Bộ trang phục “Sen vàng Việt Nam” nặng gần nửa tạ mang dự thi trang phục dân tộc tại Hoa hậu Siêu quốc gia 2016 sẽ không gây tranh cãi ầm ĩ nếu người ta không gán nó với từ “quốc phục”. Từ trước đến nay, các người đẹp của chúng ta đi thi thường hay mang áo dài cách tân đủ kiểu để dự phần thi trang phục, bởi dù nó có biến tấu thế nào, ai cũng nhận ra nó có dáng vẻ Việt Nam. Trong khi đó, với sự “phóng tay” của NTK Lê Long Dũng, bộ trang phục dù đã được gắn với Lạc Long Quân – Âu Cơ, nhưng yếu tố truyền thống bị coi là “lạ mắt”, lai căng và “nặng” nhất là nó lại được gọi là “quốc phục”.

Trang phuc dan toc du thi hoa hau = Quoc phuc? - Anh 1

Trong khi NTK Lê Long Dũng chia sẻ bộ trang phục được anh thiết kế trêm cảm hứng từ hình tượng mạnh mẽ của cha Rồng Lạc Long Quân và sự mềm mại, thanh thoát của mẹ Tiên Âu cơ trong truyền thuyết Việt Nam, thì nhiều độc giả khẳng định họ không nhận ra những điều đặc trưng, nét văn hóa của Việt Nam ở bộ trang phục dân tộc này. Thậm chí có ý kiến còn cho rằng nó mang hơi hướng văn hóa Thái Lan, giống như sự chỉ trích trang phục nữ ca sĩ Hoàng Thùy Linh trong MV “ Bánh trôi nước ”.

Rất nhiều câu hỏi đặt ra liệu mang một bộ trang phục lạ lẫm đi dự thi phần trang phục truyền thống ở một cuộc thi tầm cỡ quốc tế như thế có phải điều phù hợp? Bộ trang phục để lộ khuôn ngực, khoe sự gợi cảm. Đó cũng là điều không hợp lý vì trang phục truyền thống của phụ nữ Việt Nam rất kín đáo. Ngoài ra, không ít ý kiến nhận xét bộ trang phục của NTK Lê Long Dũng giống phục trang của các nhân vật trong game điện tử. Vì những lý do đó, có người gọi bộ trang phục này là “quái phục” chứ không thể là “quốc phục” hay “trang phục dân tộc”.

Bản thân NTK Lê Long Dũng cũng lường trước được những ý kiến trái chiều khi ra mắt bộ trang phục với công chúng. Anh trả lời trên báo iHay: “Các bạn nghĩ không giống trang phục Việt Nam thì cũng dễ hiểu thôi vì trước giờ áo dài và áo tứ thân đã quá đại chúng. Chúng ta nên nhớ mình có tới 54 dân tộc anh em, thậm chí một số dân tộc gần biên giới có trang phục rất khó phân biệt được với Trung Quốc, Campuchia, Thái Lan. Vì độ phổ chúng không bằng áo dài nên trang phục lấy ý tưởng thời Văn Lang Âu Lạc như thế chúng ta cần thời gian để quen mắt”.

Nhưng cuộc tranh luận dường như chưa dừng lại khi họ xoáy sâu vào từ “quốc phục” mà NTK Lê Long Dũng dùng để nói về bộ trang phục “Sen vàng Việt Nam” của anh. Báo Tuổi Trẻ viết: “Theo nhà thiết kế Lê Long Dũng, bộ “quốc phục” này là sự “kết hợp vẻ đẹp truyền thống xưa và những nét mới mẻ của thời hiện đại””.

Chính từ “quốc phục” đã gây nên những tranh cãi dữ dội liên quan đến bộ trang phục dự thi phần trang phục dân tộc trong Hoa hậu Siêu quốc gia 2016 chứ chưa hẳn về hình ảnh lạ mắt của nó. Liên quan đến vấn đề này, nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết: “Chúng ta đừng nhầm lẫn các khái niệm quốc phục và thời trang. Theo tôi, thời trang được sáng tạo trên tinh thần bản thân tác giả muốn đề cao giá trị văn hóa VN. Còn quốc phục thì cho đến bây giờ vẫn chưa có, hai khái niệm này khác nhau rất nhiều… Xưa nay Việt Nam luôn coi áo dài của người phụ nữ mang tính chất biểu trưng cho người phụ nữ Việt hiện đại, nhưng chưa coi đó là quốc phục và quốc phục nam cũng chưa có”.

Ông cũng cho rằng, mỗi bản thân NTK gọi là quốc phục, chứ thực tế đây chỉ là bộ quần áo thí sinh Việt Nam mặc và muốn thông qua bộ quần áo đó thể hiện văn hóa của người Việt tại một cuộc thi quốc tế. Cuộc thi mang tính chất giải trí do đó không nên quan trọng hóa nó. Tuy nhiên, không nên lấy chuẩn mực quốc phục ra so sánh với thiết kế “Sen vàng Việt Nam”.

Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến ủng hộ mẫu thiết kế này của NTK Lê Long Dũng. Họ thấy trang phục có sự cách điệu phù hợp khi sử dụng những họa tiết cổ, hoa văn cổ… của Việt Nam, phù hợp với thẩm mỹ đương đại.

Chia sẻ về việc này trên VnExpress, NTK Lê Long Dũng nói: “Đúng là áo dài, áo tứ thân rất đẹp và là trang phục phổ biến của nhiều thí sinh trong nước ở các cuộc thi nhan sắc. Nhưng đừng quên rằng ngoài áo dài, chúng ta còn có nhiều loại trang phục cổ hơn nữa. Bộ tôi thực hiện cho Khả Trang được lấy cảm hứng từ trang phục cổ, thời cách đây khoảng 3000 năm”. Anh cũng nói thêm: “Người xưa bỏ rất nhiều tâm huyết trong việc thiết kế lễ phục. Tôi dựa theo tinh thần đó và cách điệu, sáng tạo ra mẫu của mình”.

Trong các cuộc thi sắc đẹp hoặc sự kiện văn hóa quốc tế, đại diện Việt Nam thường mang lên sân khấu bộ áo dài được thiết kế công phu, dù chưa được chính thức công nhận là “quốc phục” nhưng người Việt và thế giới cũng đều hiểu tà áo dài đại diện cho văn hóa truyền thống Việt. Bởi vậy, việc phản ứng với một bộ trang phục không phải áo dài đi dự thi trang phục truyền thống của công chúng là điều dễ hiểu.

Tìm về những cuộc thi nhan sắc trước đây trên thế giới sẽ thấy Lê Long Dũng không phải nhà thiết kế duy nhất sáng tạo ra những bộ quần áo bắt mắt, độc đáo và khá cầu kỳ trên cảm hứng từ trang phục dân tộc. Đặc biệt, những bộ trang phục đó vẫn được người xem tán dương, ban giám khảo đánh giá cao dù hình dáng không còn “đóng khung” ở hình ảnh đời thường, phổ biến.

Trang phuc dan toc du thi hoa hau = Quoc phuc? - Anh 2

Quốc phục của Ấn Độ gọi là Sari

Trang phuc dan toc du thi hoa hau = Quoc phuc? - Anh 3

Bộ trang phục Ấn Độ lọt top 5 trang phục dân tộc đẹp nhất trong cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2015

Trang phuc dan toc du thi hoa hau = Quoc phuc? - Anh 4

Quốc phục Thái Lan, tên là Phasin

Trang phuc dan toc du thi hoa hau = Quoc phuc? - Anh 5

Hoa hậu Thái Lan - thí sinh có bộ trang phục dân tộc đẹp nhất khu vực châu Á và Châu Đại Dương trong cuộc thi Hoa hậu Trái đất 2016

Trang phuc dan toc du thi hoa hau = Quoc phuc? - Anh 6

Quốc phục Indonesia, thường gọi là Kebaya

Trang phuc dan toc du thi hoa hau = Quoc phuc? - Anh 7

Hoa hậu Indonesia giành huy chương đồng phần thi trình diễn trang phục dân tộc của nhóm thí sinh khu vực châu Á và Châu Đại Dương trong cuộc thi Hoa hậu Trái đất 2016

Trang phuc dan toc du thi hoa hau = Quoc phuc? - Anh 8

Sườn xám- quốc phục Trung Quốc

Trang phuc dan toc du thi hoa hau = Quoc phuc? - Anh 9

Bộ trang phục dân tộc ấn tượng của Trung Quốc trong đêm sơ khảo cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2015

Thực chất, bộ trang phục không xấu để đến nỗi phải nhận nhiều “gạch đá” từ dư luận đến thế, lỗi chỉ tại người ta gán cho nó từ “quốc phục” mới khiến dân tình sục sôi.

Minh Phương