VKS lấy tiền đảm bảo thi hành án giao cho gia đình người bị chết trong một vụ tai nạn giao thông dù chưa có phán quyết của tòa, cũng không có sự đồng ý của người nộp tiền…

Ngày 12-4, ông Hồ Trư (chủ DNTN vận tải Cúc Tư, trụ sở ở TP Tuy Hòa, Phú Yên) cho biết đã gửi đơn đến các cơ quan chức năng của tỉnh Bình Thuận khiếu nại việc VKSND huyện Bắc Bình đã tự ý lấy 50 triệu đồng của DN để giao cho người khác mà chưa có sự đồng ý của DN.

Tòa chưa tuyên án, VKS đã giao tiền

Sự việc trên liên quan đến một vụ án oan mà Pháp Luật TP.HCM từng phản ánh . Theo đó, rạng sáng 16-4-2010, anh Mai Văn Hà lái xe khách thuê cho DNTN Cúc Tư theo lộ trình từ Phú Yên vào TP.HCM. Đến Km 1.645 quốc lộ 1 (địa phận huyện Bắc Bình), một xe tải chở sắt chạy ngược chiều đã đụng vào hông xe anh Hà khiến xe anh bị mất lái, sạt lề, chạy thêm một đoạn ngắn rồi bị lật. Tai nạn xảy ra làm hai hành khách thiệt mạng, một số hành khách khác bị thương.

Dù lỗi phần lớn là do xe tải, không xác định được điểm va chạm... nhưng Công an huyện Bắc Bình vẫn khởi tố, bắt tạm giam anh Hà hơn 21 tháng. Vụ án này có đến sáu kết luận điều tra, năm cáo trạng nhưng không xét xử được do chứng cứ mâu thuẫn, không thuyết phục. Tháng 6-2014, VKSND huyện Bắc Bình đã ra quyết định đình chỉ điều tra đối với anh Hà với lý do “do chuyển biến của tình hình mà hành vi phạm tội hoặc người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa” (khoản 1 Điều 25 BLHS). Anh Hà khiếu nại nhưng bị VKS tỉnh bác đơn.

Sau khi Pháp Luật TP.HCM phản ánh và Ban Pháp chế HĐND tỉnh Bình Thuận, Đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị Bình Thuận có ý kiến, cuối cùng, ngày 13-11-2015, anh Hà đã nhận được quyết định đình chỉ điều tra theo điểm b khoản 2 Điều 164 BLTTHS (đã hết thời hạn điều tra mà không chứng minh được bị can đã thực hiện tội phạm).

Theo ông Hồ Trư, thời điểm anh Hà bị khởi tố, bắt giam, DNTN Cúc Tư là chủ xe nên là người có nghĩa vụ liên quan. Theo yêu cầu của CQĐT, DN này đã phải nộp 50 triệu đồng để đảm bảo thi hành án (THA). Trong cáo trạng của VKSND huyện Bắc Bình cũng ghi rõ số tiền 50 triệu đồng đã nộp tại CQĐT chờ tòa xử lý. Tuy nhiên, sau khi vụ án của anh Hà được đình chỉ, đại diện DN Cúc Tư đến nhận lại số tiền 50 triệu đồng thì được VKSND huyện Bắc Bình trả lời là đã giao hết cho người bị hại.

Tu ‘thi hanh an’, VKS bi khieu nai - Anh 1

Anh Mai Văn Hà, người đang đòi bồi thường oan và yêu cầu được công khai xin lỗi. Ảnh: P.NAM

VKS thừa nhận chi sai

Theo ông Hồ Trư, việc VKSND huyện Bắc Bình tự ý lấy số tiền của DN Cúc Tư sử dụng khi chưa có bản án của tòa, chưa có cơ quan THA nào ra quyết định THA và chưa có sự đồng ý của DN là tùy tiện, trái pháp luật.

Trao đổi với PV Pháp Luật TP.HCM, ông Nguyễn Văn Cảnh (Viện trưởng VKSND huyện Bắc Bình) thừa nhận VKS huyện đã chi sai trình tự, thủ tục số tiền 50 triệu đồng đảm bảo THA nói trên cho gia đình một người bị chết trong vụ tai nạn giao thông vì lý do nhân đạo. Hiện VKSND huyện Bắc Bình đang có báo cáo xin ý kiến cấp trên để giải quyết trả lại số tiền này cho DN Cúc Tư.

Người bị oan yêu cầu được xin lỗi công khai

Theo anh Mai Văn Hà, trước đây khi VKSND huyện Bắc Bình hướng dẫn anh viết đơn bồi thường oan, anh chỉ đề nghị bồi thường thiệt hại chứ không cần xin lỗi. Tuy nhiên, sau này nhiều người dân địa phương không rõ chuyện vẫn nghĩ rằng anh là người có lỗi lái xe làm chết người. Do đó ngày 3-4 vừa qua, anh đã gửi đơn đến VKSND huyện Bắc Bình đề nghị tổ chức công khai xin lỗi anh tại địa phương. Bên cạnh đó, về yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại (hơn 1 tỉ đồng), anh Hà cho biết VKSND huyện Bắc Bình cứ trì hoãn, kéo dài nên anh đang tính đến phương án khởi kiện VKS huyện ra tòa.

Về yêu cầu tổ chức xin lỗi công khai của anh Hà, ông Nguyễn Văn Cảnh cho biết VKSND huyện Bắc Bình sẽ mời anh Hà đến làm việc để lắng nghe nguyện vọng và đề nghị của anh, sau đó sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật.

CQĐT, VKS không được tự xử lý

Trong án hình sự, CQĐT và VKS chỉ ghi nhận việc tự nguyện bồi thường để khắc phục hậu quả, còn phán quyết cuối cùng bồi thường bao nhiêu vẫn là tòa án. Trong quá trình điều tra, bị can, người liên quan có thể nộp một khoản tiền phục vụ cho việc khắc phục hậu quả nhưng số tiền này CQĐT chỉ tạm giữ để chờ quyết định cuối cùng của tòa. Nếu vụ án được đình chỉ do bị can không có hành vi phạm tội, đã hết thời hạn điều tra mà không chứng minh được tội phạm… thì CQĐT, VKS có trách nhiệm khôi phục lại toàn bộ mọi quyền lợi cho bị can. Số tiền mà bị can, người liên quan tạm nộp để phục vụ cho việc khắc phục hậu quả phải trả lại cho bị can hay người nộp vào.

Thẩm phán VŨ PHI LONG, Phó Chánh
Tòa Hình sự TAND TP.HCM

PHƯƠNG NAM