Không khí thu, sắc thu, thậm chí cả cảm xúc thu đã được 3 tác giả: Đào Thành Dzuy, Tào Linh và Đào Tiến thể hiện tinh tế, sống động trong những bức tranh trưng bày tại triển lãm “Gió thu”. Từ mùa thu của thiên nhiên đất trời các tác giả liên tưởng tới “mùa thu của đời người” với muôn vàn cảm giác khó tả, trên hết vẫn là sự si mê, yêu thương mãnh liệt dành cho cuộc đời đầy men say quyến rũ.

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 1

Thu của đất trời…

Triển lãm “Gió thu” vừa được khai mạc chiều tối qua tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội) với sự tham gia đông đảo của các họa sĩ và những người yêu hội họa.

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 2

Các tác giả trong buổi khai mạc triển lãm “Gió thu”

55 bức tranh, mỗi bức mang góc nhìn, suy nghĩ và bút pháp riêng biệt của ba họa sĩ nhưng đều có chung một điểm là thể hiện tình yêu hội họa, yêu thiên nhiên mùa thu. Dường như một góc mùa thu Hà Nội, một chút gió thu se sẽ, một ngày thu bảng lảng sương khói đã được “gọi về” và quây tụ trong triển lãm “Gió thu”.

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 3

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 4

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 5

Những tác phẩm “Sen” trên giấy dó của họa sĩ Đào Thành Dzuy tại triển lãm này tiếp tục khẳng định và định hình phong cách của ông khi vẫn trung thành kết hợp chủ đề và vật liệu truyền thống mà ông đã gặt hái nhiều thành công trước đó. Điều đặc biệt, dù từng theo học vẽ sơn dầu tại Đại học Mỹ thuật Slovakia, nhưng họa sĩ người Hà Nội sinh năm 1959 này lại tìm được đam mê và thành công khi dùng giấy dó làm chất liệu sáng tác nghệ thuật.

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 6

Một trong số những bức tranh “Sen” của họa sĩ Đào Thành Dzuy

Họa sĩ Thành Dzuy đã mang đến “Gió thu” 20 bức tranh sen khổ lớn. Mỗi bức “nói” về sen ở từng thời điểm, góc độ và cảm xúc vì thế hồn sen cũng khác nhau, lúc chúm chím e ấp, khi nở bung rực rỡ, thời điểm gió heo may về báo hiệu sự tàn úa, sen như vắt cạn nguồn sống, dồn cho từng vành lá, búp hoa để thắp lên những sắc màu rực rỡ, tinh khôi nhất trước khi héo tàn… Đứng trước những tác phẩm của Thanh Dzuy, người xem cảm nhận được sự sang trọng mà gần gũi, phóng khoáng mà tinh tế của sen, sự êm đềm, ấm cúng của mặt hồ bao la, khoáng đạt.

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 7

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 8

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 9

Lá sen Hồ Tây trong tranh của Đào Thành Dzuy

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 10

Ẩn sau bức tranh “Sen” này là bóng dáng một người con gái

Chia sẻ về những cảm nhận khi ngắm “Sen” của Đào Thành Dzuy, nhà văn Hoàng Minh Tường nói: “Cả một mảng tranh Đào Thành Dzuy chuyên vẽ về sen thôi: sen vàng, sen xanh, sen đỏ nhưng không nhàm chán. Mỗi một bức tranh sen cho ta một không gian của Hà Nội, gợi lên những cảm xúc, ý nghĩa khác nhau”.

Sen vốn được nhiều người coi là loài hoa biểu tượng của mùa hạ, nhưng họa sĩ Thành Dzuy lại khác, ông mượn sen để nói tới không khí của mùa thu, gió thu. Theo ông, đưa hình ảnh sen vào triển lãm nói về mùa thu không có gì là bất hợp lý. Khi có gió thu, gió heo may sang, sen bắt đầu tàn, hoa có thể hết mùa chứ lá thì không. “Tôi thích vẽ khoảnh khắc ấy của gió heo may” – Thành Dzuy nói. Và trong những bức tranh “Sen”, đúng là ông vẽ lá nhiều hơn vẽ hoa.

Thành Dzuy tâm sự, so với các vùng khác lá sen Hồ Tây rất đặc biệt nên ông chọn vẽ nó và thể hiện trong tranh của mình: “Lá sen Hồ Tây to và yểu điệu hơn, khuôn lá có nét mềm mại đặc trưng. Với tôi hoa nhiều khi chỉ là phụ, tôi thích vẽ cái đẹp của chiếc lá, nó nói lên nhiều câu chuyện”. Mỗi dáng hình của chiếc lá ở các giai đoạn sinh trưởng khác nhau đều gợi cho ông những chiêm nghiệm về cuộc đời: chiếc lá già lá yếu, lá ngả xanh sang vàng, lá rủ xuống như ô che… Với ông, sen còn gợi đến hình ảnh người con gái Hà Nội xưa nhẹ nhàng, vừa cao sang vừa giản dị, không phô trương mà có phần e ấp.

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 11

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 12

Đào Tiến khai thác tranh phong cảnh

Còn với Đào Tiến (56 tuổi) – một người nghiệp dư vẽ tranh, đến với hội họa, nghệ thuật bằng tình yêu mãnh liệt – “Gió thu” là triển lãm đầu tiên của ông. Tranh Đào Tiến vẽ nhiều về phong cảnh với bút pháp ấn tượng. So với Đào Thành Dzuy, mùa thu của Đào Tiến đa sắc hơn. Bên cạnh sự chiêm nghiệm, tư lự có phần hoài cổ của Đào Thành Dzuy, Đào Tiến mang đến nguồn năng lượng tích cực khiến người xem cảm nhận rõ nét vẻ đẹp và tình yêu mà thiên nhiên – con người dành cho nhau. Trong không gian thu đó, người xem chỉ cần lắng mình lại, thả trôi cảm xúc theo từng nét đi màu là đã thấy khoan khoái, dễ chịu. Trong cảm nhận của nhà văn Hoàng Minh Tường, phả vào trong tranh của Đào Tiến có hơi thở của vùng sơn cước, cái bảng lảng của không gian hồ, núi cùng một tâm hồn trong trẻo, thơ ngây của người nhìn đời với sự trong sáng.

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 13

Tác phẩm “Thu sang” của Đào Tiến

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 14

“Sông thu” của Đào Tiến

Theo tác giả Đào Tiến: “Tôi dùng các gam màu chủ đạo gợi ra sự thân quen của mùa thu, từ đó muốn thể hiện tình cảm yêu thương trong cuộc sống này. Thông điệp tôi muốn gửi tới các khán giả là hãy lao động và yêu thương nhau hết mình”.

…và thu của đời người

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 15

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 16

Một số tác phẩm của Tào Linh

Trong khi 2 tác giả tập trung khai thác vẻ đẹp thiên nhiên mùa thu thì Tào Linh lại muốn nhắc tới những phận người khi đã bước sang “tuổi thu”. Các tác phẩm sơn dầu mà Tào Linh trưng bày tại “Gió thu” như một ẩn dụ về “mùa thu của đời người”.

Qua cách khắc họa một nhân vật người hiện lên mơ hồ, khi như một cái bóng, lúc chỉ xuất hiện với cặp mắt, cũng nhiều lúc mọi đường nét trên khuôn mặt: mắt, mũi, miệng… đều bị xóa nhòa, ẩn giấu trong những khối màu… ông muốn thể hiện cảm xúc bâng khuâng, những suy nghĩ, cách nhìn về đời sống hiện tại, về thân phận con người.

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 17

Tác phẩm “Dự cảm xấu” của Tào Linh

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 18

Tác phẩm “Vô cực” của Tào Linh

Cũng theo Tào Linh, “mùa thu” ở đây mang tính ước lệ để nói về “cảm xúc của một lứa người tuổi trẻ vừa qua, tuổi già chưa tới. Đó là tâm sự khi chứng kiến “mùa thu của đời người” đang đến với rất nhiều cảm xúc bâng khuâng, hoang mang”.

Xem tranh của Tào Linh, bỗng nhớ tới Xuân Diệu với “Vội vàng”, là những chênh chao, choáng váng trước mùa mới tươi đẹp, cũng là sự suy tư về quỹ thời gian hữu hạn, ngắn ngủi của con người. Mùa đến mùa đi là vòng tuần hoàn của đất trời, nhưng với con người lại là phép số cộng dồn cho sự già nua, yếu ớt.

Tu thu cua dat troi den thu cua doi nguoi - Anh 19

Tác phẩm “Nỗi buồn vụng dại” của Tào Linh

“Hình như đã cạn mùa thu/Hoang mang một giọt nắng mù trên tay”, Tào Linh nói rằng 2 câu thơ này đã tạo cảm hứng để ông sáng tác nên bức “Nỗi buồn vụng dại”. Ông tư lự: “Nếu đặt cho lô tranh của tôi một tên gọi, tôi sẽ dùng câu thơ “Hoang mang một giọt nắng mù trên tay”. Cái hoang mang ở tuổi khi mùa thu đến, bắt đầu cảm giác “mùa thu” đã trôi qua cái tuổi của mình thì cảm xúc của con người cũng thay đổi”.

Minh Phương