Liên minh với các đồng minh châu Á và sự hiện diện của Mỹ tại châu Á - Thái Bình Dương có thể được củng cố.

Donald Trump dự kiến sẽ thông qua cuộc họp đầu tiên của mình với một nhà lãnh đạo nước ngoài trên cương vị Tổng thống Mỹ mới đắc cử để cố gắng trấn an Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và các đồng minh châu Á khác về những tuyên bố trong chiến dịch tranh cử, các cố vấn của ông Trump nói.

Ông Abe và ông Trump có nhiều khác biệt về các vấn đề chính sách như thương mại tự do, tuy nhiên, cả hai có thể tìm kiếm lập trường chung khi hội đàm tại New York vào ngày 17/11, bao gồm cam kết để khôi phục lại vị thế toàn cầu của hai quốc gia và mong muốn đối phó với một Trung Quốc đang lên cũng như cải thiện quan hệ với Nga.

Trump- Abe dap tat su lo so cua dong minh chau A - Anh 1

Báo chí Nhật Bản rầm rộ đăng tải chiến thắng của ông Trump. (Nguồn: AFP- JIJI)

"Thủ tướng Abe và ông Trump sẽ có sự tiến triển tốt", ông Takashi Kawakami, một giáo sư tại Đại học Takushoku Tokyo cho biết. "Cả hai đều có xu hướng quyết định và hành động dựa vào trực giác. Và cả hai đều là người thực tế - đặt lợi ích của nước họ lên đầu tiên."

Một cố vấn của Trump cũng cho biết Tổng thống mới đắc cử sẽ tái khẳng định cam kết với liên Hoa Kỳ-Nhật Bản và khu vực bất chấp những tuyên bố trước đó về việc ông Trump có thể dấy lên quan ngại về vấn đề quốc phòng của Nhật Bản kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai.

Triển vọng liên minh tốt đẹp

"Việc đầu tiên và cho đến nay, ưu tiên hàng đầu là xây dựng mối quan hệ cá nhân hơn là tranh luận về lĩnh vực chính sách cụ thể," một người nguồn tin thân cận với chính phủ Nhật Bản về cuộc họp này cho biết.

"Tôi nghĩ thông điệp ... sẽ là vô cùng yên tâm," một cố vấn của ông Trump nói. "Tôi hy vọng ông ấy sẽ tái khẳng định cam kết với liên minh và nhấn mạnh sự hiện diện lâu dài ở Thái Bình Dương."

Các cố vấn giấu tên cho biết, sự hỗ trợ tài chính của Nhật Bản đối với quân đội Mỹ tại nước này có thể tăng lên, nhưng điều này không phải là một trọng tâm.

Nhật Bản tháng 12/2015 đã tăng ngân sách hỗ trợ cho lực lượng Mỹ tại Nhật Bản lên 1,4% trong 5 năm tới, với mức trung bình 1.74 tỷ USD/năm. Bộ trưởng Quốc phòng Tomomi Inada đã cho biết Tokyo đã trả quá đủ. Ngân sách quốc phòng của Nhật hiện ở mức hơn 1% GDP so với mức hơn 3% của Mỹ.

Ông Abe đã liên tục gia tăng ngân sách quốc phòng chung của Nhật Bản kể từ khi nhậm chức vào năm 2012 trong khi lí giải lại Hiến pháp thời hậu chiến để cho phép quân đội có một vai trò toàn cầu lớn hơn.

"Thành thật mà nói, Thủ tướng đã quyết đoán và thẳng thắn hơn trong việc cố gắng thay đổi vị thế toàn cầu của Nhật Bản," một cố vấn của ông Trump nói. "Tôi nghĩ rằng ông ấy sẽ có một người khán giả tiếp thu (tại cuộc họp với ông Trump)."

Cuộc họp của hai bên cũng có thể đề cập đến Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ông Obama đã có mối quan hệ căng thẳng với Nga nhưng Trump đã ca ngợi Putin và nhấn mạnh về khả năng cải thiện quan hệ song phương. Còn ông Abe cũng đang muốn giải quyết tranh chấp quần đảo với Nga và sẽ gặp gỡ Tổng thống Putin trong một hội nghị thượng đỉnh vào tháng 12 tới.

Trên mặt trận kinh tế, Abe cũng có thể có thể cung cấp công nghệ Nhật Bản và tài chính cho các dự án cơ sở hạ tầng của Hoa Kỳ - điều ông Trump đã nói rằng muốn thúc đẩy.

Lo ngại về bất đồng

Trước đó, những bình luận khi tranh cử của ông Trump bình luận về việc Nhật Bản có thể phát triển vũ khí hạt nhân và yêu cầu các đồng minh phải trả thêm tiền cho việc duy trì lực lượng Mỹ tại các nước này đã dấy lên nhiều quan ngại.

Một cố vấn của ông Trump cho biết ông hy vọng lần gặp mặt này sẽ "đặt ra nền tảng" cho mối quan hệ của ông Trump với Nhật Bản và khu vực. Một số nhà ngoại giao, tuy nhiên, nói rằng, cho tới khi Trump bổ nhiệm được các vị trí quan trọng, vẫn còn khó khăn để đánh giá chính sách của ông về nhiều vấn đề đối ngoại, bao gồm cả sự gia tăng hiện diện trên biển của Trung Quốc và mối đe dọa hạt nhân của Triều Tiên.

Bên cạnh đó, việc giải quyết sự khác biệt về quan điểm thương mại tự do có thể còn nhiều khó khăn với sự phản đối của ông Trump về TPP.

"Chúng ta cần tiếp tục nỗ lực", "Nếu có sự phản đối mạnh mẽ từ ông Trump, điều này sẽ là một thảm họa đối với những nỗ lực của chúng tôi với TPP. Chúng tôi sẽ phải xử lý nó một cách cẩn thận." những người tin thân cận với Nhật Bản cho biết.

(Theo Reuters)

An Bình