Tại buổi làm việc với đoàn giám sát liên ngành việc thực hiện pháp luật về bảo hiểm xã hội (BHXH) trong các loại hình DN chiều 14.10, UBND TPHCM kiến nghị Chính phủ hỗ trợ TP xử lý nợ BHXH, đặc biệt đối với trường hợp của Tập đoàn Mai Linh, nợ BHXH 113 tỉ đồng. Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Mai Đức Chính và Phó Chủ tịch UBND TP bà Nguyễn Thị Thu đã chủ trì buổi làm việc.

TPHCM 'cau cuu' Chinh phu xu ly 'cuc no' BHXH 113 ti dong cua Mai Linh - Anh 1

Đoàn giám sát liên ngành việc thực hiện pháp luật về Bảo hiểm xã hội (BHXH) trong các loại hình DN làm việc tại TPHCM chiều 14.10

Theo đó, hiện nay, trên địa bàn TPHCM có một số DN nợ đọng BHXH thời gian dài, số nợ lớn, đã khởi kiện thi hành án nhưng sau đó DN không còn hoạt động hoặc chủ DN bỏ trốn (Tập đoàn Mai Linh còn 5 DN trực thuộc đã báo giảm hết lao động nhưng vẫn còn treo nợ hơn 113 tỉ đồng). Cơ quan BHXH TP khởi kiện nhưng vẫn chưa thu hồi được nợ. Thành phố kiến nghị Chính phủ ban hành quy định hoặc chỉ đạo các bộ, ngành ban hành quy định về quản lý nợ và các giải pháp xử lý nợ BHXH, BHYT, BH thất nghiệp đối với các trường hợp nêu trên để cơ quan BHXH có căn cứ giải quyết, đảm bảo quyền lợi cho NLĐ

UBND TPHCM cũng kiến nghị Bộ LĐTBXH tham mưu ban hành các biện pháp cưỡng chế phù hợp để Thanh tra Sở LĐTBXH tiến hành cưỡng chế số tiền phạt, số tiền buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả khi DN không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính; các biện pháp chế tài, cưỡng chế cụ thể trong những trường hợp đối tượng không chấp hành các quyết định, kết luận của cơ quan thanh tra để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bên bị xâm phạm.

Theo báo cáo tại buổi làm việc, TPHCM có số DN đăng ký lớn nhưng thực chất hoạt động không như đăng ký. Chưa kể, phần lớn là DN nhỏ, dưới 10 lao động (LĐ) chiếm 78,54%, thậm chí dưới 5 LĐ, rất khó theo dõi quản lý. DN có từ 10 đến 50 LĐ chiếm 16,83%, từ 50 đến dưới 500 LĐ chiếm 4,17%, từ 500 LĐ trở lên chiếm 0,45%. Tổng số DN có sử dụng LĐ nước ngoài là 5.541 đơn vị, sử dụng 19.737 người. Tổng số đơn vị tham gia BHXH bắt buộc là 60.475 đơn vị, 6 tháng đầu năm 2016 là 63.775 đơn vị và 9 tháng là 66.755 đơn vị.

Tính đến tháng 9.2016, số DN chậm đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp là 40.997 đơn vị, số tiền 2.753,464 tỉ đồng (trong đó DN nợ dưới 3 tháng là 27.210 đơn vị với số tiền là 1.410,433 tỉ đồng và DN nợ trên 3 tháng là 13.787 đơn vị với số tiền là 1.343,030 tỉ đồng. Số nợ tập trung chủ yếu ở DN ngoài khu vực nhà nước (37.191 đơn vị) và DN có vốn đầu tư nước ngoài 3.065 đơn vị.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nợ BHXH, BHYT, BH thất nghiệp của DN là do suy thoái kinh tế, một số DN khó khăn thực sự trong hoạt động sản xuất như các Cty thuộc lĩnh vực may mặc, xây dựng, kinh doanh bất động sản; không chỉ nợ BHXH mà còn nợ thuế, nợ lương nhân viên, nhiều đơn vị có phán quyết của tòa vẫn không thi hành án được.

Do chế tài, xử phạt về BHXH đối với DN chưa đủ mạnh nên dù DN làm ăn hiệu quả nhưng vẫn muốn chiếm dụng quỹ BHXH để sử dụng vào mục đích khác. Khi DN làm ăn không hiệu quả thì chuyển sang địa bàn khác để trốn đóng BHXH.

Cơ quan quản lý nhà nước không đủ lực để kiểm tra, DN lại dễ di chuyển khi bị yêu cầu xử lý vi phạm. Một số DN sản xuất kinh doanh với quy mô lớn âm thầm chuyển nhượng lại DN và cả số nợ BHXH lớn không thể trả nổi để trốn trách nhiệm. Nếu không chuyển nhượng được thì bỏ trốn để lại toàn bộ tài sản cố định, chủ yếu là thuê mướn.

Clip: Công nhân của một DN tại TPHCM ngừng việc, khiếu nạn vì DN không đóng BHXH

Lê Tuyết