Ngày 13/10 Hội Nhạc sĩ Việt Nam đã tổ chức tọa đàm về cây đàn bầu nhân Festival Âm nhạc Á- Âu đang được tổ chức tại Hà Nội. Trước thực tế thời gian qua, một số thông tin cho rằng, truyền thông Trung Quốc đưa tin...

Trung Quoc 'nhan vo' dan bau cua Viet Nam - Anh 1

Đàn bầu của Việt Nam hấp dẫn du khách quốc tế (trong ảnh: Đại sứ Canada chơi đàn bầu)

Trước thực tế thời gian qua, một số thông tin cho rằng, truyền thông Trung Quốc đưa tin đàn bầu không chỉ là nhạc cụ của Việt Nam mà cũng xuất hiện tại Trung Quốc.

Ông Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam cho hay: “Đàn bầu đã gắn với đời sống lịch sử của dân tộc Việt qua nhiều thế kỷ, đó là chân lý không thể phủ nhận”.

Không thể phủ nhận

“Đàn bầu nhạc cụ độc nhất vô nhị khu vực châu Á, ai cũng nói Việt Nam là đất nước của đàn bầu, chân lý không gì thay đổi được.

Đàn bầu là nhạc cụ cổ truyền của dân tộc Việt Nam, với cách xây dựng, cách làm đàn từ chất liệu rất dân tộc, xuất tích đàn bầu gắn liền với đời sống nông thôn Việt Nam. Những tác phẩm để đàn bầu thể hiện cũng là nghệ thuật truyền thống của Việt Nam, điều này không thể phủ nhận được”, ông Đỗ Hồng Quân khẳng định.

Về việc có thông tin đàn bầu được nhận là của Trung Quốc, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân lý giải: “Cách đây khoảng 10 năm, các chuyên gia, nghệ sĩ Trung Quốc có sang Học viện Âm nhạc Hà Nội xin học về đàn bầu.

Việc giao lưu, học tập đó là bình thường. Các nghệ sĩ, giảng viên của chúng ta đã hết lòng chỉ bảo. Thậm chí có 1 người trong số này đã làm luận án về đàn bầu. Thế nhưng khi thông tin ở Trung Quốc, có phản hồi là có đàn bầu ở Trung Quốc chúng tôi đã có tìm hiểu.

Theo đó, dân tộc Kinh ở Quảng Tây cũng có đàn tương tự đàn bầu nhưng không giống, cấu tạo và chế tác khác, hình dáng tương tự thôi. Quan trọng nữa là không có đời sống văn hóa như đàn bầu”.

Ông Đỗ Hồng Quân cũng cho rằng: “Nếu phía Trung Quốc có tổ chức Hiệp hội chơi đàn bầu thì cũng không thể nhận được là đàn bầu của họ, cũng như chúng ta chơi violon thì không thể khẳng định violon là của chúng ta được”.

Cần những sáng tác mới cho đàn bầu

Trong đời sống nghệ thuật dân tộc, cây đàn bầu từ khi sinh ra đã gắn với các loại hình ca hát dân gian như chèo, tuồng, đồng thời còn giữ chức năng là một nhạc cụ độc tấu trong dàn nhạc dân gian…

Tại Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, ngay từ khi thành lập năm 1956, cách đây 60 năm Học viện đã có giảng dạy bộ môn đàn bầu. Rất nhiều thế hệ nghệ sĩ, giảng viên đã trưởng thành, truyền dạy, sáng tác về đàn bầu.

Hiện nay, bộ môn đàn bầu thuộc khoa nghệ thuật truyền thống luôn là bộ môn có sức hút, có lượng sinh viên đông đảo nhất khoa. Giáo trình dạy bộ môn này cũng bài bản, đủ cả bậc trung học và đại học, thậm chí là có luận án tiến sĩ.

Điều này cho thấy, chúng ta không thiếu cơ sở để chứng minh lịch sử hình thành, phát triển của đàn bầu và không thiếu đội ngũ học tập, giảng dạy, biểu diễn nghệ thuật đàn bầu.

Tuy nhiên, theo nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, muốn đàn bầu đến với công chúng hiện nay nhiều hơn, có sức lan tỏa rộng thì phải có tác phẩm mới. “Cần chăm lo cho lực lượng sáng tác. Hiện nay, với bộ môn nghệ thuật truyền thống, để tìm được người am hiểu nhạc cụ dân tộc, có tư duy sáng tác như nhạc sĩ Huy Thục, Trần Quý là thiếu”.

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân cũng cho biết: “Với số lượng nhạc sĩ sáng tác cho đàn bầu còn ít thì chúng ta mất đi cơ hội giao lưu cây đàn đặc thù của dân tộc Việt Nam với quốc tế”.

Trong dịp Festival Âm nhạc Á- Âu diễn ra từ 12-18/10 tại Hà Nội và Vĩnh Phúc với sự tham gia 200 nhạc sĩ, nghệ sĩ, ca sĩ, nhạc công… đến từ 30 quốc gia trên thế giới, Việt Nam đã giới thiệu nhiều tiết mục nghệ thuật được biểu diễn bởi đàn bầu, tổ chức workshop về đàn bầu cũng là cơ hội để giới thiệu nhạc cụ độc đáo của chúng ta tới bạn bè quốc tế.