Lợi dụng biển động, các loại tội phạm buôn lậu qua đường biển Hải Phòng đang hoạt động ráo riết. Từ đầu tháng 1 tới nay, các lực lượng biên phòng, cảnh sát biển, hải quan... đã bắt hàng chục vụ tàu vận chuyển than, quặng, xăng dầu... tại vùng biển Hải Phòng. Các thủ đoạn ngày càng tinh vi, tận dụng tối đa kẽ hở của pháp luật đang là những rào cản lớn trong công tác đấu tranh, triệt xóa loại tội phạm này.

Bộ đội biên phòng Hải Phòng kiểm tra phương tiện nghi vận chuyển than lậu.

Khoáng sản, nhiên liệu “chảy chui” qua đường biển

Ngày 13.1, tại vùng biển Cát Bà (Hải Phòng), tổ trinh sát của Cục Cảnh sát biển Việt Nam kiểm tra, phát hiện tàu QN 4073 đang vận chuyển khoảng 800 tấn than. Tại thời điểm kiểm tra, thuyền trưởng và các thuyền viên không xuất trình được giấy tờ, hóa đơn chứng minh nguồn gốc số than trên.

Địa bàn biên giới biển Hải Phòng có vị trí nằm tiếp giáp vựa than Quảng Ninh, có đường hàng hải quốc tế thuận lợi cho hoạt động giao thông vận tải biển với các tỉnh phía nam Trung Quốc – thị trường rộng lớn có nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu than, khoáng sản.

Thời gian gần đây, trên vùng biển Hải Phòng xuất hiện loại tội phạm mới là vận chuyển dầu lậu quy mô lớn. Điển hình là vụ ngày 29.12.2012, Hải đội 2 (biên phòng Hải Phòng) bắt giữ tàu QN 3438 đang vận chuyển 90.000 lít dầu FO và 30.000 lít dầu DO. Tiếp đó, ngày 2.1 đơn vị này tiếp tục bắt giữ tàu QN 5698 vận chuyển 9.000 lít dầu nhờn. Nguồn gốc của số dầu này chủ yếu được thu gom từ các tàu vận tải viễn dương và dầu trộm cắp, gian lận của một số thuyền trưởng, thủy thủ bán lại cho các đầu nậu thu gom. Các mặt hàng quặng khai thác từ các tỉnh miền Trung cũng tận dụng tối đa vùng biển Hải Phòng để xuất lậu sang Trung Quốc. Thủ đoạn của các đối tượng là mang danh nghĩa vận chuyển tới Hải Phòng nhưng khi tàu vào đến vùng biển Hải Phòng, chúng lợi dụng thời cơ đưa tàu vượt biên xuất lậu sang Trung Quốc. 2 vụ việc liên tiếp thời gian qua là tàu Phú Hưng 03 và tàu DynamichBright đã xuất lậu thành công. Bộ đội biên phòng Hải Phòng đã lập án truy xét, chuyển tài liệu cho CA Hải Phòng truy tố trước pháp luật.

Thiếu giấy tờ trên biển, vào bờ... lập tức có

Các vụ buôn lậu, gian lận thương mại mặt hàng than, dầu, quặng mà lực lượng chức năng phát hiện trên vùng biển Hải Phòng đều có một điểm chung: Khi bị kiểm tra, thuyền trưởng và các thuyền viên không xuất trình được giấy tờ, hóa đơn chứng minh nguồn gốc số hàng hóa. Tới lúc bị lực lượng chức năng bắt giữ, đưa về đến bờ để xử lý thì chủ tàu lập tức có mặt, đem theo đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc số hàng vừa bị bắt giữ.

Đại tá Nguyễn Văn Nam - Chỉ huy trưởng Bộ đội biên phòng Hải Phòng - cho biết: “Quay vòng hóa đơn và mua đi, bán lại bởi các Cty “ma” là thủ đoạn được các đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại sử dụng phổ biến nhất. Đây là thủ đoạn lợi dụng thời gian, kẽ hở pháp luật để hợp lý hóa đơn chứng từ hoặc qoay vòng hóa đơn. Các đối tượng buôn lậu thường dùng 1 bộ hóa đơn có nhiều lần vận chuyển hoặc cho nhiều phương tiện vận chuyển ở nhiều bến khác nhau, số hàng thực tế xuất lớn hơn thể hiện trên hóa đơn nhiều lần. Khi lực lượng chức năng kiểm tra 1 tàu thì các tàu khác vẫn tiếp tục hành trình, còn tàu vi phạm ngay sau đó được cung cấp bộ hóa đơn xuất hàng”.

Thời gian vừa qua, tội phạm buôn lậu than, khoáng sản xuất hiện thêm thủ đoạn mới là khi xuống hàng thì dùng một kíp tàu, khi tàu chạy lại dùng một kíp tàu khác để che giấu nguồn và địa điểm tập kết hàng lậu hoặc thay đổi biển số tàu nhiều lần để đánh lạc hướng lực lượng trinh sát. Với những thủ đoạn tinh vi nêu trên, tội phạm buôn lậu than, khoáng sản được coi là loại tội phạm “khó nhằn” nhất của Bộ đội biên phòng và các lực lượng chức năng.

Trước những khó khăn đến từ nhiều phía, các cơ quan chức năng nhận định, năm 2013 khu vực biên giới biển Hải Phòng vẫn là điểm nóng về buôn lậu, gian lận thương mại các mặt hàng than, khoáng sản, nhiên liệu.