GD&TĐ - Cùng với sự phục hồi của nền kinh tế và một số nhân tố khác, số người nước ngoài sống tại Nhật Bản đã đạt mức cao kỉ lục – đi kèm là tăng số trẻ không thể hiểu tiếng Nhật và vì vậy cũng không thể theo nổi chương trình học ở trường.

Có hàng nghìn trẻ bối rối và lạc lõng trong trường học Nhật Bản cần được hỗ trợ GD tiếng Nhật…

Rào cản ngôn ngữ

Mùa xuân năm nay, cậu bé 7 tuổi đến từ Philippines được nhận vào 1 trường tiểu học công lập tại quận Aomori. Cậu bé tới Nhật tháng 8 năm ngoái sau khi mẹ kết hôn với một người quốc tịch Nhật. Lẽ ra cậu bé ở tuổi học lớp 2 nhưng phải vào học lớp 1 vì không biết tiếng Nhật. Tuy nhiên học lớp 1 cũng là vô cùng khó khăn.

Trong một tiết Toán, trên màn chiếu có hình 17 con rùa và giáo viên đặt câu hỏi: “Lấy đi 10 con, còn lại bao nhiêu con?”. Trong khi hầu hết bạn trong lớp trả lời “7” thì cậu bé vẫn ngơ ngác.

Trong các môn học khác cũng vậy, cậu bé thường nhầm lẫn và cảm thấy hoang mang. “Nihongo, muzukashii (tiếng Nhật khó lắm)” – Cậu bé giải thích.

Trong năm 2014, có 9 trẻ nước ngoài học tiểu học, THCS và THPT tại quận Aomori – đối tượng cần đặc biệt hỗ trợ tiếng Nhật.
Giáo viên chủ nhiệm của cậu bé kể trên cho biết chưa dạy trẻ nước ngoài bao giờ, cô không thể nói tiếng Anh hay tiếng Philippines và vì thế “không biết bé tiếp thu kiến thức được đến đâu”.

Theo Bộ Tư pháp, số người nước ngoài sống tại Nhật từ 3 tháng trở lên – năm 2015 – đã đạt 2,23 triệu, mức cao kỉ lục trong lịch sử. Mặc dù số người nước ngoài có tạm thời giảm do tác động của khủng hoảng tài chính năm 2008 và trận động đất kinh hoàng năm 2011, tuy nhiên nền kinh tế phục hồi đã khiến tăng số lao động nước ngoài làm việc trong những công ty vừa và nhỏ. Bên cạnh đó cũng tăng số người nước ngoài đến Nhật sau khi kết hôn với công dân Nhật.

Chưa có chính sách thống nhất

Việc bổ trợ tiếng Nhật cho trẻ nước ngoài được thực hiện khác biệt giữa các địa phương.

Thành phố Osaka đã “thiết kế” 4 trường tiểu học và THCS tại thành phố thành “trường trung tâm” dành cho trẻ nước ngoài. Chính quyền thành phố phân bổ 12 giáo viên dành riêng dạy tiếng Nhật cho các trường này.

Trẻ em từ lớp 4 trở lên có thêm các tiết dạy bổ trợ tiếng Nhật 2 lần/tuần tại những trường này với tổng thời gian từ 3 đến 4 tiếng đồng hồ.

Cơ quan quản lí GD quận giải thích: “Thậm chí nếu trường của bạn không có giáo viên thích hợp – người có thể dạy tiếng Nhật – bạn vẫn có thể học tiếng Nhật ở “trường trung tâm” gần đó”.

Quận Aomori thì không có những trường hoặc giáo viên như vậy để dạy trẻ nước ngoài. Một cán bộ quản lí GD quận Aomori thừa nhận: “Bởi có quá ít người nước ngoài nên khó mà phân bổ ngân sách dành cho việc này”.

Nhiều chính quyền địa phương mở lớp sau giờ học và nhờ tới sự trợ giúp giáo viên tiếng Nhật từ các tổ chức phi chính phủ.

Các chuyên gia nêu ý kiến, chính phủ nên coi trọng hơn giáo dục cho người nước ngoài bởi đây là nguồn nhân lực trong bối cảnh Nhật Bản muốn vươn lên trong quá trình toàn cầu hóa, tỉ lệ sinh thấp và già hóa dân số tại Nhật Bản.