Tình hình trên biển Đông lại có thêm diễn biến mới trước thềm chuyến thăm của Tổng thống Philippines tới Trung Quốc.

Trung Quoc bi to quan su hoa dao nhan tao tren bien Dong - Anh 1

Đảo nhân tạo Trung Quốc xây dựng trái phép trên Đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Ảnh: AFP

Thiết bị quân sự trên đảo nhân tạo

Cục Tình báo Không gian Địa lý quốc gia (NGA) của Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết, những đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng ở biển Đông là nơi đặt các thiết bị quân sự, theo Sputniknews ngày 12/10. NGA (có nhiệm vụ hỗ trợ Lầu Năm góc trong chính sách xoay trục sang châu Á) nói rằng, có bằng chứng cho thấy các nỗ lực xây dựng của Trung Quốc ở biển Đông không nhằm phục vụ mục đích dân sự.

Ông Robert Cardillo, chuyên gia của NGA cho biết, cơ quan này đã phân tích hình ảnh vệ tinh và phát hiện “các cấu trúc và thiết bị liên quan đến lĩnh vực quân sự” ít nhất sẽ đem lại cho Trung Quốc một sự lựa chọn về việc bố trí cố định các lực lượng quân sự ở những đảo nhân tạo này. Mặc dù ông Cardillo không nói cụ thể, chi tiết về thiết bị trên các đảo nhân tạo, nhưng cho rằng các thiết bị đó có thể liên quan đến các hoạt động kiểm soát máy bay, các sứ mệnh đối phó với những loại vũ khí khác nhau cũng như là kho tiếp nhiên liệu cho máy bay.

Ông Cardillo cho biết, NGA đang giám sát chặt chẽ các hành động quân sự của Trung Quốc ở biển Đông và nghi ngờ mục đích của Trung Quốc là vì hòa bình. “Trung Quốc nói rằng, các hoạt động xây dựng của họ ở biển Đông là vì mục đích thương mại, thậm chí là liên quan đến du lịch, nhưng điều mà chúng tôi phát hiện ra còn hơn thế rất nhiều. Và cái mà chúng tôi đã phát hiện ra là những cấu trúc mà họ xây dựng liên quan đến quân sự và những thiết bị ít nhất có thể cho Trung Quốc triển khai lực lượng thường xuyên trên các đảo này”.

“Theo những bức ảnh của NGA, hoàn toàn có thể nói rằng, những cấu trúc mà Trung Quốc xây dựng đều có nhiệm vụ cụ thể. Nó cho thấy điều gì đang diễn ra, ai là người hung hăng và gây hấn nhất trong khu vực. Nó gia tăng sự hiện diện của Trung Quốc ở biển Đông một cách đáng kể và đẩy mạnh khả năng của Trung Quốc trong việc kiểm soát các vùng biển lân cận”, ông Cardillo nói và khẳng định, các bức ảnh của NGA hoàn toàn phù hợp khi đánh giá về ý định của Trung Quốc ở biển Đông.

Báo cáo thường niên 2016 của Lầu Năm góc lần đầu tiên sử dụng các hình ảnh về biển Đông của NGA có đoạn: “Khi hoàn thành, những cấu trúc mà Trung Quốc xây dựng ở biển Đông sẽ bao gồm các bến cảng, các hệ thống thông tin và giám sát, các cơ sở hậu cần và 3 sân bay”.

Khó hiểu Philippines

Thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte sắp có chuyến thăm Trung Quốc từ ngày 18-20/10. Chuyến thăm này được coi là bước ngoặt mới trong bối cảnh ông Duterte cam kết đàm phán với Trung Quốc về những tranh chấp ở biển Đông. Kể từ khi đắc cử hồi tháng 6, ông Duterte lại muốn đặt qua một bên sự đối đầu nhiều năm với Trung Quốc, đặc biệt là tranh chấp biển Đông để thiết lập mối quan hệ đối tác mới.

Tuy nhiên, trước thềm chuyến thăm, ngày 11/10, Thẩm phán Tòa án Tối cao Philippines Antonia Carpio kêu gọi nối lại các hoạt động tuần tra chung để bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế của Philippines trên biển Đông, theo Inquirer. Tại lễ bế mạc cuộc tập trận chung Mỹ - Philippines mang tên “PHIBLEX 33”, ông Carpio cho rằng, Tổng thống Duterte cần thấy vai trò quan trọng của Mỹ ở biển Đông và cần phải tiếp tục các hoạt động tuần tra chung giữa Philippines và Mỹ ở vùng biển này. “Chỉ có duy nhất một cường quốc trên trái đất này có thể ngăn cản được Trung Quốc khỏi xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của chúng ta. Đó chính là Mỹ”, ông Carpio nói.

Trước đó, ông Duterte đã tuyên bố PHIBLEX có thể sẽ là cuộc tập trận cuối cùng giữa 2 nước trong nhiệm kỳ của mình. Thế nhưng, đến hôm qua (12/10), ông Duterte tuyên bố, Manila sẽ không từ bỏ các hiệp định hợp tác đã ký kết và tiếp tục duy trì tất cả các mối quan hệ đồng minh quân sự. Phát biểu trước các lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines tại Manila, ông Duterte nói rằng: “Không cần phá vỡ hay từ bỏ các hiệp định hợp tác đã ký kết”.

“Philippines vẫn duy trì tất cả các mối quan hệ quân sự vì họ nói chúng ta cần mối quan hệ đó cho hoạt động quốc phòng của chúng ta”, ông Duterte nói song không nói rõ, từ “họ” ở đây ám chỉ nước nào, theo Reuters.

Thùy Linh