Việc Bắc Kinh ra lệnh cho công chúng tránh xa một hố đại dương hiếm có ở quần đảo Hoàng Sa là dấu hiệu cho thấy một nỗ lực mới của Trung Quốc nhằm thắt chặt kiểm soát ở vùng biển này, vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam với Hoàng Sa.

Trung Quoc ra lenh tranh xa ho dai duong hiem co o Hoang Sa - Anh 1

Đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam đang bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép.

Cái gọi là thành phố Tam Sa của Trung Quốc trong tháng này đã đăng một chỉ thị trên website của mình nói rằng hoạt động du lịch, đánh cá và những nhóm nghiên cứu không được cấp phép phải tránh xa hố xanh khổng lồ sâu 301 mét ở một hòn đảo mà Bắc Kinh kiểm soát ở Biển Đông.

Theo VOA, Trung Quốc dự kiến sẽ bảo vệ hố xanh hiếm có này trong hệ sinh thái, là hố sâu nhất thuộc loại này trên thế giới, thay vì phát triển nó.

Việc bảo vệ hố này có thể giúp ngăn những chỉ trích của nước ngoài nhắm vào sự bành trướng lãnh hải của Trung Quốc, chẳng hạn như việc bồi đắp cải tạo.

VOA dẫn lời ông Dương Niệm Tổ, tổng thư ký Hội đồng Nghiên cứu Chính sách Cao cấp Trung Hoa ở Đài Loan cho biết lệnh này cũng cho những chính phủ khác biết rằng Trung Quốc đang củng cố những tuyên bố chủ quyền lãnh hải của mình cùng với những hoạt động bồi đắp và tàu cảnh sát biển.

"Tôi không cho rằng việc bảo vệ môi trường là ưu tiên cho mối quan tâm của Trung Quốc. Tuy nhiên, tôi nghĩ chủ quyền chắc chắn là vấn đề hàng đầu cho lợi ích của Trung Quốc. Vì vậy, theo tôi lệnh tránh xa hố xanh vì lợi ích của Trung Quốc liên quan rất nhiều đến vấn đề chủ quyền" - ông Dương nói.

Hố xanh khổng lồ rộng 130 mét ở phần miệng và 36 mét ở phần đáy. Video của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc chiếu cảnh hố này cho thấy một thợ lặn bơi bên cạnh những vách đá thẳng đứng dưới nước bên trên đáy biển với những rạn san hô và những bầy cá nhiệt đới nhỏ.

Tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với 95% diện tích 3,5 triệu km2 đại dương giàu tài nguyên đã bị quốc tế chỉ trích vì nước này bồi đắp khoảng 1.300 hecta diện tích những đảo nhỏ, bao gồm quần đảo Hoàng Sa. Hố xanh này nằm ở đảo Vĩnh Lạc thuộc quần đảo Hoàng Sa.

Ông Fabrizio Bozzato, nhà nghiên cứu chuyên về những vấn đề quốc tế tại Đại học Đạm Giang ở Đài Loan, gọi việc bảo vệ hố xanh này là "một cơ hội để phô trương".

"Họ gây nên sự hủy hoại ở những nơi khác ở Biển Đông với việc bồi đắp cát trên những đảo và những bãi đá, và số lượng những loài cá sống trong những rạn san hô trong vùng đã giảm mạnh do hoạt động của con người của Trung Quốc, vì vậy Trung Quốc cần tiến hành một kế hoạch ngoại giao công chúng" - ông Bozzato nói.

Còn theo bà Tôn Vân, nhà nghiên cứu cao cấp với Chương trình Đông Á tại Trung tâm Stimson, một viện nghiên cứu ở Mỹ cho rằng, công tác bảo vệ môi trường độc quyền giúp củng cố tuyên bố chủ quyền phi pháp của Trung Quốc đối với quần đảo Hoàng Sa.

Hoàng Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam, nhưng bị Trung Quốc dùng vũ lực chiếm đoạt từ năm 1974. Việt Nam đã nhiều lần lên tiếng khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của mình đối với Hoàng Sa và Trường Sa, đồng thời yêu cầu Trung Quốc chấm dứt mọi hành vi sai trái tại hai khu vực này.

N.V