Vài ngày nữa nước Mỹ sẽ bầu một tổng thống mới; nhưng càng gần tới ngày bỏ phiếu, cuộc đua càng có những biến động và kết quả cuối cùng sẽ như thế nào là rất khó đoán định.

Cuối tuần trước, 11 ngày trước bầu cử, Giám đốc Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) James Comey đột ngột gửi thư lên Quốc hội thông báo mở lại cuộc điều tra vụ bê bối thư điện tử của ứng viên đảng Dân chủ Hillary Clinton, do phát hiện những bức thư mới của bà Clinton lưu trong máy tính xách tay của một trợ lý hàng đầu của bà.

Ông Comey cho biết FBI sẽ có các biện pháp để quyết định xem liệu những bức thư điện tử mới có lưu các thông tin mật hay không, cũng như đánh giá mức độ quan trọng của những bức thư này đối với cuộc điều tra. Trước đó, cuộc điều tra của FBI về vụ bê bối thư điện tử của bà Clinton đã khép lại vào tháng 7-2016 sau khi không tìm ra bằng chứng nào cho thấy bà đã sử dụng thư điện tử cá nhân để trao đổi các thông tin mật trong thời gian giữ chức ngoại trưởng.

Truoc gio bau cu tong thong My: Kho luong! - Anh 1

Sự cố mới này chắc chắn gây bất lợi cho ứng cử viên Hillary Clinton. Các cố vấn tranh cử của bà Clinton thừa nhận, nhiều cử tri ủng hộ bà đã thay đổi ý kiến và hy vọng mở rộng lợi thế ở các bang vùng Trung Tây đã bắt đầu tàn lụi. Tuy nhiên, họ vẫn tin rằng, cho dù sự ủng hộ bà Clinton nói chung bị sút giảm mấy ngày gần đây, bà vẫn có thể giành được 270 phiếu đại cử tri trong ngày kiểm phiếu 8-11 sắp tới để trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Mỹ. (Cần nhắc lại rằng, bầu cử tổng thống Mỹ được tính theo phiếu đại cử tri (electoral college), toàn nước Mỹ có 538 phiếu đại cử tri phân bổ theo số cử tri của mỗi bang, bang có nhiều phiếu đại cử tri nhất là California với 55 phiếu; ở mỗi bang, ứng cử viên có số phiếu phổ thông cao nhất sẽ giành được toàn bộ số phiếu đại cử tri của bang đó và người thắng cử tổng thống là người có từ 270 phiếu đại cử tri trở lên).

“Sự cố e-mail” tuy vậy đã thu hẹp khoảng cách giữa hai ứng cử viên Clinton-Trump trong các cuộc thăm dò ý kiến (poll). Tại thời điểm trưa ngày thứ Ba, 1-11, tức khuya thứ Hai giờ Mỹ, điểm trung bình của hai ứng cử viên này, dựa trên kết quả 10 cuộc thăm dò, là Clinton 45,8 điểm; Trump 41,3 điểm; thu hẹp đáng kể so với kết quả thăm dò giữa tháng 10-2016. Ở một số cuộc thăm dò quan trọng do các tổ chức truyền thông lớn thực hiện như Lucid/The Times, IBD/TIPP, ABCNews/WashingtonPost... chênh lệch giữa hai ứng cử viên chỉ còn 1 điểm phần trăm.

Nhiều chuyên gia nhận định, ưu thế dẫn điểm của bà Clinton so với ông Trump đang thu hẹp nhưng chưa đủ để đe dọa lợi thế của bà hoặc dẫn tới thắng lợi cho ông Trump. Đi xa hơn, báo The New York Times cho rằng, “Việc mất đi vài điểm phần trăm của bà Clinton, và cũng có thể thua ở một vài bang, sẽ làm cho đảng Dân chủ không giành được chiến thắng áp đảo nhưng bà Clinton vẫn có thể đạt thắng lợi quyết định giống như Tổng thống Barack Obama vào năm 2012. Đáng chú ý hơn là sự giảm sút sẽ khiến đảng Dân chủ mất đi khoảng 6 ghế Thượng nghị sĩ, làm cho cuộc đua giành quyền kiểm soát Thượng viện trở nên bất phân thắng bại”.

Ở phía đối lập, ứng cử viên Donald Trump của đảng Cộng hòa đẩy mạnh cuộc tấn công đối thủ, ra sức khai thác “sự cố e-mail” mà ông lên án là tồi tệ hơn “vụ bê bối Watergate” khiến Tổng thống Richard Nixon mất chức năm 1974 - một phát biểu bị giới luật sư và báo chí phản đối mạnh mẽ. Nhưng bản thân ông Trump cũng đang vướng vào những cáo buộc “trốn thuế” và vụ lùm xùm “quịt” hàng trăm ngàn đô la Mỹ tiền công của những nhân viên ban vận động bầu cử của chính ông.

Những ngày cuối, hai ứng cử viên đều ra sức lôi kéo các cử tri “khó nhằn” nhất. Ông Trump đi tới các bang có đông người Nam Mỹ (Hispanic) nhập cư như New Mexico, hoặc những nơi có đông công nhân da trắng bị thất nghiệp như Michigan để tố cáo chính sách kinh tế của đảng Dân chủ. “Hãy nhìn các nhà máy bị gỉ sét, những tòa nhà bỏ hoang và những dòng người thất nghiệp dài dằng dặc; hãy nhớ Hillary Clinton đã gây cho các bạn những điều này”, ông Trump nói với cử tri tại thành phố Detroit.

Trong khi đó, bà Clinton tập trung vận động ở Ohio và Iowa - hai tiểu bang có đông cử tri da trắng có xu hướng nghiêng về đảng Cộng hòa - “là những mặt trận cạnh tranh nhất, quyết định nhất” theo nhận định của bà, nhưng các cố vấn đảng Dân chủ thì tự tin rằng, cho dù thất bại ở hai bang này, bà Clinton vẫn có đủ 270 phiếu.

Những cuộc vận động vào giờ cuối này có làm thay đổi sự lựa chọn của cử tri Mỹ hay không thì chưa rõ; nhưng do tỷ lệ ủng hộ sít sao mà cử tri dành cho hai ứng cử viên, chỉ cần một “sự cố bất ngờ” nữa nổ ra trước giờ bỏ phiếu cũng có thể làm thay đổi toàn bộ cục diện, và tất nhiên có thể ảnh hưởng cả tình hình thế giới trong suốt bốn năm tới.