Sức mạnh quân sự ngày càng được củng cố làm gia tăng khả năng Trung Quốc sử dụng vũ lực để đạt được lợi ích.

Đó là cảnh báo được Ủy ban Đánh giá an ninh và kinh tế Mỹ - Trung Quốc đưa ra trong báo cáo thường niên gửi Quốc hội Mỹ ngày 16-11.

Báo cáo cho biết Bắc Kinh tiếp tục xây dựng các hạ tầng quân sự và dân sự trên những đảo nhân tạo bồi đắp trái phép ở biển Đông trong năm 2016, trong đó có 3 đường băng và các nhà chứa máy bay. Những động thái mới nhất này sẽ giúp Trung Quốc cải thiện khả năng theo dõi, phát hiện lực lượng hàng hải, tàu cá nước ngoài đi qua biển Đông, từ đó đe dọa sự tự do hàng hải tại đó.

“Tham vọng theo đuổi khả năng viễn chinh cộng với những xu hướng hung hăng ở cả biển Đông lẫn Hoa Đông của Trung Quốc càng làm leo thang nỗi lo hiện có của các đồng minh, đối tác của Mỹ ở châu Á” - báo cáo nhận xét. Vì thế, Ủy ban Đánh giá an ninh và kinh tế Mỹ - Trung Quốc kêu gọi Quốc hội Mỹ ủng hộ hải quân tiến hành chiến dịch tuần tra bảo đảm tự do hàng hải thường xuyên hơn ở biển Đông - một trong những tuyến giao thương sầm uất nhất thế giới.

Bên cạnh đó, báo cáo còn kêu gọi chính phủ điều tra xem Trung Quốc có làm suy yếu ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ hay không. Một trong những mối đe dọa an ninh quốc gia Mỹ ngày càng nghiêm trọng đến từ hoạt động do thám của Trung Quốc, trong đó có việc xâm nhập các doanh nghiệp Mỹ. Vì thế, ủy ban nêu trên đề nghị quốc hội cấm các công ty nhà nước Trung Quốc thâu tóm công ty Mỹ do lo ngại Bắc Kinh sử dụng những công nghệ có được để gây hại cho an ninh đất nước.

Nỗi lo này không phải không có cơ sở bởi doanh nghiệp Trung Quốc, trong đó có công ty nhà nước, đang tích cực mua lại tài sản công nghệ của Mỹ. Báo The Wall Street Journal dẫn số liệu của Công ty Nghiên cứu Rhodium (Mỹ) cho biết Trung Quốc đã đầu tư trực tiếp 18 tỉ USD vào nền kinh tế Mỹ năm 2016, trong đó có nhiều thương vụ mua lại.

Trung Quoc lam suy yeu quoc phong My? - Anh 1

Khách sạn Waldorf Astoria ở New York - Mỹ đã bị Công ty Anbang của Trung Quốc thâu tóm Ảnh: REUTERS

Báo cáo nêu trên cũng không quên nhắc nhở về những động thái đáng chú ý của Trung Quốc nhằm cải thiện sức mạnh quân sự, như cải tổ quân đội và sắp tự đóng xong tàu sân bay đầu tiên. Ngoài ra, Bắc Kinh còn phóng thêm vệ tinh tình báo, do thám, trinh sát và dẫn đường, đồng thời tham gia nhiều cuộc tập trận song phương, đa phương.

Những thông tin này càng gây lo ngại bởi báo cáo mới hôm 16-11 của Quỹ Heritage (Mỹ) xếp quân đội Mỹ vào loại “yếu” bất chấp ngân sách quốc phòng của Washington lên đến hơn 600 tỉ USD/năm, tức gấp Trung Quốc 3 lần và gấp Nga 7 lần (theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm ở Thụy Điển).

Quỹ Heritage nhận định quân đội Mỹ hiện có quy mô nhỏ hơn, sức mạnh sụt giảm, khí tài cũ hơn - một thực trạng khó có thể thay đổi trong tương lai gần. Báo cáo này dựa trên những tiêu chí như khả năng và sự hiện đại của quân đội, năng lực tiến hành các chiến dịch, tính sẵn sàng trong việc hoàn thành các sứ mệnh được giao…

Huệ Bình