài sản đảm bảo đều rất khiêm tốn.

Kết quả trên được ông Hùng tự đánh giá là khiêm tốn nhưng vẫn đáng khích lệ và khả quan. Ông Hùng cho hay nhiều tổ chức đã đến VAMC làm việc. Tổng cộng VAMC đã tiếp xúc với 35 nhà đầu tư quốc tế và 17 nhà đầu tư trong nước, trong đó đã ký kết bảo mật thông tin với 13 nhà đầu tư quốc tế và 6 nhà đầu tư trong nước như IFC, Fulcrum, Standard Chartered Bank, Jadara Capital, Seven Seas Holding, GIC, VinaCapital,…Nhưng câu chuyện mới chỉ dừng lại ở đó mà không có bước tiến xa hơn.

Giải thích về kết quả xử lý nợ xấu còn nhiều hạn chế trên, Chủ tịch VAMC tự nhận tổ chức còn nhiều hạn chế từ nội tại do số lượng CBCNV ít, không có mạng lưới; vốn điều lệ 2.000 tỷ khiêm tốn so với giá trị nợ xấu. Cùng với đó, dù được phép thu giữ TSĐB theo Nghị định 53 nhưng Luật Đất đai lại quy định chỉ TCTD mới được nhận thế chấp gây hạn chế cho VAMC ủy quyền cho TCTD nhận bổ sung hoặc thay đổi tài sản thế chấp.

Có nhiều cuộc đấu giá đã tổ chức 8-10 lần nhưng không thành công do xác định giá trị TSĐB cao. Việc thu giữ, phát mại tài sản dù có sự đồng thuận của khách hàng cũng không thành công. Thị trường mua bán nợ theo ông Hùng cũng giới hạn thành viên khi chỉ cho những đơn vị có chức năng mua bán nợ được tham gia (VAMC, DATC và các AMC).