Hiện tại, ở Việt Nam chưa ghi nhận được trường hợp nào tử tù được cho phép hiến xác cho y học ở Việt Nam

Thông tin trên Vietnamnet dẫn nguồn tin từ một cơ quan tố tụng của Bình Phước cho biết, Nguyễn Hải Dương – chủ mưu gây ra vụ thảm án khiến 6 người trong một gia đình ở huyện Chơn Thành, tỉnh Bình Phước tử vong vào tháng 7/2015, mong muốn được hiến xác cho y học, coi đây là việc có ích cuối cùng mà bị án này muốn được làm. Nhiều ý kiến từ phía các chuyên gia cho rằng tử tù này khó có thể thực hiện được nguyện vọng của mình.

Tu tu Nguyen Hai Duong xin hien xac: Luat chua quy dinh cu the - Anh 1

Ba bị cáo Nguyễn Hải Dương, Vũ Văn Tiến và Trần Đình Thoại trong phiên tòa phúc thẩm (Ảnh: Huy Sơn)

Theo Thạc sĩ, luật sư Vũ Hồng Hoa (HTX luật Đống Đa), hiện tại, quy định của pháp luật Việt Nam không cấm việc các tử tù hiến xác, tuy vậy, hiện tại, chưa ghi nhận được trường hợp nào tử tù được cho phép hiến xác cho y học ở Việt Nam do pháp luật còn một số vướng mắc nhất định.

Luật sư Vũ Hồng Hoa cho biết, quy định pháp luật về hiến mô được quy định chủ yếu tại Luật hiến, lấy, ghép mô bộ phận cơ thể người 2006 và Nghị định 56/2008/NĐ-CP quy định về tổ chức hoạt động của ngân hàng mô và trung tâm điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người. Theo Điều 5 Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người quy định: Người từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ có quyền hiến mô, bộ phận cơ thể của mình khi còn sống, sau khi chết và hiến xác”.

Luật sư Vũ Hồng Hoa cho rằng, việc hiến mô tạng, hiến xác được quy định trong pháp luật dân sự là một quyền của công dân. Đối với trường hợp của tử tù, quyền công dân bị hạn chế nên cần có quy định của pháp luật để hướng dẫn cụ thể trường hợp này.

Thêm vào đó, hiện tại, Việt Nam áp dụng thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc. Điều này dẫn tới việc tử tù có mong muốn hiến xác sẽ càng khó khăn hơn vì sau khi tiêm thuốc độc thì không có chuyên gia xác định các mô, bộ phận cơ thể còn đáp ứng được nhu cầu của y học hay không và pháp luật cũng chưa có quy định về điều này.

Trước trường hợp của Nguyễn Hải Dương, nhiều tử tù cũng có nguyện vọng này nhưng không được đáp ứng vì chưa có hành lang pháp lý cụ thể. Việc đồng ý để tử tù được hiến xác cho y học cũng khiến nhiều người lo ngại. Việc lấy mô, tạng sẽ diễn ra trước hay sau khi thi hành án phạt tử hình? Nếu diễn ra sau khi thi hành án phạt tử hình thì cần phải có một phương pháp tử hình khác ngoài tiêm thuốc độc (thậm chí không thể xử bắn vì xử bắn gây ra chấn động đến các mô tạng), việc đưa thêm phương pháp tử hình mới sẽ tốn thêm số kinh phí lớn.

Việc đồng ý cho tử tù hiến xác còn có thể gây ra nhiều hệ lụy xã hội khác nếu không có cơ chế quản lý chặt chẽ. Thực tế ở các quốc gia khác cho thấy có nhiều kẻ nhân danh hiến xác cho y học để có những hành vi trục lợi cá nhân trái pháp luật, buôn bán nội tạng...

Tuy việc tử tù muốn hiến xác là quyền con người, là nguyện vọng chính đáng, nhân văn; nhưng việc đồng ý để tử tù hiến xác cần có những cơ chế chặt chẽ, những quy định của văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn để tránh những hệ lụy không mong muốn./.

Hà Thanh/VOV.VN