Tiêm chủng là biện pháp phòng ngừa duy nhất để bảo vệ người dân trước nguy cơ mắc bệnh viêm não Nhật Bản.

Trước tình hình bệnh viêm não, trong đó có viêm não Nhật Bản, đang bước vào đỉnh dịch, TP.HCM dự kiến sẽ tổ chức tiêm vaccine ngừa viêm não Nhật Bản trong tháng 8 cho trẻ em từ một đến năm tuổi. Nhân dịp này, ThS-BS Hồ Vĩnh Thắng, Phó Trưởng khoa Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh - Viện Pasteur TP.HCM, cung cấp cho bạn đọc Pháp Luật TP.HCM những thông tin cần biết xung quanh căn bệnh này cũng như cách phòng ngừa hiệu quả.

Tỉ lệ tử vong có thể lên tới 10%-20%

. Thưa bác sĩ, hiện tình hình viêm não Nhật Bản khu vực phía Nam diễn tiến như thế nào?

+ ThS-BS Hồ Vĩnh Thắng: Viêm não Nhật Bản là một bệnh nhiễm virus cấp tính gây tổn thương hệ thần kinh trung ương. Bệnh lây truyền từ các ổ chứa virus mà heo là động vật đóng vai trò chính. Khi muỗi hút máu của heo có chứa virus và sau đó đốt người sẽ truyền virus sang người. Đây là con đường duy nhất lây nhiễm bệnh viêm não Nhật Bản. Cho tới nay chưa thấy có sự lây truyền bệnh từ người sang người. Theo số liệu hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm khu vực phía Nam, hiện số ca ghi nhận sau năm tháng đầu năm 2014 là 60 ca.

. Bệnh này gặp ở lứa tuổi nào nhiều nhất? Nếu không trị kịp để lại những biến chứng, hậu quả như ra sao?

+ Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên nhiều nhất là trẻ dưới 15 tuổi, đặc biệt nhóm nguy cơ cao nhất là trẻ ở lứa tuổi 2-6 (chiếm 75% tổng số trẻ mắc bệnh). Phân bố theo địa bàn, các tỉnh phía Bắc có số ca mắc cao hơn các tỉnh phía Nam. Ngoài ra, các đối tượng đi du lịch đến các vùng này mà chưa tiêm vaccine hoặc chưa có miễn dịch bảo vệ thì cũng dễ dàng mắc phải.

Tiêm vaccine là biện pháp hữu hiệu nhất phòng ngừa viêm não Nhật Bản. Ảnh: TÙNG SƠN

Bệnh viêm não Nhật Bản có thể để lại những di chứng nặng nề liên quan đến hệ thần kinh hoặc tâm thần, tỉ lệ tử vong có thể lên tới 10%-20%. Mặc dù không có thuốc điều trị đặc hiệu nhưng việc phát hiện trẻ mắc bệnh sớm, phối hợp cùng với điều trị nâng đỡ cũng giúp làm giảm các hậu quả của bệnh.

Chủng ngừa cho đến 15 tuổi

. Xin cho biết quy trình tiêm vaccine ngừa bệnh viêm não Nhật Bản như thế nào? Ngoài tiêm ngừa còn biện pháp nào khác?

+ Các vaccine viêm não Nhật Bản hiện được sử dụng tại Việt Nam đều đã được kiểm tra kỹ về an toàn và hiệu lực, được chỉ định tạo miễn dịch phòng bệnh viêm não Nhật Bản cho trẻ 12 tháng tuổi trở lên. Lịch tiêm chủng phổ biến hiện nay gồm: Liều gây miễn dịch cơ bản: Tiêm đủ ba mũi (mũi một lúc trẻ 12 tháng tuổi; mũi hai sau mũi một từ một đến hai tuần; mũi ba cách mũi hai một năm). Sau đó cứ 3-4 năm tiêm nhắc lại cho đến khi trẻ qua 15 tuổi. Ngoài việc tiêm chủng vaccine còn có thể phòng ngừa bằng cách tránh muỗi đốt. Tuy nhiên, tiêm vaccine viêm não Nhật Bản cho người vẫn là phương thức hữu hiệu và kinh tế nhất.

. Trẻ từ trước tới nay chưa tiêm mũi nào, nay đã 6-7 tuổi thì có thể bắt đầu tiêm theo lịch được không?

+ Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, vì vậy các đối tượng chưa được tiêm chủng có thể tham gia tiêm chủng vaccine. Với trẻ trên năm tuổi nếu chưa được tiêm vaccine viêm não Nhật Bản thì cũng tiêm với ba liều cơ bản như trên cho đến khi trẻ qua 15 tuổi.

Miễn phí cho trẻ 1-5 tuổi

. Được biết nhiều tỉnh, thành phố đã triển khai tiêm vaccine ngừa viêm não Nhật Bản miễn phí cho trẻ 1-5 tuổi, còn ở TP.HCM thì như thế nào?

+ Vaccine viêm não Nhật Bản đã được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, có nghĩa trẻ 1-5 tuổi được chích ngừa miễn phí. Tuy nhiên, trước năm 2013, việc triển khai tiêm vaccine viêm não Nhật Bản miễn phí cho trẻ 1-5 tuổi chỉ được thực hiện tại những huyện nguy cơ (80% số huyện trên toàn quốc). Từ năm 2014, chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia có kế hoạch tiêm chủng vaccine này cho trẻ 1-5 tuổi ở tất cả quận, huyện trên toàn quốc, kể cả TP.HCM.

. Ngoài tiêm chủng theo chương trình, nếu muốn tiêm chủng dịch vụ thì phụ huynh cần đưa con đến những nơi nào, giá cả bao nhiêu?

+ Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia có đủ vaccine viêm não Nhật Bản tiêm cho các đối tượng nguy cơ. Ngoài ra, phụ huynh có thể đưa con em đi tiêm chủng vaccine tại các cơ sở y tế đủ điều kiện theo quy định của Bộ Y tế (các trung tâm y tế dự phòng quận, huyện và một số phòng khám tư). Giá tiêm khoảng 120.000 đồng/mũi.

DUY TÍNH thực hiện

TP.HCM: 400.000 trẻ 1-5 tuổi sẽ được tiêm vaccine ngừa viêm não Nhật Bản miễn phí

Ngày 5-7, BS Nguyễn Trí Dũng, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM, cho biết dự kiến bắt đầu từ tháng 8, TP sẽ tổ chức tiêm vaccine viêm não Nhật Bản trên toàn TP cho trẻ em từ một đến năm tuổi với số lượng trên dưới 400.000 trẻ.

Thời gian gần đây, bệnh viêm não diễn biến khá phức tạp và đang bước vào đỉnh dịch. Riêng tại TP.HCM, trong năm tháng đầu năm 2014 số trẻ mắc viêm não do virus là 34 trẻ. Cũng tại TP.HCM, bốn quận, huyện trọng điểm có nguy cơ phát sinh viêm não Nhật Bản gồm quận 9 và các huyện Hóc Môn, Củ Chi, Bình Chánh. TP.HCM cũng đang bước vào mùa mưa, thời điểm thuận lợi để phát sinh muỗi nên nguy cơ xuất hiện nhiều hơn những dịch bệnh, trong đó có viêm não Nhật Bản.