(HQ Online)- Đổi mới mô hình quản lý lĩnh vực nước đang là một trong những mục tiêu mà Việt Nam thực hiện. Đó là nội dung được thảo luận tại hội thảo Cải cách doanh nghiệp (DN) ngành cấp thoát nước, hướng tới hình thức đầu tư và vận hành hiệu quả” do Bộ Xây dựng và mạng lưới các công ty nước Đông Nam Á tổ chức tại TP.HCM ngày 13-11.

Chất lượng dịch vụ và hiệu quả hoạt động ngành nước vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Ảnh minh họa, nguồn internet.

Theo ông Nguyễn Hồng Tiến, Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật, Bộ Xây dựng, lĩnh vực cấp nước đô thị tại Việt Nam đang được cải thiện đáng kể. Về mặt chính sách đã có sự đổi mới, huy động được các nguồn lực tham gia đầu tư. Đến thời điểm này, cả nước có 86 DN hoạt động về cấp nước tại các đô thị, với gần 500 hệ thống cấp nước lớn, nhỏ với tổng công suất đạt 6,9 triệu m3/ngày. Tỷ lệ dân cư đô thị được dùng nước qua hệ thống cấp nước đạt từ 79% đến 80%. Tỷ lệ thất thoát nước sạch cũng cải thiệt, đang ở khoảng từ 25% đến 26%.

Ông Trần Tường Lân, Vụ trưởng Vụ kết cấu hạ tầng và Đô thị - Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, tính từ năm 1998 đến nay, cả nước đã có 51 dự án về ngành cấp nước sử dụng vốn đầu tư từ nguồn vốn ODA với tổng đầu tư gần 96.000 tỷ đồng và 6 dự án do các thành phần kinh tế đầu tư với tổng vốn khoảng 289 triệu USD.

Theo nhận định của các chuyên gia, việc đẩy mạnh cổ phần hóa các công ty cấp nước đã tạo sự chuyển biến tích cực trong việc quản lý, hoạt động kinh doanh của ngành. Hiện đã có 40 doanh nghiệp cấp nước được cổ phần. Theo nhận định của ông Lain Menzies, chuyên gia cấp thoát nước cao cấp của Ngân hàng Thế giới (WB), qua nghiên cứu thực tế kết quả nhận thấy, các DN cổ phần hóa triển khai các hoạt động đấu nối và bao phủ dịch vụ, chống thất thoát nước và nâng cao năng lực cho nhân sự tốt hơn các DN nhà nước.

Theo tính toán của WB từ nay đến 2020, Việt Nam cần khoảng 68.900 tỷ đồng để đầu tư cho cơ sở hạ tầng ngành cấp nước. Trong thời gian qua, nguồn vốn đầu tư cho hệ thống cấp thoát nước đô thị chủ yếu sử dụng từ nguồn ngân sách, chiếm trên 80%, tư nhân tham gia vào lĩnh vực còn khiêm tốn. Mới chỉ có một số dự án do khu vực tư nhân đầu tư theo hình thức BOO nhưng công suất cấp nước còn hạn chế. Do vậy, thời gian tới cần có những nghiên cứu để đẩy mạnh sự góp mặt của khối tư nhân vào lĩnh vực nước.

Ông Nguyễn Đức Cảnh, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế - Bộ Xây dựng cho rằng ở các nước phát triển, ngay từ cuối thế kỷ 19, tư nhân đã tham gia vào lĩnh vực cấp nước sạch. Tại Việt Nam, tốc độ tăng nhanh về dân số đô thị, cũng như tốc độ đô thị hóa nhanh đã tạo áp lực cho hệ thống hạ tầng kỹ thuật.

“Do vậy, nếu áp dụng mô hình hợp tác công – tư (PPP) trong lĩnh vực cấp nước ở Việt Nam để thu hút khu vực tư nhân tham gia sẽ khả thi. Với hình thức hợp tác này các DN có thể lựa chọn các hình thức đầu tư trong khuôn khổ PPP như: hợp đồng dịch vụ, hợp đồng quản lý, hợp đồng giao thầu, hợp đồng nhượng quyền, hợp đồng BOT (xây dựng - chuyển giao - kinh doanh) hoặc BOO (xây dựng – sở hữu - kinh doanh) và hợp đồng nhượng tài sản trong dự án cho khu vực tư nhân. Hiện tại, PPP đang được nhiều nước trên thế giới lựa chọn để phát triển ngành cấp thoát nước”, ông Cảnh cho biết.