Dự thảo luật Phòng chống tác hại của lạm dụng rượu bia do vụ Pháp chế (bộ Y tế) có quy định cấm bán rượu bia sau 22h hoặc 24h từng gây xôn xao dư luận. Mới đây, dự thảo này lại tiếp tục nóng khi Hà Nội triển khai một số tuyến phố đi bộ và dự luật này sẽ phải trình bộ Tư pháp thẩm định vào tháng 11 tới.

Các chuyên gia cho rằng, việc cấm rượu bia sau 22h không khả thi và ảnh hưởng nặng nề đối với ngành du lịch. Nhưng cũng có ý kiến khác, đề xuất này sẽ giảm thiểu được tình trạng mất an ninh trật tự về đêm ở các thành phố lớn.

Đề xuất gây nhiều tranh cãi

Trước tình trạng sử dụng rượu bia của nam giới Việt Nam ngày càng nghiêm trọng (tỉ lệ 77%), mới đây, bộ Y tế tiếp tục đưa ra dự thảo luật Phòng chống tác hại của lạm dụng rượu bia do vụ Pháp chế (bộ Y tế) đưa ra. Dự thảo luật có quy định cấm bán rượu bia sau 22h hoặc 24h đang gấp rút hoàn thiện dự thảo luật để trình bộ Tư pháp thẩm định vào tháng 11/2016. Sau đó trình Chính phủ, Quốc hội xem xét, cho ý kiến trong năm 2017 để kịp thời phê duyệt và ban hành vào năm 2018.

Tranh cai de xuat cam ban ruou bia sau 22h - Anh 1

Cấm bán rượu bia sau 22h nhiều hàng quán kinh doanh về đêm có nguy cơ đóng cửa (ảnh Thành Long).

Theo tìm hiểu của PV báo ĐS&PL, tại Hà Nội như phố Tạ Hiện, phố ẩm thực Tống Duy Tân, Hàng Bồ... là phố ẩm thực buổi tối. Dọc phố này mỗi tối có hàng trăm tiệm ăn uống nhẹ như nem chua rán, nem cuốn, nộm, chân gà luộc, nướng, lạc luộc, khô mực... ngoài đồ uống như trà chanh, nước ép hoa quả thì phần lớn khách uống bia, rượu.

Trao đổi với PV, ông Tạ Mạnh Hùng, chủ cửa hàng trên phố Tạ Hiện (Hà Nội) bày tỏ: “Tuyến phố này tập trung hàng ngàn khách trong nước và nước ngoài mỗi đêm, đặc biệt vào dịp cuối tuần, ngày lễ, Tết. Ngoài đồ uống trà chanh, nước giải khát thì một lượng lớn thực khách uống bia hơi, bia chai, rượu. Đặc thù của nhóm khách này là chủ yếu sinh hoạt về đêm, từ khoảng 21h đến 2h sáng hàng ngày. Việc cấm bán rượu bia sau 22h sẽ ảnh hưởng lớn đến những hộ kinh doanh ở đây. Và phố ẩm thực chắc chắn sẽ vắng khách. Thực tế, thực khách rất đông đúc, tấp nập, có nhiều người uống bia rượu sau 22h nhưng chỉ uống để thưởng thức, nhấm nháp cho vui chứ hiếm khi có tình trạng nhậu nhẹt say xỉn hay ảnh hưởng tới an ninh trật tự, an toàn giao thông”.

Ủng hộ dự luật này, bác Đào Văn Tâm (Hàng Chuối, Hà Nội) khẳng định: “Chẳng cần phải nói đâu xa, cứ ra đường vào lúc nửa đêm sẽ thấy tác hại của bia rượu như thế nào. Bọn trẻ thì mặt đỏ tưng bừng, lạng lách, đánh võng trên đường. Những người trung niên thì vừa rời khỏi quán bia rượu đã nôn thốc nôn tháo. Bao nhiêu vụ giết người trên bàn nhậu, tai nạn giao thông khi “ma men” nửa tỉnh nửa say rồi. Hơn nữa, Việt Nam mình mang tiếng trên thế giới là đầu bảng về rượu bia. Tôi cho rằng không chỉ cấm sau 22h mà nên cấm sớm hơn”.

Trước dự thảo quy định cấm rượu bia sau 22h, bà Nguyễn Thị Khánh, Phó Chủ tịch hiệp hội Du lịch TP.HCM bày tỏ sự không đồng tình và nhấn mạnh: “Cấm bán rượu bia sau 22h sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến ngành du lịch Việt Nam. Việc cấm này sẽ gây trở ngại cho ngành du lịch. Bởi thực tế, sản phẩm du lịch của Việt Nam vốn không phong phú, nay lại bị cấm khác nào khép lại những hoạt động về đêm. Hơn nữa, khách đi du lịch là có nhu cầu khám phá ẩm thực, đồ uống, nhu cầu tìm hiểu nền văn hóa, đời sống thành phố về đêm. Việc này đồng nghĩa các dịch vụ về đêm, quán hàng gần như sẽ phải đóng cửa”.

Dự thảo xa thực tế, không khả thi

Nói chuyện với chúng tôi, anh Nguyễn Minh Hoàng (34 tuổi, Hoàng Văn Bánh, Phú Nhuận, TP.HCM) tâm tư, việc cấm bán bia rượu sau 22h đêm là không ổn. Sau khi Hà Nội có phố đi bộ, rất nhiều cửa hàng mọc lên và có bán đồ ăn, đồ nhậu. Du khách nước ngoài đến đây cũng rất thích những quán nhậu bình dân như vậy. Mỗi người đến đây đều chỉ ngắm dòng người qua lại, làm một vài ly bia, rượu chứ có phải ai cũng uống say đâu. Ở TP.HCM cũng vậy, khách đến đây lai rai về đêm là nhiều. Ban ngày họ còn phải đi làm. “Nếu cấm bia rượu, chẳng lẽ chúng tôi ra đó làm cốc trà đá, cốc sinh tố để ăn với đồ nướng? Tôi cho rằng nên cấm bán cho đối tượng này hoặc cấm bán với số lượng lớn. Việc cấm hoàn toàn là cứng nhắc”, anh Hoàng nói.

Trao đổi với PV báo ĐS&PL, GS. TS Đặng Vũ Cảnh Khanh, Viện trưởng viện Nghiên cứu Văn hóa và Phát triển nhận định: “Nhiều dự thảo, quy định đưa ra của không ít bộ ngành rất chủ quan, không có một nghiên cứu, đánh giá, điều tra xã hội học nào. Dự thảo phòng chống tác hại của lạm dụng rượu bia trong đó có quy định cấm bán rượu bia sau 22h cũng thiếu căn cứ. Thậm chí các con số đưa ra cũng rất chung chung, chưa đánh giá đúng tác hại đối với sức khỏe, tình hình an toàn giao thông đối với những người uống rượu bia sau 22h. Bên cạnh đó, việc cấm này có ảnh hưởng đến ngành du lịch hay không và nếu có tác động, ảnh hưởng cụ thể ra sao cũng chưa có đánh giá?... Để khách quan và khoa học thì cần thiết phải có cuộc điều tra xã hội học theo hướng công khai minh bạch, chứ không phải đưa ra một vài con số, rồi kết luận một cách chung chung”.

GS. TS Đặng Vũ Cảnh Khanh cũng chỉ ra: “Dự thảo quy định cấm bán rượu bia sau 22h khi chưa có những đánh giá dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn sẽ vấp phải những ý kiến trái chiều. Đối với những quyết sách, quy định ảnh hưởng, tác động đến đời sống xã hội thì phải có những đánh giá thuyết phục. Tránh việc chỉ đưa ra nhằm áp đặt mệnh lệnh hành chính ảnh hưởng đến sự phát triển của xã hội”.

Đồng quan điểm, ông Trần Thế Dũng, Phó Giám đốc công ty du lịch Thế hệ trẻ, Ủy viên hiệp hội Du lịch TP.HCM nhận định: Nhiều khách du lịch trong nước và nước ngoài đến Việt Nam muốn thưởng thức ẩm thực và rượu bia không thể thiếu, chẳng nhẽ uống trà đá, nước lọc. Đa phần khách du lịch đều có xe đưa đón, nên việc khách uống rượu bia sẽ không ảnh hưởng đến giao thông. Hơn nữa, khách nước ngoài có nhiều du khách có thói quen đi ăn uống, vui chơi sau 22h. Bởi vậy, quy định cấm bán rượu bia sau 22h là thiếu thực tế và cần phải xem xét lại để đảm bảo sức khỏe, an toàn giao thông, nhưng không ảnh hưởng đến du lịch.

Khi nói về vấn đề này, TS. Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng vụ Pháp chế, bộ Y tế cho rằng: “Đến năm 2015, trên thế giới đã có 67 quốc gia đã quy định cấm bán rượu bia sau 22h trong luật và dân người ta thực hiện rất nghiêm. Cấm từ 22h tối đến 8h sáng hôm sau. Việc đưa ra luật này là để cảnh báo, mang tính chất quản lý Nhà nước, của chính quyền. Sẽ là tuyên ngôn của Nhà nước về vấn đề quản lý vì rượu bia làm ảnh hưởng đến sức khỏe nhân dân và xã hội”.

Bà Vũ Thị Minh Hạnh, Phó Viện trưởng viện Chiến lược và Chính sách Y tế (bộ Y tế), thành viên trong tổ biên tập xây dựng dự thảo luật trên phân tích: “Nhiều nước trên thế giới đã áp dụng hạn chế độ tuổi, hạn chế giờ bán, điểm bán rượu bia. Như Thái Lan chỉ cho phép bán rượu bia từ 17h-21h, thời gian được bán rượu bia rất ít. Ngoài ra, có nước cấm bán trong giờ hành chính. Khi xây dựng dự thảo này, tổ biên tập đã bàn rất kỹ và Việt Nam dự định cấm bán rượu bia từ 22h- 6h sáng là rất hợp lý và nhẹ. Đây là một trong những biện pháp có hiệu quả của các nước, tránh việc nhiều người ăn nhậu khuya quá ảnh hưởng đến trật tự xã hội, giao thông, hạnh phúc gia đình...”.

Nhiều vụ trọng án từ rượu bia

Chiều 8/6, Nguyễn Ngọc Hòa tổ chức tiệc nhậu tại một quán hàng có mời T.T.T. (ngụ phường 6, TP. Mỹ Tho) và một vài người bạn. Tiệc nhậu kéo dài đến tối, trong lúc say, chỉ vì mâu thuẫn nhỏ, Hòa vào nhà lấy dao đâm thấu ngực nạn nhân T. dẫn đến tử vong.

Ngày 5/8, TAND TP.HCM đã tuyên phạt Nguyễn Hoài Linh (SN 1997, quê Tiền Giang) 18 năm tù về tội Giết người. Trước đó, Linh mời anh trai tên Tâm đi nhậu. Đến đêm, chỉ vì câu nói đùa, Linh đã cầm dao đâm vào ngực khiến anh Tâm tử vong. Trước đó, tối 9/6, tại xã Hòa Phú, huyện Củ Chi, do mâu thuẫn trong lúc uống rượu bia, Cao Nam Dân và anh Hoàng Quốc Anh (quê tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) xảy ra mâu thuẫn. Trong lúc uống rượu bia, Dân dùng hung khí đâm Quốc Anh trọng thương và sau đó đã tử vong tại bệnh viện.

VŨ PHƯƠNG