Trong một nghiên cứu mới, những nhà nghiên cứu đã kiểm tra khả năng của trẻ nhỏ để biết khi nào chúng nhận biết được việc người lớn có những suy nghĩ khác chúng. Nhóm làm việc đã phát hiện ra trẻ trong độ tuổi từ 2 đến 2 tuổi rưỡi nhận thức được khi nào người lớn nói dối, lừa gạt hay giả vờ.

Một nhóm nhà nghiên cứu quốc tế đã phân tích cách cư xử của hơn 140 trẻ em ở nước Mỹ trong độ tuổi từ 2 đến 2 tuổi rưỡi. Họ sử dụng một phương pháp luận gọi là “bài tập tạo niềm tin sai lầm”. Công cụ này được dùng để xác định xem liệu bọn trẻ có thất bại trong việc hiểu khi nào người lớn suy nghĩ khác thường so với cách họ suy nghĩ thường ngày không?

Tre len 2 tuoi da nhan biet duoc loi noi doi - Anh 1

Bài kiểm tra – Emma và quả táo. Ảnh: NTU Singapore

Những “niềm tin sai lầm” là những quan niệm sai có kết quả từ các lý do không chính xác. Những nhà nghiên cứu cũng xem xét liệu các bài tập này có vẻ quá cao cấp để cho trẻ em có thể hiểu, hoặc chúng chứa quá nhiều thông tin khiến trẻ không thể xử lý ngay tức thời. Những phát hiện của nhóm được xuất bản trên các biên bản lưu của Viện Khoa học quốc gia.

Những nhà nghiên cứu đơn giản hóa các công việc truyền thống trong bài thử nghiệm. Bọn trẻ được kể một câu chuyện về nhân vật có tên là Sally, cô ấy giấu một hòn bi vào một trong hai thùng chở hàng rồi rời đi. Sally không biết rằng, sau đó hòn bi đã được chuyển đến một thùng chở hàng khác.

Trong tình huống này, những nhà nghiên cứu hỏi bọn trẻ về nơi Sally có thể tìm được hòn bi của mình. Trong khi những trẻ nhỏ hơn khi được hỏi liền chỉ vào vị trí mới mà hòn bi được di chuyển đến, thì những trẻ ở độ tuổi 4 hoặc lớn hơn lại thường chỉ vào nơi đầu tiên viên bi được giấu. Bởi chúng không hiểu về những niềm tin sai lệch của Sally về nơi giấu bi.

Tre len 2 tuoi da nhan biet duoc loi noi doi - Anh 2

Trẻ tham gia vào thí nghiệm. Ảnh: NTU Singapore

Trong một phiên bản được thay đổi, những nhà nghiên cứu sử dụng câu chuyện của “Emma” và một quả táo với hình thức thực hiện giống như câu chuyện trên. Nhưng lần này, quả táo được đem đến một địa điểm không được tiết lộ. Trước khi hỏi trẻ nhỏ về nơi Emma có thể tìm được quả táo, nhóm nghiên cứu hỏi thêm hai câu hỏi được thể hiện dưới dạng hai bức tranh vật thể. Nhóm kiểm tra hỏi bọn trẻ về địa điểm của vật thể trong câu hỏi.

Những nhà nghiên cứu nói rằng, phương pháp này giảm thiểu những đòi hỏi về quá trình tiếp nhận thông tin, tạo sự dễ dàng hơn cho trẻ nhỏ trả lời câu hỏi cuối cùng. Khi trẻ trả lời các câu hỏi một cách chính xác, những nhà nghiên cứu chỉ ra một điều: trẻ con nhận thức được việc những người khác có thể có những suy nghĩ khác với chúng. Độ tuổi của trẻ nhận biết được sự khác biệt này sớm hơn với các độ tuổi được đưa ra trong các thí nghiệm trước đây.

“Nghiên cứu của chúng tôi chỉ ra rằng, khi những công đoạn được đơn giản hóa, thậm chí trẻ 2 tuổi cũng có thể trả lời chính xác. Khả năng trả lời câu hỏi về những người có niềm tin không đúng là món quà rất sớm trong giai đoạn phát triển của trẻ em, điều này trái với những suy nghĩ truyền thống”, giáo sư tâm lý học Renee Baillageon của trường Đại học Illinois cho biết.

Theo những nhà nghiên cứu, trẻ em có thể nhận biết được những niềm tin sai lầm, nhưng không thể minh họa sự hiểu biết này vì chúng quá phức tạp. Trong giai đoạn kế tiếp, một vài thành viên của nhóm sẽ tiến hành ba nghiên cứu mới liên quan đến hiện tượng này ở Singapore và một số nước khác trong khu vực châu Á.

“Việc có khả năng hình dung được những niềm tin sai lầm giúp trẻ nhận biết được người khác đang nói dối, lừa gạt hay giả vờ với chúng. Nếu bố mẹ nghĩ trẻ em không hiểu được những vấn đề phức tạp, họ nên kể những phiên bản đơn giản hơn của sự thật và loại bỏ đi những thứ mà họ thấy là quá phức tạp”, trợ lý giáo sư tên là Setoh Pi Pi ở trường Đại học công nghệ Nanyang ở Singapore cho biết.

Bích Trâm (Dailymail)