Cuộc trưng cầu dân ý ở Hungary sẽ tiếp tục đẩy mâu thuẫn ở EU lên mức cao hơn sau chấn động mà Brexit mang lại.

Sau sự kiện nước Anh tách khỏi Liên minh châu Âu (EU)- sự kiện Brexit, người dân Hungary tiếp tục khơi dậy phong trào này.

Hôm nay, Chủ nhật 2/10, hàng triệu cử tri Hungary sẽ tới các điểm bỏ phiếu để trả lời câu hỏi "Có" hay "Không" cho phép EU "ra quyết định tái định cư trên đất Hungary những công dân không phải người Hungary mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội Hungary".

Trung cau dan y va moi nguy EU tan vo - Anh 1

Khẩu hiệu của người dân Hungary trong cuộc trưng cầu dân ý sắp tới.

Câu hỏi của Budapest đã thể hiện rõ thái độ chia rẽ mạnh mẽ của khối EU. Bởi từ khi bắt đầu nổ ra cuộc khủng hoảng người tị nạn, Chính phủ Hungary đã phản kháng dữ dội mọi quyết sách đến từ Brussels.

Cuộc trưng cầu dân ý ngày 2/10 tới được xem là đỉnh cao của sự bất tuân với một chính sách của EU là phân bổ hạn ngạch (quota) tiếp nhận người nhập cư cho các nước thành viên mà theo đó, Hungary được phân bổ thấp nhất là 2.300 người.

Đối với Chính phủ của Thủ tướng Viktor Orban, lý do được đưa ra: người tị nạn là nguy cơ an ninh; tôn giáo và văn hóa của những người tị nạn không hòa đồng với xã hội nên sẽ phá nát nền tảng văn hóa của Hungary và châu Âu...

Và để cho tất cả những lý lẽ này có một sức nặng pháp lý, Budapest quyết định trưng cầu dân ý vào ngày 2/10.

Theo các khảo sát, 79% người dân Hungary muốn đóng cửa biên giới phía Nam và các dự đoán đều cho thấy người dân nước này sẽ nói "Không".

Vì sao Chính phủ Hungary quyết định gây chia rẽ?

Theo Csaba Toth, Giám đốc Tổ chức nghiên cứu chính sách dân chủ (Think-tank Republikon Institute) ở Hungary cho rằng, thực chất, Chính phủ ông Orban bày ra cuộc trưng cầu dân ý không chỉ phản đối các quyết sách của EU mà còn nhằm ý đồ đánh lạc hướng dư luận khỏi những chủ đề nóng khác mà chính phủ của ông xử lý kém hiệu quả như giáo dục hay tăng trưởng kinh tế.

“Sự ủng hộ với đảng Fidesz của Thủ tướng tăng lên khi các cuộc tranh luận tập trung vào chuyện nhập cư và giảm xuống khi đề cập các chủ đề khác. Vì thế, việc giữ chuyện nhập cư làm trung tâm tranh luận là chuyện sống còn với Fidesz”- Csaba Toth nói.

Có thể thấy rõ những nỗ lực của Thủ tướng Orban trong việc đổ lỗi cho các âm mưu của EU trong triển khai kế hoạch phân bổ hạn ngạch.

Trung cau dan y va moi nguy EU tan vo - Anh 2

Hungary phản đối mãnh liệu kế hoạch phân bổ hạn ngạch người tị nạn.

Gần 2 triệu euro đã được chi ra chỉ để in các áp-phích gieo rắc sự sợ hãi và hoài nghi của người dân Hungary đối với dân tị nạn, với các dòng chữ như “chính sách quota là một nguy cơ an ninh lớn” hay các hình ảnh vụ khủng bố ở Nice (Pháp, ngày 14/7) với chú thích “các vụ tấn công cũng có thể ập đến Hungary bất cứ lúc nào”.

Năm ngoái Chính phủ Hungary đã xây bức tường dài 164 ki lô mét ở biên giới với Serbia để chặt đứt “con đường Balkan”, bất chấp các lời chỉ trích về việc tạo ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo.

Nhưng âm mưu tiềm ẩn và mang tầm quốc tế hơn là cuộc trưng cầu dân ý sẽ kích thích sự bất mãn và chia rẽ giữa các nước thành viên, lấy các cuộc trưng cầu dân chủ để phủ quyết chính sách chung của cả EU.

Điều này chắc chắn đe dọa tương lai và cả mục đích tồn tại của Liên minh khi không đáp ứng được các lợi ích chung của các nước thành viên.

Sự tồn tại của nhóm Visegrad (Ba Lan, Hungary, Slovakia, CH Czech) luôn phản đối quyết liệt chính sách phân bổ quota tị nạn từ Brussels đang tạo điều kiện cho việc hình thành một nhóm khác.

Đó là nhóm quốc gia gồm các nước Bắc Âu như Thụy Điển, Đan Mạch, Phần Lan và một số nước Tây Âu (Luxemburg, Bỉ...). Nhóm này đang liên tục kêu gọi EU trừng phạt nghiêm khắc các nước như Hungary vì vi phạm quy định và các giá trị của khối.

Trung cau dan y va moi nguy EU tan vo - Anh 3

Hungary sẽ kích thích một sự tan vỡ của EU.

Liên minh này vẫn chưa gượng dậy nổi sau cú sốc Brexit và giờ phải tiếp tục đối mặt với các cuộc trưng cầu dân ý đầy thách thức khác. Nếu cử tri Hungary nói “Không” (khả năng rất cao) thì làn sóng bài châu Âu, bài tị nạn từ các đảng cực hữu và dân túy có thể nhấn châu lục này vào cuộc khủng hoảng không lối thoát.