SGTT.VN - Thông tin lượng nước rò rỉ qua thân đập thủy điện Sông Tranh 2 (Quảng Nam) với lưu lượng lên tới 75l/s một lần nữa gây sự chú ý cho nhiều người. Thậm chí nó gây hốt hoảng cho người dân và chính quyền địa phương, bởi lượng nước rò rỉ này cao hơn trước đó rất nhiều và cao gấp năm lần mức cho phép (khoảng 15l/s).

Mặc dù lượng nước thấm qua thân đập nhiều như vậy, nhưng kết luận của ban quản lý thủy điện 3 (chủ đầu tư) vẫn không thay đổi: đập vẫn an toàn. Không chỉ vậy, ông Trần Văn Hải, trưởng ban quản lý dự án thủy điện 3 còn “phân bì” rằng ở Mỹ có đập thấm 500l/s nhưng vẫn tồn tại. Vậy với đập Sông Tranh 2, lượng nước thấm chính xác là bao nhiêu, khi mà con số được công bố trước đó là 30l/s? Theo giải thích của ban quản lý thủy điện 3, do trước đây nước chưa được thu gom, việc đo đếm không được chính xác, còn kết quả lần quan trắc gần đây mới “chuẩn”, đúng thực tế hơn!

Giải thích của ban quản lý không làm nỗi lo đang tăng của người dân và các nhà khoa học về sự an toàn của đập thủy điện Sông Tranh 2 giảm xuống, nhất là kèm thêm “phát hiện” đập thủy điện đang nằm trên vùng có địa chất phức tạp, có thể xảy ra nhiều trận động đất. Nhiều người vẫn tin rằng hai chi tiết này có liên quan với nhau vì lượng nước rò rỉ được công bố trước đó (30l/s) không giảm dù nhà đầu tư đang khắc phục sự cố. Đó là chưa tính đến chuyện hiện mực nước trong đập thấp hơn khoảng 5m so với lúc lượng nước rò rỉ chỉ 30l/s (mực nước lúc này khoảng 160m).

Liệu các trận động đất gần đây xảy ra ở vùng Trà My và đập thủy điện đang nằm trong vùng địa chất phức tạp có liên quan gì với lượng nước rò rỉ đến 75l/s? Câu hỏi này cần phải chờ đáp số, ít nhất là từ đề tài cấp nhà nước như các bên đã thống nhất.

Trả lời báo chí, GS.TS khoa học Phạm Hồng Giang, chủ tịch hiệp hội Đập lớn và phát triển nguồn nước Việt Nam, cho rằng chủ đầu tư công trình thủy điện Sông Tranh 2 đã thiếu minh bạch thông tin. Nghịch lý ở chỗ trước đây mực nước trong hồ chứa phía hạ lưu còn cao thì nước thấm qua đập lại thấp hơn hiện nay khi mực nước ở hồ hạ xuống gần mực nước chết. Một số nhà khoa học khác thì cảnh báo mức thấm lớn như trên rất nguy hiểm cho công trình, do nước thấm lâu ngày dễ làm thủy hóa thân đập, gây nguy hiểm cho người dân vùng hạ lưu. Chính vì vậy, để đập bền vững lâu dài và vì an toàn cho hàng vạn người dân vùng hạ lưu, đã đến lúc cần một cơ quan kiểm định và xử lý sự cố thực sự độc lập, khách quan chứ không thể dựa vào ban quản lý thủy điện 3 bởi “họ vừa đá bóng vừa thổi còi”.

Một điều đáng nói nữa là những công bố liên quan đến sự an toàn của đập thủy điện Sông Tranh 2 lâu nay tiền hậu bất nhất, càng không làm chính quyền địa phương và người dân hài lòng. Kỹ sư Nguyễn Minh Tuấn, chánh văn phòng ban chỉ huy Phòng chống lụt bão Quảng Nam cho rằng, việc nhiều đoàn chuyên gia đến đây bằng tay không, xem qua bằng mắt thường rồi đưa ra kết luận là chưa nghiêm túc. Điều cần thiết lúc này là lật lại quá trình thi công. Các nhà khoa học, chuyên gia phải cùng kết hợp nghiên cứu, đánh giá lại việc thi công để có cái nhìn đầy đủ và chính xác về sự cố này.