Mô hình chăn nuôi heo sạch kết hợp ủ khí biogas giúp các nông hộ có thu nhập cao hơn. KTNT - Có thể nói những năm gần việc ứng dụng khoa học kỹ thuật (KHKT) vào sản xuất nông nghiệp ở nước ta đã có những bước tiến mới. Tuy nhiên, căn cứ vào thực tế truyền thống sản xuất nhỏ lẻ manh mún ở nhiều địa phương, các chuyên gia cho rằng trong thời gian này cần đẩy mạnh đưa khoa học công nghệ về với kinh tế VAC của từng hộ gia đình.

Mô hình chăn nuôi heo sạch kết hợp ủ khí biogas giúp các nông hộ có thu nhập cao hơn.

KTNT - Có thể nói những năm gần việc ứng dụng khoa học kỹ thuật (KHKT) vào sản xuất nông nghiệp ở nước ta đã có những bước tiến mới. Tuy nhiên, căn cứ vào thực tế truyền thống sản xuất nhỏ lẻ manh mún ở nhiều địa phương, các chuyên gia cho rằng trong thời gian này cần đẩy mạnh đưa khoa học công nghệ về với kinh tế VAC của từng hộ gia đình.

Tại hội thảo Ứng dụng khoa học kỹ thuật trong kinh tế VAC vừa diễn ra tại TP. Cao Lãnh (Đồng Tháp), nhóm nghiên cứu thuộc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Long An trình bày về sự cần thiết của việc phát triển chăn nuôi an toàn sinh học trong mô hình VAC nông hộ. Theo nhóm này, nhược điểm của chăn nuôi nông hộ là tạo ra môi trường thuận lợi cho mầm bệnh tồn lưu, bộc phát và lây lan. Khi dịch bệnh đã lan rộng thì việc khống chế cũng hết sức khó khăn. Chính vì thế nông hộ là đối tượng chủ yếu cần áp dụng phổ biến quy trình chăn nuôi an toàn sinh học.

Nhóm nghiên cứu cũng cho rằng, mấu chốt của việc ứng dụng các tiến bộ KHKT vào chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ là phải làm thế nào thay đổi được tư duy sản xuất nông nghiệp tận thu truyền thống. Việc đó cần phải được làm liên tục vừa kết hợp tập huấn, tuyên truyền vừa phải xây dựng các mô hình thành công để người dân có cơ hội học hỏi lẫn nhau. Song song đó, bản thân những nhà khoa học cũng cần phải tìm hiểu thực tế ở địa phương để nảy sinh các phát kiến sáng tạo, linh hoạt, chấp nhận vận dụng linh động theo điều kiện thực tế ở từng nông hộ. Nhóm nghiên cứu lấy ví dụ sản xuất heo thịt theo hướng an toàn và đưa ra 5 biện pháp ban đầu cần thực hiện để hoàn chỉnh hệ thống sản xuất bao gồm: xây dựng chuồng trại ở khu vực tách biệt với khu sinh hoạt, áp dụng sát trùng mỗi khi ra vào nơi chăn nuôi, sử dụng trang phục dành riêng khi chăm sóc heo, vệ sinh chuồng trại, vệ sinh định kỳ và tiêm phòng đúng, đầy đủ liều lượng vaccine phòng dịch. Các nhà nghiên cứu thuộc nhóm cho rằng chỉ cần mỗi chuồng heo gia đình áp dụng tốt 5 biện pháp như trên thì hiệu quả sản xuất đã có thể cao hơn nhiều so với chăn nuôi truyền thống do hạn chế được nguy cơ dịch bệnh.

Một nghiên cứu khác của kỹ sư Trần Thanh Sơn (Đại học An Giang) chỉ ra rằng có ít nhất 4 trở ngại cơ bản thường gặp phải ở các địa phương là khi tiến hành mở rộng ứng dụng tiến bộ KHKT-CN vào sản xuất kinh tế VAC nông hộ là: dân trí thấp, đặc điểm địa hình canh tác không áp dụng thực hiện được các tiến bộ KHKT-CN, nông hộ thiếu vốn, thiếu lao động thâm canh sản xuất, thu hoạch. Theo khảo sát trên 200 nông hộ ở địa bàn các huyện thuộc tỉnh An Giang, ông Sơn cho biết, đa số các hộ có trình độ học vấn thấp (từ không biết chữ tới lớp 6), chỉ có một số ít tốt nghiệp Trung học Phổ thông. Các trình độ cao hơn như đại học chuyên ngành, cao đẳng, trung cấp thì không có ai được đào tạo. Theo ông Sơn do diện tích trung bình của mỗi hộ chỉ dao động từ 0,5-2,4ha nên việc áp dụng các tiến bộ KHKT sẽ rất khó khăn. Nếu không đầu tư máy móc hiện đại thì không sản xuất hàng hóa được mà nếu đầu tư thì lại khó cân đối hiệu quả kinh doanh vì chi phí đầu vào đội lên rất nhiều lần.

Từ những nghiên cứu thực tế ở địa phương, ông Sơn đề xuất trước mắt đối với người nông dân có trình độ học vấn thấp, cần được các cơ quan khuyến nông, các tổ chức ngành nghề như Hội Nông dân, Hội Làm vườn tạo điều kiện học tập kiến thức về kinh tế VAC an toàn, trong đó có những định hướng cụ thể về trồng cây gì, nuôi con gì, chăm sóc như thế nào, thu hoạch bán cho ai. Về phía chính quyền địa phương, nhất là cấp xã cần có những điều tra, khảo sát thực tế ở địa bàn để tư vấn cho doanh nghiệp, các nhà khoa học về phát triển các mô hình VAC thích hợp với địa phương. Từ đó ưu tiên cho các hộ dân tham gia những chương trình phát triển kinh tế VAC an toàn theo định hướng của xã được vay vốn lãi suất thấp, được tạm ứng vật tư đầu vào để phát triển kinh tế nông hộ. Trên cơ sở những nông hộ nhỏ lẻ đã sản xuất tốt, tiến hành quy hoạch, dồn điền đổi thửa để thành lập các HTX, tổ hợp tác thì có thể tiến hành sản xuất nông sản hàng hóa dựa trên kinh tế nông VAC nông hộ.

Thạch Bình