Mấu chốt của vụ án là thửa đất bị chặt hạ cây rừng, bị đốt có nằm trong ranh giới vườn quốc gia hay không. Nếu không nằm trong ranh giới vườn quốc gia thì các bị cáo vô tội và ngược lại...

Tranh cai ve vu huy hoai rung o Phu Quoc - Anh 1

Ngày 19-10 tới, TAND tỉnh Kiên Giang sẽ xử phúc thẩm vụ vợ chồng ông Trần Kiều Hưng (nguyên phó bí thư Đảng ủy xã Cửa Cạn, Phú Quốc) bị truy tố về tội hủy hoại rừng. Trước đó, tháng 11-2015, TAND huyện Phú Quốc xử sơ thẩm lần ba đã tuyên bố vợ chồng ông Hưng không phạm tội nhưng bản án này bị VKSND huyện kháng nghị phúc thẩm.

Đất bị chặt cây có phải đất rừng?

Theo hồ sơ, tháng 9-2012, Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia (VQG) Phú Quốc đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự hủy hoại rừng. Sau đó Cơ quan CSĐT Công an huyện Phú Quốc đã ra quyết định khởi tố vợ chồng ông Hưng về tội này.

Theo báo cáo của Hạt Kiểm lâm VQG Phú Quốc, khi đang thuê người chặt hạ cây rừng trên đất rừng đặc dụng tại tiểu khu 8, phân khu phục hồi sinh thái VQG Phú Quốc (thuộc ấp 3, xã Cửa Cạn) thì vợ chồng ông Hưng bị Trạm Kiểm lâm xã Cửa Cạn phát hiện, lập bốn biên bản đình chỉ từ ngày 2-11-2011 đến ngày 23-12-2011. Sau đó vợ chồng ông Hưng không chấp hành mà vẫn tiếp tục thuê người vào gom đốt các cây rừng đã chặt hạ để trồng cây ăn trái.

Sau đó các cơ quan chức năng đã tiến hành điều tra, khám nghiệm hiện trường diện tích rừng bị hủy hoại là 4.042 m 2 , làm chết 179 cây rừng các loại, trong đó 87 cây có trữ lượng gỗ 10,721 m 3 .

Trong quá trình tố tụng, vợ chồng ông Hưng không thừa nhận hủy hoại đất rừng đặc dụng của VQG Phú Quốc. Họ khai năm 1987, cha vợ ông Hưng cho vợ chồng ông phần đất có diện tích 17.441 m 2 . Năm 2010, vợ chồng ông Hưng làm thủ tục xin cấp giấy đỏ. Tháng 1-2010, hội đồng tư vấn cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của xã Cửa Cạn do chính ông Hưng làm chủ tịch hội đồng đã đề nghị cấp giấy và được UBND huyện Phú Quốc cấp giấy đỏ với diện tích 6.750,5 m 2 , phần đất còn lại do nằm trong ranh giới VQG nên không được cấp. Vợ chồng ông Hưng cho rằng thửa đất 4.042 m 2 bị chặt hạ cây nói trên nằm trong thửa đất 6.750,5 m 2 mà họ được UBND huyện Phú Quốc cấp nên họ không phạm tội.

Tranh cai ve vu huy hoai rung o Phu Quoc - Anh 2

Lực lượng chức năng kiểm tra tại thửa đất 4.042 m 2 sau khi vợ chồng ông Hưng đã trồng cây ăn trái. Ảnh: HH

Có tội hay không, chờ tòa phúc thẩm

Trong khi đó, VKSND huyện Phú Quốc vẫn xác định phần đất 4.042 m 2 bị chặt hạ cây nằm trong ranh giới VQG Phú Quốc nên truy tố vợ chồng ông Hưng về tội hủy hoại rừng theo điểm b khoản 3 Điều 189 BLHS (hủy hoại rừng đặc dụng). Đến nay, vụ án đã trải qua bốn phiên xử, trong đó có một lần tòa tuyên vợ chồng ông Hưng có tội, một lần tòa tuyên họ không phạm tội.

Cụ thể, tháng 5-2013, TAND huyện Phú Quốc xử sơ thẩm lần đầu, phạt ông Hưng hai năm tù, vợ ông Hưng ba năm tù treo... Tháng 3-2014, TAND tỉnh Kiên Giang xử phúc thẩm lần đầu đã hủy bản án này, giao hồ sơ về cho cấp sơ thẩm điều tra, xét xử lại vì có vi phạm tố tụng nghiêm trọng.

Tháng 3-2015, TAND huyện Phú Quốc đưa vụ án ra xử sơ thẩm lần 2 nhưng tuyên trả hồ sơ để điều tra bổ sung. VKSND huyện không đồng tình, giữ nguyên quan điểm truy tố và chuyển lại hồ sơ đến tòa.

Tháng 11-2015, TAND huyện Phú Quốc xử sơ thẩm lần ba. Tại phiên tòa này, theo đại diện VKS, vợ chồng ông Hưng vào năm 2006 còn có hành vi phá 7.010 m 2 đất rừng VQG tại ấp 3 (xã Cửa Cạn), đã bị xử phạt hành chính hơn 19 triệu đồng nhưng đến nay vẫn chưa nộp phạt. Đại diện VKS đã đề nghị HĐXX phạt ông Hưng 3-4 năm tù, vợ ông Hưng 2-3 năm tù treo.

Sau hai ngày xét xử, HĐXX tuyên bố vợ chồng ông Hưng không phạm tội hủy hoại rừng như VKS truy tố. Theo HĐXX, thửa đất 4.042 m 2 vợ chồng ông Hưng bị cáo buộc hủy hoại rừng không nằm trong ranh giới VQG mà nằm trong thửa đất 6.750,5 m 2 mà vợ chồng ông Hưng được UBND huyện Phú Quốc cấp giấy đỏ. Mặt khác, các cột mốc do cơ quan chức năng đi cắm mốc ngoài thực địa dùng để xác định vị trí thửa đất 4.042 m 2 này chưa được chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang phê duyệt nên không có giá trị pháp lý.

Ngay sau đó, VKSND huyện Phú Quốc kháng nghị, đề nghị tòa phúc thẩm tuyên hủy bản án sơ thẩm để giao hồ sơ về cấp sơ thẩm xét xử lại theo hướng có tội. Theo VKS, bản án sơ thẩm đã bỏ lọt tội phạm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm hủy hoại rừng đang có dấu hiệu gia tăng, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài nguyên rừng...

Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi, thông tin về phiên tòa phúc thẩm lần hai.

Tám lần kiểm tra hiện trường

Theo VKSND huyện Phú Quốc, CQĐT, VKS, Trung tâm Kỹ thuật và phát triển quỹ đất - Sở TN&MT tỉnh, Sở NN&PTNT tỉnh, Phòng TN&MT huyện Phú Quốc, Hạt Kiểm lâm VQG Phú Quốc, Phòng Nghiên cứu khoa học môi trường - VQG Phú Quốc và chính quyền xã Cửa Cạnđã khám nghiệm, kiểm tra hiện trường tổng cộng tám lần bằng máy định vị GPS 76 CSX sử dụng hệ tọa độ VN-2000 để xác định thửa đất vi phạm. Tám lần này đều có ông Hưng trực tiếp đi cùng để chỉ dẫn (có ghi hình) từ thời điểm rừng bị chặt hạ, bị đốt... Qua tám lần kiểm tra hiện trường, các cơ quan chức năng xác định hai thửa đất (thửa đất 4.042 m 2 bị chặt hạ cây rừng và thửa đất 6.750,5 m 2 được cấp giấy đỏ của vợ chồng ông Hưng) có vị trí riêng biệt, không trùng nhau; thửa 4.042 m 2 bị chặt hạ cây rừng nằm trong ranh giới VQG Phú Quốc.